Chợ cá Yên Sở trước ngày giải tỏa: Băn khoăn về điểm kinh doanh thay thế

Nhiều năm qua, khu chợ cá tự phát tại Yên Sở (phường Hoàng Mai, Hà Nội) tồn tại như một điểm trung chuyển thủy sản quy mô lớn, hoạt động gần như suốt ngày đêm. Trong thời gian dài, đây được xem là một trong những đầu mối cung cấp lượng cá đáng kể cho thị trường Hà Nội. Theo kế hoạch, khu chợ này sẽ phải giải tỏa trước ngày 30/4 theo chỉ đạo của UBND TP Hà Nội.

Sau nhiều năm bám trụ mưu sinh, các hộ kinh doanh tại đây đều bày tỏ mong muốn được chuyển tới một địa điểm khang trang hơn, có điều kiện hạ tầng phù hợp và, quan trọng hơn, là sự ổn định lâu dài để yên tâm làm ăn.

Từ nhu cầu thực tế đó, TP Hà Nội đã triển khai định hướng sắp xếp lại hoạt động kinh doanh tại khu vực, trong đó có quy hoạch một khu chợ cá mới nhằm từng bước đưa hoạt động buôn bán vào nền nếp, đảm bảo các điều kiện về quản lý và vận hành.

"Dự án sẽ góp phần giải quyết các vấn đề tồn tại như môi trường, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, đồng thời tăng cường kiểm soát nguồn gốc thực phẩm. Khu chợ mới cách chợ cũ khoảng 300m nên việc di chuyển cũng thuận tiện. Tuy nhiên, chợ mới vẫn đang trong quá trình xây dựng, phải một đến hai năm nữa mới hoàn thành", một tiểu thương chia sẻ.

Khoảng trống trong giai đoạn chuyển tiếp

Trong bối cảnh chợ cá Yên Sở sắp phải giải tỏa, một vấn đề đặt ra là khi khu chợ mới chưa hoàn thành, hoạt động của các tiểu thương sẽ được bố trí ra sao trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo ông Nguyễn Văn Điềm, một tiểu thương tại chợ, ngày 16/3/2026, UBND TP Hà Nội đã có văn bản về việc giải quyết tồn tại chợ cá tự phát Yên Sở và kiến nghị của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Thương mại tổng hợp Sở Thượng. Theo đó, trong giai đoạn trước mắt, UBND TP Hà Nội chấp thuận về nguyên tắc việc di dời các hộ kinh doanh vào khu vực dự án văn phòng, giao dịch và kho chứa hàng của hợp tác xã này.

Thực hiện chỉ đạo trên, ngày 21/4/2026, UBND phường Hoàng Mai đã thông báo yêu cầu các hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động tại chợ cá tự phát Yên Sở và chủ động di chuyển vào các chợ, điểm kinh doanh hợp pháp theo quy định của pháp luật trước ngày 30/4.

"Việc di chuyển trong khi chợ mới chưa hoàn thành chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến hoạt động buôn bán, nhưng là chủ trương của thành phố thì chúng tôi chấp hành", một tiểu thương cho biết.

Tuy vậy, trong quá trình triển khai, nhiều tiểu thương vẫn bày tỏ băn khoăn về địa điểm dự kiến bố trí. Theo họ, với đặc thù kinh doanh thủy sản, nơi buôn bán cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hạ tầng như điện, nước, vệ sinh môi trường, cũng như có cơ sở pháp lý ổn định để tránh việc phải tiếp tục di chuyển trong tương lai.

"Bên chợ cá Yên Sở hiện tại đúng là chưa đảm bảo, nhưng giờ chuyển qua một điểm kinh doanh như khu vực dự án văn phòng, giao dịch, giới thiệu sản phẩm và kho chứa hàng của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Thương mại tổng hợp Sở Thượng cũng chưa đủ điều kiện kinh doanh. Thậm chí, địa điểm này đang vướng mắc về vi phạm trật tự xây dựng, phòng cháy chữa cháy… vẫn chưa khắc phục và hoàn thiện, nên thực sự chúng tôi không thể yên tâm. Nó chẳng khác gì chuyển từ một nơi chưa hợp pháp sang một nơi cũng chưa hoàn thiện pháp lý", bà Trần Th. Q (một tiểu thương chợ cá) băn khoăn.

Băn khoăn về điều kiện pháp lý và hạ tầng

Ghi nhận cho thấy, không ít tiểu thương lo ngại việc di dời có thể dẫn đến tình huống chuyển từ một điểm kinh doanh chưa hoàn thiện pháp lý sang một địa điểm khác cũng đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục.

"Chúng tôi mong muốn nếu di chuyển thì phải tới nơi đủ điều kiện, ổn định lâu dài để yên tâm làm ăn, chứ không muốn rơi vào tình trạng phải di chuyển nhiều lần", một tiểu thương chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên, ông Vũ Thế Khoản, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Mai cho biết những băn khoăn của tiểu thương đã được địa phương ghi nhận. Theo ông, việc bố trí, sắp xếp địa điểm kinh doanh thuộc thẩm quyền, sự hướng dẫn của Sở Công Thương Hà Nội, do đó cần có những chỉ đạo cụ thể để triển khai đồng bộ.

Cũng theo thông tin từ UBND phường Hoàng Mai, khu vực dự kiến bố trí nói trên trước đó đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng và đang trong quá trình khắc phục, hoàn thiện các thủ tục theo quy định.

Cụ thể, ngày 18/11/2024, UBND quận Hoàng Mai (trước đây) đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Thương mại tổng hợp Sở Thượng với số tiền 220 triệu đồng, do thi công xây dựng công trình sai nội dung giấy phép. Đồng thời, đơn vị này được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng điều chỉnh theo quy định.

Tiếp đó, ngày 21/3/2025, UBND quận Hoàng Mai đã ban hành quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình vi phạm.

"Trong các cuộc làm việc với tiểu thương và hợp tác xã, chúng tôi cũng yêu cầu đơn vị này hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định. Tuy nhiên, đến nay, địa phương vẫn chưa tiếp cận được đầy đủ hồ sơ hoàn chỉnh", đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Mai cho biết.

Từ những dữ liệu thực tế có thể thấy, câu chuyện chợ cá Yên Sở không đơn thuần là việc chấm dứt hoạt động của một điểm kinh doanh tự phát, mà là bài toán tổ chức lại một không gian buôn bán đã tồn tại nhiều năm, gắn với sinh kế của người dân.

Kế hoạch giải tỏa chợ tự phát của UBND TP Hà Nội là phù hợp. Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả, phương án thay thế cần được chuẩn bị đầy đủ, rõ ràng và có tính khả thi cao, đặc biệt về mặt pháp lý và hạ tầng.

Bởi lẽ, chỉ khi có một địa điểm kinh doanh vừa đúng quy định, vừa tạo được sự yên tâm cho người dân, việc sắp xếp lại hoạt động buôn bán mới có thể đạt được mục tiêu lâu dài, hạn chế phát sinh những bất ổn trong thực tế.