Chiến dịch 500 ngày đêm: Đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt tìm kiếm, quy tập được; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như tại tỉnh Tuyên Quang (Vị Xuyên), tỉnh Lào Cai, tỉnh Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

Trải qua hơn nửa thế kỷ đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế, đã có trên 1,2 triệu cán bộ, chiến sĩ và đồng bào anh dũng hy sinh cho độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là thể hiện sự tri ân, ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ. Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm, có nhiều chủ trương, biện pháp chỉ đạo công tác tìm kiếm quy tập (TKQT) và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; xây dựng nghĩa trang liệt sĩ, bia ghi tên, đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo tập trung công sức tiến hành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này.

Đến nay, đã TKQT được trên 1.075.000 mộ (hài cốt) liệt sĩ. Tuy nhiên, công tác TKQT và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp và bức xúc. Hiện nay, số lượng hài cốt liệt sĩ cần phải tiếp tục TKQT còn khoảng hơn 175.000 và gần 300.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang chưa xác định được thông tin.

Để hoàn thành mục tiêu Chiến dịch 500 ngày đêm, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2026-2027 cho các đơn vị. Chỉ đạo tiếp tục duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm quy tập HCLS (trong nước 5 đội; Lào 8 đội; Campuchia 11 đội); đồng thời, rà soát, đề xuất thành lập lâm thời các đội tìm kiếm, quy tập; bảo đảm kinh phí, trang bị, phương tiện phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Đến nay đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ (trong nước 242, tại Lào 173, tại Campuchia 694) và 2 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.

Bên cạnh đó, 2 hội thảo khoa học đã được tổ chức nhằm xác minh, kết luận thông tin mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi và khu vực công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh). Cùng với đó, các Quân khu đã thành lập 360 đội rà phá bom mìn, quân số gần 5.000 người, sử dụng 1.311 thiết bị dò bom mìn, đã tổ chức rà soát bom mìn, vật nổ để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được 3.500 ha/22.725 ha (đạt 15,4%); trong đó, tại vùng lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang đã rà phá được 1.795/4.460 ha (đạt 40,25%).

Về công tác tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ đến nay, 100% quân khu, các tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu, quân số 3.615 người; tổ chức làm trước, lấy mẫu tại 3.651 mộ liệt sĩ.

Để hoàn thành các mục tiêu của "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Ban Chỉ đạo quốc gia đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan đến công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong nước, nhất là tại các địa bàn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ và mộ liệt sĩ tập thể, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong thu thập, phân tích dữ liệu.

Ban Chỉ đạo cũng sẽ triển khai đồng bộ việc lấy mẫu, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại các nghĩa trang trên cả nước; đẩy nhanh thu nhận, phân tích ADN thân nhân liệt sĩ để xây dựng ngân hàng gen phục vụ đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Bên cạnh đó, công tác hợp tác quốc tế sẽ được tăng cường nhằm trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ giám định ADN với các nước liên quan. Song song với các nhiệm vụ chuyên môn, Chiến dịch sẽ đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền, huy động sự tham gia của các cấp, ngành, địa phương và nhân dân trong cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, góp phần hoàn thành các mục tiêu đề ra.