Cơ chế "luồng xanh" cho nhà ở xã hội

Nhu cầu nhà ở xã hội (NOXH) ngày càng lớn, nhưng nguồn cung vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng. Một trong những nguyên nhân cốt lõi là quy trình thủ tục còn phức tạp, kéo dài qua nhiều khâu, khiến dự án mất nhiều năm mới có thể triển khai. Trước thực tế đó, TP. Hồ Chí Minh đang đưa NOXH vào cơ chế "luồng xanh", với mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý xuống còn khoảng 4 tháng thay vì kéo dài hàng năm như trước đây. 

Đối với một dự án nhà ở xã hội, doanh nghiệp đã phải mất gần 10 năm chỉ để hoàn tất các thủ tục pháp lý trước khi khởi công. Bên cạnh đó là quá trình xét duyệt đối tượng mua nhà cũng là một rào cản lớn. Quy trình thiếu rõ ràng về thời gian và đầu mối xử lý khiến cả người mua lẫn doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, kéo dài thời gian tiếp cận nhà ở.

Bà Trần Thị Hà - Phó Tổng Giám đốc Công ty Lê Phong cho biết: "Để thu hút những chủ đầu tư tham gia vào dự án nhà xã hội, quá trình xét duyệt phải quy định một mốc thời điểm cho từng công đoạn, phải quy định thời gian cụ thể để mình biết đang nghẽn ở điểm nào, từ đó giải quyết ở giai đoạn sau hoặc giai đoạn trước". 

Khi cơ chế rút gọn trong 132 ngày được TP. Hồ Chí Minh kích hoạt, doanh nghiệp đã tiên phong nộp hồ sơ dự án NOXH hơn 2.300 căn hộ tại Bình Chánh.

Ông Lê Hữu Nghĩa - Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành chia sẻ: "Chúng ta phải cụ thể, rất rõ ràng hơn nữa quy trình hiện nay là chỗ nào phường phải giải quyết, chỗ nào là sở ngành giải quyết. Và chúng tôi mong mỏi rằng dự án chúng tôi vừa nộp xin thực hiện chủ trương đầu tư, nếu đáp ứng được điều kiện 130 ngày thì quá tuyệt vời".

Quy trình đưa NOXH vào luồng xanh do Sở Xây dựng là cơ quan chủ trì duy nhất, tổng thời gian tiếp nhận là 132 ngày với 07 bước thực hiện. Theo các doanh nghiệp, đây là bước đi "cởi trói" lớn, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào mức độ phối hợp giữa các cơ quan và khả năng thực thi đồng bộ trong từng khâu.

TS. Dương Kim Thế Nguyên - Trưởng Khoa Luật, Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nêu ý kiến: "Một là quỹ đất, hai là thủ tục đầu tư và ba là lợi nhuận chia sẻ. Nhà đầu tư rõ ràng với tư cách là một người kinh doanh, họ chỉ đầu tư vào khi có lãi. Nhưng người ta tìm không ra quỹ đất thì cũng không được".

Theo các chuyên gia, "luồng xanh" không chỉ là câu chuyện rút ngắn những con số trên giấy tờ, mà là mệnh lệnh từ thực tiễn để giải nhu cầu an cư. Tuy nhiên, để con đường này thực sự thông suốt, cần một cơ chế vận hành bền vững: thủ tục nhanh hơn, quỹ đất sẵn sàng hơn và lợi ích giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Người dân được đặt lên bàn cân cân đối.