Chính phủ Hàn Quốc kiềm chế cú sốc cổ phiếu công nghệ

Biến động thị trường Hàn Quốc thời gian gần đây

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo AI nói riêng và giới công nghệ nói chung đang tiếp tục là tâm điểm dẫn dắt các thị trường toàn cầu. Trong năm ngoái cũng như đầu năm nay, thị trường Hàn Quốc đang là cái tên nổi bật nhất của làn sóng này.

Nếu tính từ đầu năm, nhìn chung thị trường xứ sở kim chi vẫn đang có bước tiến tốt khi chỉ số Kospi đã đi lên khoảng hơn 50%. Dù vậy chỉ trong ít tháng gần đây, xu hướng bán ra lại đang trở thành chủ đạo tại Hàn Quốc, khi tính từ mức đỉnh hơn 9.100 điểm hồi giữa tháng 6, chỉ sau chưa đầy một tháng, Kospi hiện đã lao dốc đến gần 30% và chính thức rơi vào vùng "thị trường gấu". Chỉ riêng phiên hôm qua, chỉ số này cũng đã bị thổi bay hơn 4% giá trị.

Những biến động của thị trường Hàn Quốc càng được thấy rõ khi chúng ta nhìn vào cơ chế "tạm ngắt mạch tự động" của sàn chứng khoán nước này khi thị trường biến động mạnh. Riêng trong năm nay, đã có tới 7 lần thị trường rơi vào tình trạng tạm dừng giao dịch toàn bộ - nhiều hơn con số của cả 26 năm trước cộng lại kể từ khi cơ chế này bắt đầu áp dụng. Ở mức độ thấp hơn, cơ chế "sidecar" - tức tạm ngắt các lệnh mua bán bằng thuật toán, đã bị kích hoạt gần 40 lần trong năm nay, bao gồm cả phiên hôm qua.

Một dữ liệu khác cũng cho thấy những tín hiệu không hề êm ả là dòng vốn ngoại. Riêng trong tháng 6, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng hơn 32 tỷ USD chứng khoán Hàn Quốc.

Nguyên nhân biến động thị trường Hàn Quốc

Một chi tiết đáng chú ý nữa, đó là đợt lao dốc gần đây của thị trường Hàn Quốc không hề đến từ những kết quả kém tích cực hay triển vọng thiếu lạc quan từ giới công nghệ nước này. Thay vào đó, biến động hiện nay có liên quan đáng kể tới những lỗ hổng trong cơ cấu dòng vốn.

Hiện dòng vốn đầu tư vào chứng khoán Hàn Quốc đang đổ dồn vào lĩnh vực chip nhớ với hai ông lớn Samsung và SK Hynix. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư nhỏ lẻ đang đổ vốn kỷ lục vào các công cụ đầu tư sử dụng đòn bẩy vay nợ - chẳng hạn như quỹ ETF đòn bẩy đơn lẻ với tổng số vốn là hơn 9 tỷ USD chỉ trong khoảng hai tháng trở lại đây. Những yếu tố này khiến cho ảnh hưởng của mọi dữ liệu đều bị khuếch đại gấp nhiều lần tại thị trường Hàn Quốc và tạo ra những biến động lớn chưa từng có.

Ông Seo Sang-Young - Giám đốc điều hành, Công ty Quản lý tài sản Mirae Asset cho biết: "Dòng vốn đang bị tập trung quá mức vào một hướng. Hai công ty quyết định rổ chỉ số là SK Hynix và Samsung chiếm hơn 60% vốn hóa cả thị trường. Khi xuất hiện cả lý do tiêu cực lẫn tích cực trên cùng một sự kiện, sự biến động sẽ trở nên cực kỳ khó lượng".

Bà Charlotte Yang - Phóng viên chuyên trách thị trường vốn châu Á của Bloomberg chia sẻ: "Một quỹ ETF đòn bẩy chuyên về SK Hynix với mục tiêu mang lại mức sinh lời gấp đôi biến động hàng ngày của cổ phiếu này. Để làm vậy, quỹ phải mua thêm khi tăng và bán ra khi giảm, có thể chiếm đến 60% tổng giá trị giao dịch SK Hynix hàng ngày. Nghĩa là giá cổ phiếu lại bị chi phối bởi chính công cụ phái sinh đi theo".

Ông Bae Jae-Kyu - Giám đốc điều hành, Công ty Quản lý quỹ Korea Investment Management nêu ý kiến: "Một vấn đề là các công ty Hàn Quốc chỉ tập trung ở mảng chip nhớ, vốn có tính chu kỳ rất cao. Giá chip nhớ dao động mạnh do ảnh hưởng của cung cầu, như thời kỳ bùng nổ máy tính cá nhân hay điện thoại thông minh trước đây. Bây giờ trong kỷ nguyên AI, điều đó đang lặp lại, không ai biết khi nào dư cung sẽ xảy ra".

"Canh bạc" đổi đời của nhà đầu tư trẻ Hàn Quốc

Những biến động thị trường gần đây tại Hàn Quốc không chỉ liên quan đến các quỹ đầu tư nước ngoài quy mô lớn, mà còn có ảnh hưởng đặc biệt đến khối nhà đầu tư nhỏ lẻ. Nhiều người dân nước này, đặc biệt là người trẻ, đã sẵn sàng dùng đòn bẩy, đi vay số tiền rất lớn để đầu tư với mong muốn đổi đời, chỉ để nhận "trái đắng" khi con số thua lỗ vượt ngoài sức tưởng tượng.

Chỉ trong vài tháng, khoản tiền tiết kiệm 20 triệu won, tương đương khoảng 13.500 USD, của anh Lee Seung-ho, một sinh viên 24 tuổi tại Seoul, đã tăng lên gần 300 triệu won, nhờ tận dụng khoản vay ký quỹ 500% để đầu tư chứng khoán. Thế nhưng, cái gì đến nhanh, đi cũng nhanh. Chỉ bốn tuần sau khi thị trường đảo chiều, toàn bộ số tiền ấy đã bốc hơi.

Anh Lee Seung-Ho - Nhà đầu tư cho biết: "Ngày chịu khoản lỗ lớn nhất, lúc đầu tôi thực sự không thở nổi. Mọi thứ bỗng trống rỗng khi số vốn tích lũy biến mất. Sau đó là áp lực khủng khiếp khi nghĩ mình không thể duy trì cuộc sống như trước, kể cả việc đơn giản như đi taxi thay vì tàu điện ngầm".

Đằng sau câu chuyện của anh Lee là thực tế nhiều người trẻ Hàn Quốc đang phải đối mặt. Giá căn hộ trung bình tại Seoul hiện tương đương khoảng 14 năm thu nhập, vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người trẻ. Trong khi đó, chỉ với một cú nhấp chuột trên các ứng dụng giao dịch, nhà đầu tư đã có thể sử dụng đòn bẩy tài chính. Với nhiều người, đó là cơ hội hiếm hoi để đổi đời.

Anh Lee Seung-Ho - Nhà đầu tư chia sẻ: "Mỗi tháng, tôi chỉ có 500.000 won tiền trợ cấp. Với số tiền ấy, tôi cảm thấy đây là thời đại mà mình không thể mua nổi một căn nhà. Vì thế, tôi nghĩ thị trường chứng khoán là con đường cứu rỗi duy nhất".

Làn sóng đầu tư bùng nổ khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc liên tục lập đỉnh kể từ đầu năm nay. Tuy nhiên, khi dòng tiền đảo chiều, những khoản lợi nhuận tăng theo cấp số nhân cũng nhanh chóng biến thành những khoản thua lỗ khổng lồ, đè nặng lên những nhà đầu tư trẻ.

Anh Kim Jae-Min - Chủ tịch câu lạc bộ Đầu tư đại học nêu ý kiến: "Tôi đã bán cắt lỗ ở mức giá thấp đến mức khó tin. Điều đó quá đau đớn. Tôi không thể ngủ được. Đến 3 giờ sáng, tôi vẫn mở máy tính và viết một bài trên blog để tự hỏi bản thân vì sao mình lại hành động như vậy".

Dẫu vậy, những cú thua đau vẫn chưa thể dập tắt giấc mơ đổi đời của nhiều người trẻ Hàn Quốc. Khi con đường sở hữu một căn nhà vẫn còn quá xa vời, họ vẫn sẵn sàng quay lại thị trường, dù hiểu rõ những rủi ro đang chờ phía trước.

Anh Lee Seung-Ho - Nhà đầu tư tâm sự: "Cuộc sống của tôi giờ đã thay đổi, từ chỗ chỉ kiếm thu nhập tài chính sang kiếm thu nhập từ lao động. Bởi không có tiền thì không thể sống nổi. Nhưng từ giờ cho đến khi tốt nghiệp, nếu tiết kiệm được 10 triệu won, tôi sẽ lại thử lần nữa. Tôi vẫn nhớ mình đã từng kiếm được 300 triệu won như thế nào. Tất nhiên, tôi có thể sẽ lại thất bại".

Chính phủ Hàn Quốc kiềm chế cú sốc cổ phiếu công nghệ

Trước những rủi ro từ các công cụ đầu tư dùng đòn bẩy vay nợ với hệ thống tài chính và nhà đầu tư nhỏ lẻ, giới chức Hàn Quốc đã phải thực hiện những bước đi mang tính khẩn cấp chưa từng có.

Ủy ban Dịch vụ tài chính Hàn Quốc đã quyết định tạm dừng cấp phép niêm yết mới đối với tất cả các công cụ ETF đòn bẩy đơn lẻ gắn liền với cổ phiếu công nghệ lớn. Đồng thời kể từ tháng 8, số tiền ký quỹ bắt buộc với công cụ này cho tài khoản đầu tư cá nhân cũng tăng gấp ba lần lên 30 triệu won. Các biện pháp này được kỳ vọng sẽ giúp củng cố uy tín của thị trường trong dài hạn, tuy nhiên cũng được dự báo có thể kích hoạt một làn sóng bán ra trong ngắn hạn. Bên cạnh đó, quy định mới cũng chưa thể giải quyết khối lượng khổng lồ các công cụ đầu tư vay nợ hiện có trên thị trường và đòi hỏi giới chức Hàn Quốc cần có thêm những biện pháp tiếp theo.

Thị trường Hàn Quốc đang cho thấy một điều: khi đòn bẩy đi quá xa, cú đảo chiều của dòng tiền có thể biến một cơn sốt đầu tư thành một cuộc thanh lọc rất khắc nghiệt. Và đây có lẽ là bài học không chỉ dành riêng cho các nhà đầu tư của Hàn Quốc.