Chuyển đổi sinh kế từ buôn bán, giết mổ chó mèo sang ngành nghề phát triển bền vững

Hội nghị là hoạt động trọng tâm của dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững – từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội" được UBND Thành phố Hà Nội chính thức phê duyệt ngày 24/7 năm 2025. Dự án hướng tới hai mục tiêu song hành: góp phần thực hiện mục tiêu Quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

7 cơ sở chủ động dừng kinh doanh: Những chuyển biến từ niềm tin

Sau hai hội nghị tập huấn, tính đến trước kỳ tập huấn lần thứ 3, đã có 7 cơ sở kinh doanh chủ động thông báo dừng hoạt động giết mổ, buôn bán chó mèo và 18 hộ kinh doanh chính thức đăng ký tham gia chương trình chuyển đổi sinh kế. Đây là một sự gia tăng đáng kể, cho thấy người giết mổ, buôn bán chó mèo đã bắt đầu tin tưởng vào hướng đi mới.

Đặc biệt, lớp dạy nghề Bán hàng Online ngày 12/5 vừa qua đã tạo nên một dấu ấn quan trọng. Sự nhiệt tình của các chủ cơ sở kinh doanh không chỉ thể hiện sự thay đổi mà còn mang lại kết quả tức thì: thêm 2 cơ sở nữa đã quyết định dừng hoạt động cũ ngay sau buổi học. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy: khi có giải pháp thực tế và lộ trình rõ ràng, người giết mổ, buôn bán chó mèo sẽ tự tin lựa chọn hướng đi mới để ổn định tương lai.

Yêu cầu chuyển đổi ngày càng cần thiết

Tính đến tuần 20 năm 2026 (giữa tháng 5/2026), tình hình bệnh dại trên cả nước đang có những diễn biến phức tạp. Về phía người, cả nước vừa ghi nhận bổ sung 04 trường hợp tử vong tại tỉnh Đồng Nai (02) và Thành phố Hồ Chí Minh (02), nâng tổng số ca tử vong do bệnh dại từ đầu năm đến nay lên 30 trường hợp tại 17 tỉnh, thành phố. Về phía động vật, dịch bệnh đã bùng phát tại 78 xã thuộc 18 tỉnh, thành phố với 98 ổ dịch, dẫn đến tổng số động vật bị chết và tiêu hủy là 168 con.

Riêng trên địa bàn thành phố Hà Nội, tính từ đầu năm đến ngày 18/5/2026, dịch bệnh dại trên động vật đã được ghi nhận tại 03 xã: Hòa Lạc, Hạ Bằng và Đoài Phương với tổng số 04 con mắc bệnh và 36 con bị chết, tiêu hủy. Thực tế cho thấy, sự di chuyển của chó, mèo mang virus dại và các hoạt động thu gom, vận chuyển và giết mổ chó, mèo góp phần khiến virus dại lây lan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người dân và người trực tiếp tiếp xúc, tham gia chuỗi cung ứng thịt chó mèo.

Thành phố Hà Nội đang quyết liệt triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm đảm bảo phòng chống bệnh dại, đảm bảo vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm trong hoạt động giết mổ, buôn bán, vận chuyển sản phẩm động vật. Theo chỉ đạo từ UBND Thành phố, các cơ quan chức năng từ cấp thành phố đến cấp xã, phường đang tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, rà soát các cơ sở giết mổ, kinh doanh sản phẩm động vật trên toàn địa bàn, chỉ cho phép các cơ sở kinh doanh sản phẩm động vật xuất phát từ các cơ sở giết mổ được cấp có thẩm quyền cho phép hoạt động và chấm dứt giết mổ nhỏ lẻ trước 30/6/2026, các cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội nhấn mạnh: "Dự án đồng hành, khuyến khích trên cơ sở tự nguyện và hỗ trợ tối đa cho các hộ tham gia chuyển đổi sinh kế. Chúng tôi biểu dương tinh thần tiên phong của các hộ đã chủ động dừng hoạt động và đăng ký chuyển đổi. Đây chính là những 'nhân tố điển hình' để lan tỏa mô hình. Hiện nay, các cơ quan chức năng từ thành phố đến cấp phường đang tích cực tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân, các hộ giết mổ, buôn bán chó mèo phải chấp hành các quy định của thành phố nhằm phòng, chống dịch bệnh dại đạt hiệu quả, đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm, tích cực tham gia các hoạt động chuyển đổi sinh kế từ hoạt động giết mổ, buôn bán chó mèo sang các ngành nghề kinh tế bền vững khác, đồng thời cũng tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm".

Ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation chia sẻ: "Tôi vô cùng tự hào khi thấy Dự án đang mang lại những kết quả rất rõ rệt, đặc biệt là khi nhiều hộ kinh doanh, giết mổ chó mèo đã chủ động tình nguyện dừng hoạt động. Kết quả này cho thấy sức mạnh của sự đồng lòng, khi chính quyền, đơn vị triển khai Dự án và người dân cùng chung tay hành động".

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam cho biết: "Điều tạo nên sự khác biệt của dự án là phương pháp tiếp cận: chúng tôi đến để lắng nghe, để hỏi "anh chị cần bao lâu, và chúng tôi có thể giúp gì trong khoảng thời gian đó?". Chúng tôi rất xúc động trước tinh thần của các chủ cơ sở tham dự lớp Bán hàng Online ngày 12/5 vừa qua – sự có mặt đầy đủ và nhiệt tình của họ cho thấy rõ ràng: khi niềm tin được xây dựng và cơ hội trở nên thực sự khả thi, người dân tự nguyện thay đổi mà không cần bất kỳ áp lực nào. Chúng tôi sẽ dành sự hỗ trợ tâm huyết và đầy đủ nhất cho những hộ đăng ký sớm, để cùng nhau vượt qua giai đoạn chuyển tiếp và tối ưu hóa mọi nguồn lực đồng hành".

Dự án khuyến khích các chủ cơ sở tình nguyện tham gia chương trình để được hỗ trợ miễn phí hoàn toàn. Hội nghị Tập huấn lần thứ 3 đánh dấu bước tiến quan trọng trên hành trình chứng minh rằng chuyển đổi kinh tế xã hội phức tạp có thể được thực hiện một cách nhân văn, có hệ thống và hiệu quả.