Cỗ máy 400 triệu USD định hình tương lai ngành chip

ASML là tập đoàn công nghệ của Hà Lan, chuyên sản xuất máy quang khắc dùng để tạo các mạch điện siêu nhỏ trên chip bán dẫn. Công ty này hiện giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu.

ASML đã bắt đầu cung cấp thế hệ máy sản xuất chip mới với giá khoảng 400 triệu USD mỗi chiếc. Thiết bị nặng hơn 150 tấn, có kích thước tương đương xe buýt 2 tầng và được đánh giá là một trong những cỗ máy phức tạp nhất thế giới.

Máy sử dụng ánh sáng cực tím có bước sóng rất ngắn để in các mạch điện lên tấm silicon. Công nghệ mới có thể tạo ra những chi tiết rộng khoảng 8 nanomet, tương đương chiều rộng của khoảng 40 nguyên tử silicon.

Việc thu nhỏ linh kiện giúp các hãng sản xuất chip mạnh hơn, xử lý nhanh hơn và tiết kiệm điện hơn. Đây là yếu tố quan trọng khi các công ty trí tuệ nhân tạo đang cần lượng lớn chip hiệu năng cao để xây dựng trung tâm dữ liệu và huấn luyện các mô hình mới.

ASML hiện cung cấp khoảng 90% số máy quang khắc trên thế giới. Thiết bị của hãng được các nhà sản xuất chip lớn như TSMC, Samsung và Intel sử dụng.

Để phát triển thế hệ máy đầu tiên dùng ánh sáng cực tím, ASML đã mất 16 năm nghiên cứu với chi phí khoảng 10 tỷ USD. Năm 2025, công ty đã bán gần 50 máy loại này và thu về gần 40 tỷ USD.

Intel là khách hàng đầu tiên mua thế hệ máy mới. Tập đoàn Mỹ hy vọng thiết bị này sẽ giúp sản xuất chip tiên tiến hơn và thu hẹp khoảng cách với TSMC và Samsung. Trong khi đó, TSMC vẫn thận trọng vì giá máy quá cao và có thể chưa sử dụng rộng rãi trước thập niên 2030.

Vị thế gần như độc quyền của ASML cũng khiến nhiều quốc gia lo ngại. Công ty hiện không được bán các thiết bị tiên tiến nhất cho Trung Quốc. Bắc Kinh đang đầu tư hàng tỷ USD để tự phát triển công nghệ tương tự, nhưng giới chuyên gia cho rằng việc sản xuất ở quy mô công nghiệp vẫn còn nhiều khó khăn.

Một số doanh nghiệp tại Mỹ và Na Uy cũng đang nghiên cứu công nghệ thay thế. Tuy nhiên, các giải pháp này có thể cần nhiều năm nữa mới đủ khả năng cạnh tranh với ASML.