Chủ động phòng phơi nhiễm HIV trong cộng đồng

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn đang tiếp tục được triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hạn chế số ca nhiễm mới và nâng cao hiệu quả điều trị.

Số liệu thống kê cho thấy, năm 2025 toàn tỉnh ghi nhận 455 trường hợp nhiễm HIV/AIDS, 6 trường hợp chuyển sang giai đoạn AIDS và 15 ca tử vong. Lũy tích toàn tỉnh hiện có 3.461 ca nhiễm HIV, 1.533 trường hợp AIDS và 765 ca tử vong.

Các chuyên gia cho biết HIV chủ yếu lây truyền qua ba con đường gồm quan hệ tình dục không an toàn, đường máu và từ mẹ sang con. HIV không lây qua các tiếp xúc thông thường như bắt tay, ăn uống chung hay giao tiếp xã hội.

BS.CKI Nguyễn Thị Vinh, Trưởng khoa Phòng, chống HIV/AIDS, CDC Đắk Lắk cho biết nhiều trường hợp hiện vẫn phát hiện bệnh muộn do tâm lý e ngại hoặc thiếu kiến thức phòng tránh. Đặc biệt, nhóm thanh thiếu niên và người trẻ tuổi có nguy cơ phơi nhiễm cao nếu chủ quan trong quan hệ tình dục hoặc sử dụng chung vật dụng sắc nhọn.

Trong năm 2025, ngành Y tế địa phương đã hỗ trợ điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV cho 21 trường hợp gồm bác sĩ, điều dưỡng, công an và các nhóm nghề nghiệp nguy cơ khác. Tất cả đều được tiếp cận thuốc dự phòng trong khoảng từ 6-72 giờ sau phơi nhiễm nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm.

Hiện nay, nhiều cơ sở y tế đã triển khai điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc PrEP cho nhóm nguy cơ cao. Đồng thời, người nghi ngờ phơi nhiễm HIV cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được tư vấn và sử dụng thuốc dự phòng sau phơi nhiễm (PEP), hiệu quả cao nhất trong vòng 72 giờ đầu.

Song song với dự phòng, toàn tỉnh hiện có 1.229 người đang điều trị bằng thuốc ARV. Điều trị ARV giúp kiểm soát tải lượng virus, kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ lây truyền HIV cho cộng đồng.

Ngành y tế khuyến cáo người dân cần quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách, không dùng chung bơm kim tiêm, dao cạo hay vật dụng có nguy cơ dính máu. Người dân cũng nên chủ động xét nghiệm HIV định kỳ, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia nhấn mạnh HIV/AIDS hiện không còn là "án tử" nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Chủ động bảo vệ bản thân trước nguy cơ phơi nhiễm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần hạn chế lây lan HIV trong cộng đồng.