Chủ động phòng bệnh trong và sau ngập úng

Những ngày qua, Hà Nội và nhiều tỉnh miền Bắc xuất hiện mưa lớn, gây ngập úng tại nhiều khu vực. Nước ngập có thể cuốn theo bùn đất, rác thải, nước thải và xác động vật, làm ô nhiễm môi trường. Việc lội nước, dọn bùn đất và tiếp xúc với nguồn nước bẩn làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh truyền nhiễm.

Theo ThS.BS Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nguy cơ bệnh phụ thuộc vào mức độ tiếp xúc với nước ngập, bùn đất. Người dân ở vùng ngập sâu, ngập kéo dài, người làm vệ sinh môi trường hoặc thường xuyên tiếp xúc đất bùn cần đặc biệt lưu ý.

Cảnh giác bệnh do nước và đất bẩn

Bệnh do xoắn khuẩn Leptospira có thể xảy ra khi người dân tiếp xúc với nước, bùn nhiễm nước tiểu động vật, đặc biệt là chuột, qua vùng da trầy xước. Người bệnh có thể sốt, đau đầu, đau cơ, nhất là đau bắp chân; trường hợp nặng có thể vàng da, tiểu ít và tổn thương gan, thận.

Bệnh Whitmore do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei trong đất và nước cũng cần được lưu ý trong mùa mưa. Bệnh có thể gây sốt kéo dài, tổn thương da, viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn huyết. Người mắc đái tháo đường và một số bệnh nền có nguy cơ cao hơn.

Khi phải lội nước hoặc dọn bùn, người dân nên đi ủng, mang găng, che kín vết thương. Nếu sau đó xuất hiện sốt kéo dài, đau cơ nhiều, vàng da, tiểu ít hoặc các triệu chứng bất thường, cần đi khám và thông báo về việc từng tiếp xúc nước ngập.

Phòng bệnh đường tiêu hóa và sốt xuất huyết

Nước và thực phẩm nhiễm bẩn có thể gây tiêu chảy cấp, lỵ, thương hàn, tả, viêm gan A. Cần sử dụng nước sạch, ăn chín, uống sôi, bỏ thực phẩm đã ngâm nước lũ hoặc có dấu hiệu hư hỏng; rửa tay bằng xà phòng thường xuyên.

Sau khi nước rút, các vật chứa nước như xô, chậu, chai lọ, lốp xe có thể trở thành nơi muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sản. Người dân cần đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ nước đọng, vệ sinh môi trường và phòng muỗi đốt. Khi sốt, không tự điều trị kéo dài; cần đi khám, đặc biệt khi có đau bụng nhiều, nôn nhiều, chảy máu hoặc lừ đừ.

Ngoài ra, môi trường ẩm ướt và nguồn nước ô nhiễm có thể làm tăng nguy cơ đau mắt đỏ, bệnh ngoài da, nhiễm trùng vết thương và các bệnh hô hấp. Vết thương tiếp xúc bùn đất cần được rửa sạch bằng nước sạch và xà phòng, sát khuẩn, che phủ; trường hợp vết thương sâu, bẩn hoặc có dấu hiệu sưng, nóng, đỏ, chảy dịch cần được khám sớm. Người dân cũng nên được đánh giá nguy cơ và tiêm phòng uốn ván khi cần.

Những việc cần làm trong và sau ngập

Sử dụng nước sạch; nước bị ô nhiễm cần được xử lý, khử khuẩn theo hướng dẫn của cơ quan y tế trước khi sử dụng.

Ăn chín, uống sôi; không sử dụng thực phẩm đã ngâm nước lũ hoặc gia súc, gia cầm chết.

Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn, bùn đất; sử dụng ủng, găng tay và che kín vết thương khi dọn dẹp.

Rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh và lau khô chân tay sau khi tiếp xúc nước ngập.

Nước rút đến đâu, vệ sinh và khử khuẩn đến đó; thu gom rác, xác động vật và loại bỏ vật chứa nước đọng.

Theo dõi sức khỏe, đi khám sớm khi sốt cao, khó thở, mất nước, vết thương nhiễm trùng hoặc có triệu chứng bất thường; thông báo cho bác sĩ về tiền sử tiếp xúc nước ngập.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền cần được theo dõi sát hơn vì có thể diễn biến nặng khi mắc bệnh.