Cô giáo về hưu và dự án mang sách cho học sinh tiểu học lập kỷ lục Việt Nam

Trong 10 năm, “Dự án sách hay cho học sinh tiểu học” do cô Hoàng Thị Thu Hiền - cựu giáo viên môn Văn Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP Hồ Chí Minh) khởi xướng, đã tổ chức 156 chuyến đi thực tế đến 40 tỉnh thành. Dự án trao tặng 630.670 quyển sách đến gần 3.000 trường học, mang cơ hội tiếp cận sách đến hơn 1,4 triệu học sinh. Cùng với trao tặng sách, dự án tổ chức 142 buổi hội thảo, tập huấn dành cho 6.172 giáo viên và 156 chương trình giao lưu, truyền cảm hứng đọc sách, lan tỏa văn hóa đọc cho học sinh ở các trường.

Hành trình miệt mài suốt 10 năm qua ấy của những cô giáo về hưu và các thành viên trong đó có cả nhiều bạn trẻ tâm huyết đã được ghi nhận bằng việc được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục vào những ngày đầu tháng 11 vừa qua, như món quà đầy ý nghĩa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Tuy nhiên với cô Hiền, điều hạnh phúc nhất của cô khi nhìn lại chặng đường đã trải qua đó là thấy những “hạt mầm” tình yêu với sách đã được ươm với sự trân trọng, yêu thương và dần nảy nở trong thế hệ học sinh ngày hôm nay. Đó cũng là cách cô nối dài niềm đam mê cùng những trang sách từ thời thơ ấu ngày nào.

Hành trình không mỏi lan tỏa văn hóa đọc

Sinh ra trên mảnh đất Hà Tĩnh với truyền thống hiếu học, cô Hiền kể rằng, cũng như nhiều đứa trẻ khi ấy, những cuốn sách như mang đến cả thế giới diệu kỳ, chắp cánh cho trí tưởng tượng bay bổng. Sách như cánh cửa nhiệm màu đưa tâm hồn trẻ thơ tới với chân trời của ước mơ, thắp lên khát vọng khám phá thế giới, chinh phục tri thức. Tình yêu sách và mong muốn lan tỏa tình yêu với văn học cũng là một phần lý do cô Hiền lựa chọn theo nghề giáo thay vì định hướng làm bác sĩ ban đầu.

Hơn 35 năm là cô giáo dạy Văn gắn bó với những ngôi trường như Quốc học Huế rồi sau này là THPT chuyên Lê Hồng Phong - TP Hồ Chí Minh, cô Hiền sở hữu một “gia tài sách” khổng lồ hàng nghìn cuốn. Ngày nghỉ hưu, cô quyết định gửi tặng hết cho 3 thư viện trường còn thiếu sách ở miền núi, chỉ giữ lại những cuốn thực sự đặc biệt, được mua bằng những ngày chắt chiu dành dụm tiền ăn. Nhưng những trăn trở về cơ hội tiếp cận sách cho học sinh, nhất là những em ở vùng sâu, vùng xa, về việc lan tỏa văn hóa đọc vẫn khiến cô đau đáu, ấp ủ mong muốn thực hiện được những dự án ý nghĩa cho cộng đồng.

Từng nhận được nhiều lời mời hợp tác sau khi nghỉ hưu với mức lương hấp dẫn nhưng cô giáo Hoàng Thị Thu Hiền đã gác lại để tập trung theo đuổi “Dự án sách hay cho học sinh tiểu học”. Cô kể, chuyến đi tặng sách đầu tiên thực ra đã bắt đầu từ năm 2014, tới Trường Tiểu học Đức Thanh, Đức Thọ, Hà Tĩnh nhưng tới năm 2016, dự án bắt đầu được tổ chức với kế hoạch bài bản, với định hướng cụ thể hơn. Hướng tới học sinh tiểu học, theo cô Hiền đó là từ sự thấu hiểu và trải nghiệm của chính cô trong cuộc sống và trong hoạt động giáo dục. “Lứa tuổi tiểu học như những trang giấy trắng tinh khôi. Những gì in đậm trong ký ức tuổi thơ thường ở lại rất lâu với mỗi người. Đây cũng là thời điểm mà trí tưởng tượng, những ước mơ của các em dễ tìm được sự kết nối với những trang sách với rất nhiều câu chuyện nhiệm màu. Hơn nữa, khi làm quen, rèn đọc sách từ nhỏ thì các em dần hình thành thói quen này cho mình sau này”, cô Hiền chia sẻ.

Những chuyến đi liên tục về các vùng miền, tới những địa bàn xa xôi, cách trở dần, điều kiện đường xá, thời tiết khắc nghiệt trở thành thử thách không nhỏ đối với sức khỏe và năng lực vận động các nguồn hỗ trợ của các thành viên. Trong đó có người đã ở tuổi ngoài 70. Nhưng vượt đèo, lội suối, đi qua những vùng cung đường sạt lở, vượt lên cả những khi đau ốm, họ đã miệt mài theo đuổi hành trình “gieo chữ” theo những cách riêng đầy tâm huyết.

Trao sách và truyền lửa

Điểm khác biệt của “Dự án sách hay cho học sinh tiểu học” nằm ở sức lan tỏa và tính bền vững của dự án thông qua các hoạt động “truyền lửa” chứ không chỉ dừng lại ở việc trao tặng sách đơn thuần.

Cô Hiền kể, sách tặng cần đáp ứng các tiêu chí: mới - đẹp - hay - phù hợp với tâm lý lứa tuổi đồng thời hướng tới sự đa dạng về nội dung bao gồm cả sách văn học, kỹ năng sống, lịch sử, địa lý, khoa học thường thức… Trong hành trình 10 năm qua, các thành viên trực tiếp thực hiện hàng trăm buổi hội thảo, tập huấn chuyên sâu cho hàng ngàn cán bộ, giáo viên. Dự án duy trì cơ chế kết nối, giao lưu truyền cảm hứng và giám sát hiệu quả thực tế tại các trường nhận sách.

“Vốn là giáo viên dạy Văn và là người có những trải nghiệm, tình yêu, kinh nghiệm thực tế với việc đọc sách hàng chục năm qua, tôi muốn qua những buổi hội thảo để tình yêu ấy từ trái tim thực sự đến được với trái tim, để không chỉ học trò thay đổi mà chính các thầy cô cũng thay đổi cách tiếp cận với sách”, cô Hiền kể.

Niềm mong mỏi của cô giáo về hưu là sau những chuyến đi “truyền lửa” ấy, thư viện ở các trường học không chỉ là nơi học sinh tìm đến đọc sách mà còn là nơi cho các em khoảng thời gian thực sự hòa mình vào thế giới sách, tìm thấy sự kết nối và được thôi thúc khám phá thế giới, hoàn thiện bản thân với các tri thức của nhân loại gửi gắm trong từng trang sách. “Khi thực sự đọc sách, các em sẽ thấm, sẽ ngấm những giá trị đẹp đẽ, khi ấy trang sách mới thành trang đời, chuyển biến thành năng lượng tích cực, chắp cánh cho ước mơ, hoài bão trong cuộc sống” - cô Hiền bày tỏ. “Muốn như vậy, bản thân việc chọn sách phải được thực hiện một cách trách nhiệm, tâm huyết, phải có sự hiểu biết về từng cuốn sách và hiểu về tâm lý lứa tuổi tiểu học”.

Ở tuổi 65, cô Hiền bảo không còn quá sung sức, sau mỗi chuyến đi, có khi cô phải nhập viện để điều trị phục hồi nhưng hễ nghĩ đến niềm vui, sự háo hức trong đôi mắt trẻ thơ mỗi khi chạm tay vào các cuốn sách còn thơm mùi giấy mới, cô lại cảm thấy như chính mình lại được tiếp thêm nhiệt tình, quyết tâm. Khép lại một chặng đường “gieo chữ” ở vai trò cô giáo dạy Văn, với cô Hoàng Thị Thu Hiền, cô hạnh phúc khi tiếp tục được ươm mầm tình yêu với tri thức trên hành trình mới - một hành trình được định vị bằng nhiệt huyết lan tỏa văn hóa đọc cho thế hệ tương lai.