Chuyển đổi số – động lực mới trong xây dựng nông thôn mới Lào Cai

Bắt kịp xu hướng phát triển của công nghệ thông tin và xã hội, yêu cầu đổi mới trong xây dựng nông thôn mới (XDNTM) đã được đặt ra, tỉnh Lào Cai xác định việc triển khai chuyển đổi số trong XDNTM là giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.

Chính quyền số và xã hội số phát triển thúc đẩy phát triển kinh tế số

Chuyển đổi số đang trở thành một trong những yếu tố then chốt trong quá trình XDNTM tại Lào Cai. Trên cả ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, nhiều giải pháp đã và đang được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thay đổi phương thức sản xuất và cải thiện đời sống của người dân nông thôn, miền núi.

Thực tế cho thấy, sự chuyển biến rõ nét nhất trong quá trình chuyển đổi số ở nông thôn chính là ở trụ cột chính quyền số. Các dịch vụ hành chính công đã được đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, đặc biệt là việc triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình, giúp người dân tiếp cận thủ tục hành chính nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Nhờ ứng dụng công nghệ số, người dân có thể tiếp cận với dịch vụ công trực tuyến. Dịch vụ công trực tuyến toàn trình giúp cho việc nộp hồ sơ, nhận kết quả nhanh chóng, thuận tiện hơn. Với cán bộ, công chức, công nghệ số góp phần xóa khoảng cách về địa lý, có thể giải quyết công việc bất cứ đâu, thời điểm nào, hiệu quả công việc vì thế cũng cao hơn.

Tại các địa phương, hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến được kết nối đồng bộ từ cấp xã đến cấp tỉnh và Chính phủ, bảo đảm công tác chỉ đạo, điều hành được thông suốt. Nhiều xã đã được trang bị hệ thống họp trực tuyến với thiết bị tích hợp camera, loa và micro hiện đại. Các phần mềm họp trực tuyến như Zoom được sử dụng linh hoạt, góp phần tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả làm việc.

Theo số liệu thống kê, đến nay, gần 92% người dân Lào Cai có tài khoản định danh điện tử VNeID, vượt xa mục tiêu 70% đặt ra cho năm 2025 và hoàn thành sớm từ tháng 8/2025. Tài khoản VNeID không chỉ giúp người dân thực hiện nhanh gọn thủ tục hành chính, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, y tế, giáo dục và an sinh xã hội, góp phần xây dựng công dân số trong chính quyền số, xã hội số tại Lào Cai.

Xã hội số cũng đang góp phần thay đổi diện mạo nông thôn. Trên địa bàn các xã, hệ thống camera giám sát an ninh đã được triển khai rộng rãi. Nhiều nơi còn áp dụng công nghệ AI để giám sát trật tự, giao thông tại những điểm trọng yếu, góp phần giữ gìn an ninh, an toàn cho cộng đồng. Đây là bước tiến quan trọng, giúp người dân vùng nông thôn, miền núi tiếp cận công nghệ hiện đại, đồng thời nâng cao sự an toàn cũng như tin tưởng vào sự đổi thay từ công nghệ mang lại.

Cùng với chính quyền số, chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh tế đã tạo cú hích lớn cho phát triển nông nghiệp, nông thôn. Tại nhiều địa phương, các mô hình kinh tế số đã được triển khai hiệu quả với 234 sản phẩm OCOP được đưa lên sàn thương mại điện tử, hơn 1.500 điểm quét mã QR tại các chợ trung tâm. Các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng được số hóa mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc, kết hợp tem dán nhận diện thương hiệu.

Chủ động, tích cực chuyển đổi số để nông thôn phát triển

Bắt nhịp công nghệ số, các hợp tác xã, tổ hợp tác chủ trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào các loại hình sản xuất dịch vụ cũng như quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý. Từ đó, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng tính cạnh tranh trên thị trường.

Chuyển đổi số đã giúp các hợp tác xã thay đổi căn bản cách thức vận hành, mô hình kinh doanh và cung cấp các giá trị mới cho khách hàng. Nhiều hợp tác xã chia sẻ quá trình sản xuất, chế biến và cung cấp thông tin về nông sản qua Facebook, Zalo, TikTok và đẩy mạnh bán hàng qua sàn thương mại điện tử, sử dụng hóa đơn điện tử kinh doanh trên nền tảng số.

Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, để chuyển đổi số gắn kết chặt chẽ với XDNTM, tỉnh Lào Cai xác định cần tiếp tục đầu tư hạ tầng số đến tận thôn, bản, nhất là ở các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Song song đó, xây dựng chính quyền số cấp xã; hỗ trợ hợp tác xã, hộ dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất, tiêu thụ nông sản qua các nền tảng thương mại điện tử. Quan trọng nhất, chuyển đổi số phải phục vụ thiết thực cho người dân - từ dịch vụ công, y tế, giáo dục đến nâng cao chất lượng cuộc sống.

Có thể khẳng định, việc triển khai chuyển đổi số trong XDNTM đã góp phần quan trọng thay đổi cách thức quản lý, sản xuất và sinh hoạt của người dân ở các địa phương. Những nông sản vốn chỉ "quanh quẩn" ở các phiên chợ, nay đã có mặt trên sàn thương mại điện tử, tiếp cận người tiêu dùng cả trong và ngoài nước. Người dân không chỉ sản xuất đơn thuần mà còn quen dần với chiếc điện thoại thông minh, quét mã QR, bán hàng qua mạng xã hội. Chính quyền không chỉ dừng lại ở những cuộc họp trực tiếp mà đã vận hành thông suốt với các nền tảng trực tuyến, nhanh gọn và hiệu quả. Nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế tập thể ở Lào Cai đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm tựa vững chắc hội tụ trí tuệ, sự đoàn kết và khát vọng vươn lên của người dân vùng cao.