Cơ chế đột phá, thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê

Hà Nội khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê

Sáng ngày 22/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã dự lễ khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị và 3 dự án nhà ở cho thuê trên địa bàn TP. Hà Nội. Đây là các dự án hạ tầng và an sinh xã hội có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô. Qua đó, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Việc đồng loạt khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê không chỉ bổ sung hàng nghìn căn hộ cho người dân mà còn đánh dấu bước chuyển đổi tư duy, coi nhà ở cho thuê là một phân khúc chiến lược và lâu dài.

3 dự án nhà ở cho thuê là Khu nhà ở hỗn hợp Him Lam Long Biên, Khu nhà ở tại các ô đất A2, A3, A4 khu Pháp Vân - Tứ Hiệp; và dự án trên quỹ đất khu nhà ở giãn dân phố cổ tại phường Việt Hưng. 3 dự án với tổng vốn đầu tư dự kiến trên 30.000 tỷ đồng, trong đó, hai dự án sử dụng nguồn lực công nhằm hình thành quỹ nhà ở cho thuê của thành phố và một dự án do doanh nghiệp chủ động đề xuất đầu tư. Sau khi hoàn thiện sẽ đóng góp hơn 8.000 căn hộ vào quỹ nhà cho thuê của Hà Nội.

Ông Vũ Đại Thắng - Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết: "Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự sát sao chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt tính sáng tạo của các Sở, ban ngành trong việc tham mưu, trong thời gian tới sẽ hình thành một quỹ nhà ở, kể cả nhà ở thương mại cho thuê và nhà ở xã hội cho thuê của Thành phố để phục vụ cho nhu cầu của người dân rất đa dạng, phong phú trong lĩnh vực này".

Các dự án được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu nhà ở của công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các nhóm dân cư có nhu cầu thuê nhà; đồng thời góp phần phát triển thị trường bất động sản theo hướng lành mạnh, bền vững. Theo lãnh đạo Thành phố, trong tương lai các khu nhà ở cho thuê sẽ được quy hoạch đồng bộ với đường sắt đô thị, trung tâm việc làm, giáo dục, y tế và các dịch vụ công cộng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sinh sống và làm việc.

Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia phân khúc nhà ở cho thuê

Việc Thủ đô đồng loạt bấm nút khởi công các dự án nhà ở cho thuê diễn ra chỉ một tuần sau khi Hội đồng nhân dân Thành phố thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở... trên địa bàn.

Ông Luyện Văn Phương - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hà Nội chia sẻ: "Việc khởi công ba dự án này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc phát triển nhà ở trên địa bàn Thành phố. Thứ nhất, đây là những bước đi đầu tiên để triển khai chỉ đạo của Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64 cũng như những chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo 262 về định hướng phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô. Những dự án này thay đổi định hướng về căn bản đối với phát triển nhà ở trên địa bàn Thành phố, dần dần thay đổi tư duy của người dân từ việc sở hữu nhà ở sang sử dụng nhà ở và dùng nhà ở là nơi sinh hoạt, chỉ là một phần đối với việc kinh doanh bất động sản. Những nội dung triển khai là cam kết mạnh mẽ của TP. Hà Nội đối với việc phát triển nhà ở cho thuê, là một phân khúc chiến lược dài hạn, tạo điều kiện cho người dân đặc biệt là những cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang, người lao động, công nhân có nhà ở cho thuê ổn định, lâu dài với giá hợp lý".

Về mức giá cho thuê, ông Phương chia sẻ, đối với những dự án nhà ở cho thuê của Nhà nước và tư nhân sẽ có sự khác biệt. Dự án của Nhà nước đầu tư trước đây như dự án CT19A, giá chỉ rơi vào khoảng 35.000 đồng/m2/tháng. Còn dự án nhà ở xã hội, kể cả dự án nhà ở xã hội hiện nay như dự án Kim Chung, chủ đầu tư tính ra theo giá thuê nhà ở xã hội cũng rơi vào khoảng 85.000 đồng/m2/tháng. "Đối với TP. Hà Nội, chúng tôi cũng tạo ra cơ chế để làm sao giá nhà ở cho thuê dừng ở mức sau này Thành phố sẽ ban hành khung giá để khống chế mức thuê đối với các dự án nhà ở cho thuê trên địa bàn Thành phố do TP. Hà Nội kêu gọi đầu tư. Mức giá này dự kiến 5 năm thay đổi một lần và thời hạn cho thuê có thể kéo hết vòng đời của dự án".

Đối với doanh nghiệp, Thành phố đang xây dựng những cơ chế thu hút hay ưu đãi về vốn, tiền sử dụng đất để hỗ trợ doanh nghiệp tham gia phân khúc này. Ông Phương cho biết thêm: "Để kêu gọi đầu tư, TP. Hà Nội vừa ban hành Nghị quyết về chính sách nhà ở, trong đó có nhà ở cho thuê. Đối với nhà ở cho thuê, đối với các nhà đầu tư, chúng tôi đã xây dựng chính sách có những cơ chế ưu đãi rất lớn với nhà đầu tư. Thành phố sẽ miễn tiền sử dụng đất. Để thu hồi vốn cho nhà đầu tư, chúng tôi cũng dành ra cho quỹ đất của dự án cho nhà đầu tư bán để thu lợi nhuận theo giá thương mại, để dành lợi nhuận từ dự án nhà ở thương mại đó chuyển sang phần dự án cho thuê để giảm giá nhà cho thuê. Và trong phần diện tích của nhà ở cho thuê, chúng tôi quy định bắt buộc dành 70% cho các đối tượng chính sách thuê. Còn 30% cho các đối tượng để thuê thông thường. Do vậy, nhà đầu tư cũng được hưởng lợi nhuận. 

Ngoài ra, TP. Hà Nội cũng áp dụng cơ chế của Nghị quyết 201 và 192 đối với phát triển nhà ở xã hội có nhiều nội dung ưu đãi các nhà đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư tham gia vào đầu tư các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố. Thành phố cho phép các nhà ở cho thuê cũng được áp dụng các cơ chế và trình tự đầu tư giống như nhà ở xã hội thực hiện trên địa bàn Thành phố. Ngoài ra, chúng tôi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ và các cấp có thẩm quyền để ban hành tiếp các nội dung như cho phép nhà đầu tư được vay với lãi suất thấp giống như nhà ở xã hội thông qua ngân hàng chính sách và các tổ chức tín dụng, có thể cho phép vay với thời hạn lâu dài, từ 20-30 năm. Đồng thời với hạn mức tín dụng lên đến 80% tổng mức đầu tư của dự án. Chúng tôi cũng kiến nghị phải có cơ chế thu hồi đất đối với các dự án này để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư có thể tham gia vào dự án nhà ở cho thuê trên địa bàn Thành phố".

Đẩy mạnh nguồn cung nhà ở cho thuê

Nhà ở cho thuê được xác định là trụ cột chiến lược trong chỉ đạo về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Tổng hợp từ Bộ Xây dựng, số lượng nhà ở xã hội hiện có, đang cho thuê trên địa bàn cả nước hơn 42.000 căn. Trong đó, Đà Nẵng dẫn đầu với hơn 12.400 căn, tiếp đến là Bắc Ninh khoảng 9.800 căn và Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 5.700 căn. Đây cũng là những địa phương đã phát triển và triển khai mô hình nhà ở cho công nhân, người lao động thuê, đã mở ra nhiều cơ hội để người lao động an cư lạc nghiệp.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã làm việc với các tỉnh, Thành phố tập trung đông người lao động và yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6. Và triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn trong quý III và quý IV năm nay. Hiện nhiều địa phương đang đẩy nhanh chính sách phát triển nhà ở cho thuê, đáp ứng nhu cầu ở thực cho người lao động.

Là địa phương tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp, Đồng Nai vừa triển khai xây dựng dự án nhà ở xã hội cho thuê đầu tiên, sử dụng nguồn ngân sách thành phố, với quy mô khoảng 10.000 căn. Giai đoạn 1 với 1.000 căn phấn đấu hoàn thành trong vòng một năm.

Ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP. Đồng Nai chia sẻ: "Thiết kế theo nhu cầu, 1 ngủ hoặc 2 ngủ, chúng tôi tận dụng tối đa diện tích sử dụng, trong đó, không chỉ một người công nhân, người lao động ở, mà có thể có một gia đình nhỏ".

Sau dự án nhà ở xã hội Long Bình, Thành phố cho biết, sẽ tiếp tục rà soát quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất và triển khai các dự án nhà ở xã hội cho thuê tại các địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp khác, với quy mô dự kiến khoảng 10.000 căn hộ tại mỗi nơi.

Cơ chế đột phá, thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê

Để thực hiện được mục tiêu phát triển 181.000 nhà ở xã hội, trong đó có 50.000 căn nhà xã hội cho thuê từ nay đến 2030, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh sẽ tạo thêm điều kiện như điều chỉnh về quy hoạch chuyển từ đất nông nghiệp, đất sản xuất kinh doanh, đất nhà xưởng di dời để chuyển mục đích sang làm nhà ở xã hội.

Trước mắt đưa 64 dự án vào luồng xanh để sớm triển khai. Với biên lợi nhuận chỉ 10%, Thành phố cũng đang hướng tới một mục tiêu dài hạn hơn: phát triển các loại hình nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê gắn với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng - TOD.

Nói về các điểm nghẽn, ông Luyện Văn Phương - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hà Nội nhận định: "Nhà đầu tư quan tâm nhất là vấn đề lợi nhuận. Vì vậy, phải tạo điều kiện để lợi nhuận cho nhà đầu tư. Tiếp đó là chính sách về thủ tục hành chính phải thuận lợi, đối với Hà Nội, Chủ tịch TP. Hà Nội đã chỉ đạo các thủ tục hành chính phải giảm 50%, kêu gọi các nhà đầu tư thực hiện nhanh nhất các dự án có thể".

Không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục hành chính, một số địa phương đang phát triển các loại hình nhà ở cho thuê phải gắn với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng - TOD. Theo ông Phương, đây là một xu hướng tất yếu. Các dự án nhà ở cho thuê phải có vị trí thuận lợi nhất cho người dân. Do vậy, trong nội dung Nghị quyết về chính sách nhà ở, TP. Hà Nội đã xác định vị trí của các khu nhà ở cho thuê phải nằm ở các vị trí TOD, các khu công nghiệp chế xuất và những địa điểm thuận lợi nhất để người dân có nhu cầu thuê ở địa điểm này.

Trong bối cảnh dân số đô thị tiếp tục gia tăng, nhu cầu về chỗ ở chất lượng, giá cả phù hợp ngày càng lớn. Do vậy, việc phát triển các dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn, đầu tư bài bản được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn cung nhà ở, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển thị trường bất động sản theo hướng bền vững.