Chính sách thuế minh bạch để giữ dòng vốn FDI

Chính sách thuế mới với doanh nghiệp FDI

Đáng chú ý là Luật Quản lý thuế số 108, Nghị định 255 về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết. Cùng các quy định về Hiệp định thuế, thỏa thuận song phương (MAP) và thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA).

Với các doanh nghiệp có hoạt động xuyên biên giới, một trong những vấn đề được quan tâm là việc phân định quyền đánh thuế giữa Việt Nam và các quốc gia đối tác.

Các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần tạo khuôn khổ để phân định quyền đánh thuế và hạn chế tình trạng đánh thuế trùng.

Khi phát sinh trường hợp việc đánh thuế không phù hợp với Hiệp định, MAP là cơ chế để cơ quan có thẩm quyền của các bên trao đổi, xử lý.

Còn với giao dịch liên kết, APA hướng tới việc xem xét trước phương pháp xác định giá tính thuế, qua đó giúp doanh nghiệp tăng tính chắc chắn và khả năng dự báo. Đây là những cơ chế đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp có hoạt động đầu tư, kinh doanh xuyên biên giới.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc có thêm những quy định mới. Đằng sau đó là một cách tiếp cận khác trong quản lý thuế: tăng tính minh bạch, đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và quản lý rủi ro; đồng thời hỗ trợ người nộp thuế nhận diện, có thể dự báo đúng nghĩa vụ của mình.

Với doanh nghiệp FDI, điều này đặc biệt quan trọng, bởi một giao dịch có thể liên quan đến nhiều pháp nhân, nhiều quốc gia và nhiều lớp dữ liệu khác nhau. Vì vậy, thay vì chờ cơ quan thuế yêu cầu mới hoàn thiện hồ sơ, thì nay doanh nghiệp cần tuân thủ ngay từ khi giao dịch phát sinh.

Chính sách thuế minh bạch để giữ dòng vốn FDI

Với doanh nghiệp FDI, khi quyết định đầu tư dài hạn, một câu hỏi rất quan trọng là: sau này mình sẽ phải nộp những khoản thuế nào, ở đâu và được tính như thế nào?

Các cơ chế mới như Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, MAP và APA giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để xác định trước nghĩa vụ thuế, hạn chế những khoản phát sinh bất ngờ, từ đó chủ động hơn trong tính toán chi phí và kế hoạch kinh doanh.

Phó Trưởng Ban Thuế quốc tế, Cục Thuế, Bộ Tài chính Nguyễn Vân Hùng thông tin: "Với doanh nghiệp FDI thì cả hiệp định tránh đánh thuế 2 lần, MAP và APA thì cả 3 cơ chế này sẽ tạo ra một môi trường mang tính minh bạch, ổn định và có thể dự báo trước đối với các nhà đầu tư nước ngoài."

Nếu trước đây, cơ quan thuế chủ yếu kiểm tra và xử lý khi phát sinh vi phạm, thì nay dữ liệu cho phép nhận diện sớm những dấu hiệu rủi ro. Từ dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử, nộp thuế và thông tin liên quan, cơ quan thuế có thể đối chiếu để phát hiện những dấu hiệu bất thường, như giao dịch liên kết có rủi ro chuyển giá, doanh nghiệp báo lỗ kéo dài nhưng vẫn mở rộng sản xuất kinh doanh… Qua đó, cơ quan thuế có thể cảnh báo để doanh nghiệp tự rà soát, điều chỉnh, thay vì chờ đến khi vi phạm mới xử lý.

Bà Nguyễn Thị Huyền Mỹ, Phó Trưởng Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế, Bộ Tài chính, giải thích: "Trên cơ sở dữ liệu về kê khai, nộp thuế, hòa đơn điện tử và các nguồn thông tin thu thập từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong và ngoài nước, hệ thống tự động thực hiện đối chiếu, phát hiện và cảnh báo sai lệch để doanh nghiệp chủ động giá soát, điều chỉnh."

Khi chính sách thuế đã minh bạch, quản lý bằng dữ liệu, có hệ thống cảnh báo sớm, thì doanh nghiệp FDI cũng cần chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động kiểm soát rủi ro và tuân thủ. Bà Đinh Mai Hạnh, Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam cho biết: "Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là Ban Tổng Giám đốc, Giám đốc tài chính, cũng như là các bộ phận phụ trách thuế cũng cần phải chủ động được cập nhật. Theo đó, có kiểm soát, chủ động tuân thủ để nhận diện được các rủi ro và chuẩn bị các hồ sơ, chứng từ đầy đủ, kịp thời."

Biết trước để chuẩn bị, chủ động để không bị bất ngờ, đó cũng là cách tuân thủ thuế trở thành một phần của quản trị doanh nghiệp. Để mỗi quyết định đầu tư, kinh doanh không chỉ đúng hôm nay, mà còn yên tâm cho cả chặng đường phía trước.