Chuyện về 7 mái đầu bạc "thổi hồn" cho những mái nhà cổ Hội An

Tại làng gốm Nam Diêu (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), chỉ còn lại duy nhất 7 người thợ già đang ngày đêm "níu giữ" nghề làm ngói âm dương.

Ngói âm dương không chỉ là vật liệu xây dựng, đó là linh hồn của phố cổ Hội An. Từ khi thương cảng Faifo hình thành, những viên ngói từ làng gốm Nam Diêu (Thanh Hà) đã hiện diện, che chắn nắng mưa cho bao thế hệ.

Thế nhưng, trải qua thăng trầm lịch sử, làng nghề sầm uất xưa kia nay chỉ còn lại duy nhất một cơ sở sản xuất thủ công. Điều khiến du khách xót xa và cảm phục là "nhân sự" của xưởng gốm đặc biệt này vỏn vẹn 7 người. Trong đó, người "trẻ" nhất cũng đã xấp xỉ 70, còn người cao tuổi nhất đã ngoài 75.

Công việc tại đây được phân chia rõ ràng: Đàn ông đảm nhận khâu nặng nhọc như nhồi đất sét, bốc vác, nung lò; phụ nữ khéo léo hơn thì lo khâu in ngói, phơi phóng.

Cụ bà Nguyễn Thị Xê (ngoài 75 tuổi) chia sẻ một lịch trình làm việc khiến nhiều người trẻ phải nể phục: "Tôi làm nghề từ năm 10 tuổi, đến nay là 65 năm rồi. Ngày nào khỏe thì dậy từ 3 giờ sáng làm đến 10 giờ trưa. Mỗi ngày in được chừng 500-600 miếng ngói".

Thu nhập cho một buổi lao động cật lực ấy chỉ dao động từ 150.000 đến 200.000 đồng. Nhưng với các cụ, đó không chỉ là mưu sinh mà còn là thói quen, là niềm vui được gắn bó với đất, với nghề.

Ông Nguyễn Viết Xuyết, chủ cơ sở sản xuất ngói Nam Diêu trăn trở: "Nghề ni chỉ làm được 6 tháng mùa nắng, mùa mưa lũ thì chịu. Chúng tôi phải tranh thủ làm để trữ lại, chủ yếu cung cấp cho việc trùng tu các di tích, nhà cổ bị hư hại".

Thị trường thu hẹp, thu nhập thấp và công việc vất vả khiến lớp trẻ trong làng không còn mặn mà nối nghiệp. Hình ảnh những người thợ già ngoài 70 tuổi vẫn gồng mình đỡ những chồng ngói nặng gần 40kg, hay đôi chân trần đạp đất suốt 60 năm qua vừa đẹp, vừa gợi lên nỗi lo âu: Mai này khi các cụ dừng tay, ai sẽ là người lợp tiếp những mái ngói âm dương cho phố Hội?.