Chuyển đổi số trong trường học từ chủ trương đến thực tiễn

Triển khai các nghị quyết của Đảng về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, tỉnh Thái Nguyên đã từng bước đưa công nghệ số vào nhiều lĩnh vực, trong đó giáo dục và đào tạo được xác định là trọng tâm. Tại Trường Tiểu học, THCS, THPT Iris, chuyển đổi số được triển khai đồng bộ từ công tác quản lý, giảng dạy đến các hoạt động nghiên cứu, sáng tạo của học sinh, qua đó mang lại những chuyển biến rõ nét trong chất lượng dạy và học.

Những năm gần đây, nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng đã nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có các định hướng xuyên suốt về xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Đối với ngành giáo dục, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin, mà còn là quá trình thay đổi toàn diện về tư duy quản lý, phương pháp giảng dạy, học tập và đánh giá, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Tại tỉnh Thái Nguyên, việc triển khai các nghị quyết của Đảng về chuyển đổi số được thực hiện đồng bộ trên nhiều lĩnh vực, trong đó giáo dục và đào tạo là một trong những ngành được xác định là trọng tâm. Dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và sự hướng dẫn của các sở, ngành liên quan, đặc biệt là Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã từng bước xây dựng kế hoạch, lộ trình chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Từ quản lý hành chính, quản trị nhà trường đến tổ chức dạy và học, nhiều trường học đã chủ động ứng dụng công nghệ số, nền tảng số nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc số hóa hồ sơ, dữ liệu; triển khai các phần mềm quản lý giáo dục; tăng cường sử dụng học liệu điện tử, lớp học thông minh… đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong toàn ngành.

Trong bức tranh chung đó, Trường Tiểu học, THCS, THPT Iris là một trong những đơn vị giáo dục trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên triển khai chuyển đổi số tương đối toàn diện và bài bản. Theo Nhà giáo ưu tú, Thạc sĩ Ngô Thị Quyên – Hiệu trưởng nhà trường, chuyển đổi số tại Iris được thực hiện đồng thời trên cả ba trụ cột: quản lý nhà trường, hoạt động dạy và học, và phát triển năng lực số cho giáo viên, học sinh.

Trước hết, nhà trường tập trung ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý. Các hoạt động quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh từng bước được thực hiện trên nền tảng số, giúp việc điều hành, theo dõi, đánh giá trở nên khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn. Công tác quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị, kế hoạch giảng dạy cũng được số hóa, góp phần giảm áp lực về thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao chất lượng quản trị nhà trường.

Trong lĩnh vực chuyên môn, chuyển đổi số đã tạo ra những thay đổi rõ nét trong hoạt động dạy và học. Giáo viên chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số, các phần mềm hỗ trợ giảng dạy để đổi mới phương pháp, tăng tính trực quan và tương tác trong mỗi bài học. Học sinh được tiếp cận với môi trường học tập hiện đại, linh hoạt hơn, qua đó phát huy tính chủ động, sáng tạo và khả năng tự học.

Đặc biệt, chuyển đổi số tại Trường Iris không chỉ được triển khai theo chiều "áp dụng công nghệ", mà còn gắn với việc xây dựng nhận thức và tạo sự đồng thuận trong toàn trường. Ban Giám hiệu đã phát động các phong trào, hoạt động nhằm khuyến khích cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi số, thực hiện đúng định hướng, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Thái Nguyên cũng như kế hoạch phát triển của nhà trường.

Nhờ đó, chuyển đổi số dần đi vào chiều sâu và thấm vào tư duy của giáo viên, học sinh. Trong các phong trào nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, nhiều ý tưởng sáng tạo đã được hình thành từ chính thực tiễn học tập, sinh hoạt trong môi trường số của nhà trường. Các em học sinh không chỉ là người sử dụng công nghệ, mà từng bước trở thành chủ thể sáng tạo, biết vận dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tế.

Một trong những kết quả tiêu biểu là ý tưởng khoa học kỹ thuật về xây dựng ki-ốt chăm sóc sức khỏe học đường do học sinh lớp 12 của trường đề xuất trong năm học 2025–2026. Xuất phát từ thực tế Trường Iris tổ chức học bán trú, học sinh sinh hoạt tại trường từ sáng đến chiều, nhu cầu chăm sóc sức khỏe thường xuyên là rất lớn, trong khi đội ngũ y tế học đường còn hạn chế.

Từ những trăn trở đó, học sinh nhà trường đã đề xuất xây dựng mô hình ki-ốt y tế ứng dụng công nghệ số, có khả năng hỗ trợ khám sức khỏe ban đầu, theo dõi một số chỉ số cơ bản và định hướng chăm sóc sức khỏe cho học sinh ngay tại trường. Ý tưởng này không chỉ thể hiện tư duy sáng tạo của học sinh, mà còn cho thấy hiệu quả lan tỏa của chuyển đổi số trong môi trường học đường.

Nhà trường đã chủ động phối hợp với các doanh nghiệp và các cơ quan chức năng như Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo để nghiên cứu, triển khai thử nghiệm mô hình này tại Trường Iris, hướng tới mục tiêu hoàn thiện để có thể nhân rộng trong toàn tỉnh và xa hơn là trên phạm vi rộng.

Trong thời gian tới, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục xác định chuyển đổi số trong giáo dục là một nhiệm vụ trọng tâm, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội. Các cơ sở giáo dục được khuyến khích chủ động đổi mới, sáng tạo, ứng dụng công nghệ số phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp, các ngành liên quan để phát huy hiệu quả chuyển đổi số.

Thực tiễn triển khai tại Trường Tiểu học, THCS, THPT Iris cho thấy, khi chuyển đổi số được thực hiện đúng hướng, có lộ trình và lấy người học làm trung tâm, sẽ không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng dạy và học, mà còn góp phần hình thành tư duy đổi mới sáng tạo cho học sinh – nền tảng quan trọng để xây dựng nền giáo dục hiện đại trong giai đoạn mới.