“Chìa khóa” giải bài toán quy hoạch hơn 2.500 căn nhà ven kênh rạch tại Nhà Bè

Qua khảo sát các tuyến kênh rạch trọng điểm, thực trạng hạ tầng ven sông xuống cấp nghiêm trọng được chỉ ra là một trong những điểm nghẽn lớn của khu vực. Tình trạng nhà ở lấn chiếm lòng kênh không chỉ gây suy giảm chất lượng môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thoát nước, gia tăng rủi ro ngập úng và sạt lở.

Theo đề án chỉnh trang đô thị, toàn TP Hồ Chí Minh dự kiến di dời hơn 20.000 căn nhà ven kênh rạch. Riêng tại xã Nhà Bè, quy mô di dời khoảng 2.540 căn, trong đó gần 300 căn thuộc diện lấn chiếm bờ kênh cần được giải tỏa khẩn cấp nhằm đảm bảo an toàn cho người dân và khôi phục hệ sinh thái tự nhiên.

Khối lượng di dời lớn đặt ra áp lực đáng kể về tài chính và quỹ đất tái định cư. Tại buổi làm việc, các sở, ngành đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ nút thắt này, trong đó đáng chú ý là phương án nghiên cứu áp dụng mô hình hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao).

Cơ chế này được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn từ khu vực tư nhân, góp phần đẩy nhanh tiến độ chỉnh trang đô thị, đồng thời giảm tải gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc triển khai cần đi kèm cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư và cân đối lợi ích giữa các bên.

Với bài toán tài chính, yếu tố an sinh xã hội được xác định là trọng tâm xuyên suốt của toàn bộ dự án. Các cơ quan chức năng thống nhất phải thực hiện rà soát chính xác, minh bạch số hộ dân bị ảnh hưởng, đồng thời tổ chức đối thoại trực tiếp để xây dựng phương án đền bù hợp lý.

Định hướng của thành phố là ưu tiên bố trí nhà ở xã hội và các khu tái định cư có điều kiện sống tối thiểu bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, qua đó giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Phát biểu chỉ đạo, đồng chí Võ Văn Minh nhấn mạnh: Mục tiêu của đề án không chỉ dừng ở việc cải thiện cảnh quan mà còn hướng tới tái cấu trúc không gian đô thị ven sông theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc chỉnh trang cần gắn với khai thác hiệu quả quỹ đất, tạo dư địa phát triển kinh tế đô thị trong tương lai.

Tuy nhiên, nguyên tắc cốt lõi được đặt ra là không đánh đổi an sinh lấy phát triển. Mọi phương án quy hoạch, giải tỏa phải đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân.

Trong bối cảnh đó, sự đồng thuận của cộng đồng cư dân cùng vai trò điều phối, giám sát của chính quyền cơ sở được xem là yếu tố then chốt quyết định thành công của chương trình chỉnh trang kênh rạch tại Nhà Bè nói riêng và toàn TP Hồ Chí Minh nói chung.