Chuyển đổi số không phải số hóa quy trình cũ mà là tạo ra cách làm mới

Ngày 5/6, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 (Vietnam Digital Summit 2026) với chủ đề "Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số".

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là ba trụ cột đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới. Trong đó, chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Hệ thống thể chế phục vụ chuyển đổi số tiếp tục được hoàn thiện; năm 2025 đã sửa đổi 10 luật và ban hành nhiều nghị định, thông tư, trong đó có các luật quan trọng như: Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Dữ liệu và Luật AI.

Việt Nam cũng đã hình thành hạ tầng số hiện đại với tỷ lệ phủ sóng 5G trên 90% dân số; xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia lớn và nền tảng số dùng chung quốc gia như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID. Cùng với đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cơ quan nhà nước và đời sống xã hội đang được thúc đẩy mạnh mẽ; nhiều chương trình đào tạo nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và phổ cập kỹ năng số cho người dân đang được triển khai.

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra trong quá trình chuyển đổi số. Đó là khoảng cách giữa thể chế và thực thi; giữa hạ tầng được đầu tư và giá trị thực tế được tạo ra; giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân, doanh nghiệp. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được giải quyết để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống và tạo ra những giá trị đột phá.

Chuyển đổi số không chỉ là đầu tư thêm máy móc, phần mềm, nền tảng số hay cơ sở dữ liệu. Điều cốt lõi là phải xuất phát từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước để tìm ra những cách làm mới, quy trình mới dựa trên công nghệ số. Mục tiêu của chuyển đổi số không phải là thực hiện những công việc cũ trên môi trường số, mà là làm tốt hơn những việc cần làm theo hướng nhanh hơn, đơn giản hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn. Khi người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ trực tiếp cảm nhận được những lợi ích đó, họ sẽ chủ động tham gia và trở thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Diễn đàn nhấn mạnh thông điệp: "Chuyển đổi số không phải là số hóa quy trình cũ, mà là tạo ra cách làm mới bằng công nghệ số với hiệu quả vượt trội".

Với chủ đề "Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số", Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 hướng tới bốn mục tiêu trọng tâm: tạo dựng không gian đối thoại chính sách thực chất giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và các đối tác quốc tế; thúc đẩy phát triển nền tảng số và dịch vụ số dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; kết nối, lan tỏa các mô hình chuyển đổi số hiệu quả trên phạm vi cả nước; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và tăng cường vị thế của Việt Nam trong dòng chảy công nghệ toàn cầu.

Phát biểu tại Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh Việt Nam đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là ba trụ cột đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, chỉ trong vài năm qua, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong chuyển đổi số. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức còn tồn tại như khoảng cách giữa thể chế và thực thi, giữa hạ tầng được đầu tư và giá trị thực tế tạo ra, cũng như giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân, doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho rằng cốt lõi của chuyển đổi số không nằm ở việc đầu tư thêm máy móc, phần mềm hay cơ sở dữ liệu, mà phải bắt đầu từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để tạo ra các phương thức và quy trình mới dựa trên công nghệ số. "Mục tiêu của chuyển đổi số không phải là đưa những công việc cũ lên môi trường số mà là thực hiện các công việc đó nhanh hơn, đơn giản hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn", Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh.

Thông qua Diễn đàn, các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và đối tác quốc tế tiếp tục trao đổi, đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nền tảng số, dịch vụ số và chuyển các hoạt động lên môi trường số, góp phần xây dựng thành công quốc gia số, phát triển kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam.