Chuyên gia Liên hợp quốc cảnh báo Mexico đối mặt với "khủng hoảng độc hại"

Mexico đang đối mặt “khủng hoảng độc hại” và bị biến thành “bãi rác” của Mỹ, theo cảnh báo của ông Marcos Orellana, Báo cáo viên đặc biệt của Liên hợp quốc về chất độc hại và quyền con người.

Sau chuyến khảo sát kéo dài 11 ngày tại Mexico, ông Orellana cho biết các tiêu chuẩn môi trường lỏng lẻo và thiếu giám sát đã khiến ô nhiễm tích tụ trong nhiều năm. Ông nhấn mạnh việc nhập khẩu rác thải nguy hại và nhựa từ Mỹ đang làm tình hình trầm trọng hơn.

Theo ông, Mexico có hơn 1.000 khu vực ô nhiễm được ghi nhận, trong đó nhiều nơi trở thành “vùng hy sinh” - nơi các bệnh như ung thư hay sảy thai xảy ra phổ biến.

Báo cáo sơ bộ cũng nêu nhiều điểm nóng môi trường, như các nhà máy xả chất thải độc ra sông Atoyac, các trang trại chăn nuôi quy mô lớn gây ô nhiễm nguồn nước tại bán đảo Yucatan, hay sự cố tràn hóa chất khai thác mỏ kéo dài nhiều năm tại sông Sonora.

Ông Orellana cho rằng nhiều doanh nghiệp chưa bị buộc phải chịu trách nhiệm trong việc ngăn ngừa và khắc phục thiệt hại môi trường, dẫn đến tình trạng “đầu độc hợp pháp” người dân.

Bên cạnh đó, ông cũng cảnh báo về dòng rác thải nhựa từ Mỹ, cho biết sau khi vào Mexico, việc kiểm soát điểm đến cuối cùng của rác thải còn thiếu rõ ràng. Các hạt vi nhựa cũng đã được phát hiện tại nhiều con sông lớn.

Theo số liệu chính phủ nước này, mỗi năm Mỹ vận chuyển hàng trăm nghìn tấn chất thải sang Mexico, bao gồm pin axit chì và các loại phế liệu để tái chế. Các tổ chức môi trường đặt câu hỏi liệu Mexico có đủ năng lực xử lý mà không gây ô nhiễm hay không.

Tại Monterrey, một trung tâm công nghiệp lớn, người dân cho biết ô nhiễm không khí nghiêm trọng đã trở thành tình trạng thường xuyên, với nhiều người mắc các bệnh về hô hấp.

Trước tình hình này, chính phủ Mexico cho biết sẽ siết chặt tiêu chuẩn môi trường và tăng cường giám sát, trong đó có việc triển khai hệ thống theo dõi khí thải mới nhằm xác định rõ nguồn phát thải.

Các đề xuất cũng bao gồm hạn chế nhập khẩu chất thải nguy hại. Một dự luật mới được đưa ra nhằm kiểm soát chặt hơn việc nhập khẩu rác để tái chế, đặc biệt khi gây tác động môi trường lớn hơn so với nước xuất khẩu.

Chuyên gia Liên hợp quốc cho rằng Mexico cần tận dụng cơ hội rà soát các hiệp định thương mại để nâng cao tiêu chuẩn môi trường, nếu không sức ép kinh tế sẽ tiếp tục làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng độc hại.