Công cụ hay mối đe dọa: Thấy gì từ sự “trỗi dậy” của AI tại LHP Cannes 2026?

Trong bài viết bình luận sau khi LHP quốc tế Cannes kết thúc, hãng thông tấn AP nhận định, năm nay, chủ đề được nhắc tới nhiều nhất tại ngày hội điện ảnh chính là "trí tuệ nhân tạo".

"LHP Cannes lần thứ 79 có thể sẽ được ghi nhớ là thời điểm liên hoan phim danh giá nhất thế giới lần đầu tiên thực sự đối mặt với làn sóng AI. Sự xuất hiện của công nghệ này được cảm nhận như một cơn sóng thần tràn tới vùng Riviera nước Pháp.

Tiềm năng tái định hình ngành công nghiệp điện ảnh, theo hướng tích cực hay tiêu cực, đã trở thành chủ đề tranh luận xuyên suốt kể từ ngày khai mạc liên hoan phim. Và ở nhiều nơi, thái độ với AI đang dần mềm mỏng hơn", bài viết bình luận.

"Không khí ở Cannes và trong toàn ngành cho thấy đây rõ ràng là một bước ngoặt", ông Scott Mann, giám đốc điều hành của công ty chuyên phát triển các chương trình AI hỗ trợ hậu kỳ Flawless cho biết.

AI hiện diện ngày càng nhiều cả trên màn ảnh lẫn ngoài đời thực

Lần đầu tiên, LHP Cannes hợp tác với Meta trong một thỏa thuận kéo dài nhiều năm. Gã khổng lồ công nghệ này đã thiết lập khu vực hoạt động tại khách sạn Majestic, địa điểm chính của LHP Cannes. Các công cụ AI của Meta cũng được sử dụng để hỗ trợ sản xuất một tác phẩm tham dự liên hoan phim: bộ phim tài liệu "John Lennon: The Last Interview" của Steven Soderbergh.

Bộ phim xoay quanh cuộc phỏng vấn dài mà John Lennon cùng vợ là Yoko Ono thực hiện vào đúng ngày Lennon bị bắn chết năm 1980. Để tạo thêm hình ảnh minh họa phù hợp với nội dung trò chuyện của Lennon, Soderbergh đã sử dụng các chương trình AI của Meta nhằm tạo ra những đồ họa siêu thực.

Lựa chọn này vấp phải sự chỉ trích từ phần lớn giới phê bình tại Cannes. Tuy nhiên, nhà làm phim nổi tiếng với tinh thần đổi mới và từng quay phim bằng iPhone Soderbergh cho rằng đã đến lúc cần có những thử nghiệm như vậy.

"Chúng ta vẫn chưa thấy ai có đủ uy tín sáng tạo thực sự sử dụng AI toàn diện trong một dự án để xem phản ứng của công chúng ra sao. Tôi nghĩ điều đó là cần thiết", Soderbergh nói trong một cuộc phỏng vấn.

"Làm sao biết ranh giới nằm ở đâu nếu không có ai bước qua nó? Tôi không nghĩ việc mình làm đã vượt quá giới hạn đó. Một số người có thể không đồng ý. Bản thân tôi cũng chưa biết ranh giới của mình nằm ở đâu. Tôi đang chờ để xem", ông nói thêm.

Mọi người đều lên tiếng về AI

Các nhà làm phim, diễn viên và nhiều nhân vật khác tại Cannes cũng đang tự xác định ranh giới của riêng mình hoặc ít nhất là đưa ra quan điểm về AI.

Trong ngày khai mạc, nữ diễn viên Demi Moore, thành viên ban giám khảo, cho rằng việc chống lại AI "là một cuộc chiến mà chúng ta sẽ thất bại".

Ngày hôm sau, đạo diễn Peter Jackson, người nhận giải Cành cọ vàng danh dự cho hay: "Tôi hoàn toàn không ghét nó. Với tôi, đó chỉ là một hiệu ứng đặc biệt. Không khác gì các kỹ xảo điện ảnh khác".

Đạo diễn James Gray, người có bộ phim về đề tài gia đình "Paper Tiger" được đánh giá nổi bật trong LHP, cho biết ông không lo ngại.

"Trong một số trường hợp, nó có thể là công cụ rất hữu ích", đạo diễn Gray nói trong một cuộc phỏng vấn. "Tôi không nghĩ trong đời chúng ta, thậm chí cả đời con cái chúng ta, AI có thể tiến gần đến điều vô hạn thực sự duy nhất mà chúng ta biết, đó là tâm hồn con người".

Từ Oscar đến Cannes, bối cảnh đang thay đổi

Liên hoan phim Cannes năm nay diễn ra ngay sau hàng loạt diễn biến mới liên quan tới AI tại Hollywood.

Đầu tháng này, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ công bố hướng dẫn mới, quy định rằng chỉ những màn trình diễn "được thể hiện rõ ràng bởi con người với sự đồng thuận của họ" mới đủ điều kiện được đề cử giải diễn xuất.

Tuy nhiên, tổ chức trao giải Oscar cũng cho biết việc sử dụng công cụ AI "không giúp cũng không gây bất lợi cho khả năng được đề cử".

Hiệp hội Diễn viên - Liên đoàn Nghệ sĩ Truyền hình và Phát thanh Mỹ (SAG-AFTRA) gần đây cũng đạt được thỏa thuận sơ bộ với các hãng phim nhằm quy định rõ các "hàng rào bảo vệ" liên quan đến AI, như việc sử dụng bản sao kỹ thuật số hay nhân vật tổng hợp.

Một số bước tiến công nghệ đã khiến Hollywood lo ngại. Việc ra mắt "nữ diễn viên" hoàn toàn do AI tạo ra Tilly Norwood đã gây phẫn nộ trong ngành. Đầu năm nay, việc diễn viên quá cố Val Kilmer xuất hiện trong phim As Deep as the Grave bằng công nghệ AI, dù ông chưa từng quay cảnh nào trước khi qua đời với sự đồng thuận của gia đình, cũng làm dấy lên tranh cãi mới.

Tuy vậy, trong khi những ứng dụng AI tạo sinh cực đoan tiếp tục gây lo ngại, nhiều hình thức ứng dụng khác vẫn đang dần thâm nhập vào ngành công nghiệp điện ảnh.

"Nó sẽ trở thành một phần của ngành công nghiệp này", ông Kent Sanderson, giám đốc điều hành của công ty Bleecker Street, phát biểu tại một buổi tọa đàm. "Nó sẽ giúp giảm chi phí sản xuất và có lẽ chỉ vài năm nữa bạn sẽ có thể tạo ra thứ trông như một bộ phim Marvel ngay trong tầng hầm nhà mình", ông nói thêm.

Trong khi Cannes có những quy định rất nghiêm ngặt về trang phục trên thảm đỏ, liên hoan phim hiện chưa ban hành quy định cấm AI trong các tác phẩm dự thi, ít nhất là vào thời điểm hiện tại.

Một ngày trước khi liên hoan khai mạc, giám đốc nghệ thuật Cannes Thierry Frémaux trả lời đầy hài hước về AI, khi nhắc rằng ông cũng từng nghe nói James Cameron đã sử dụng kỹ xảo đặc biệt cho bộ phim Avatar.

"Điều tôi có thể khẳng định chắc chắn liên quan đến trí tuệ nhân tạo là chúng tôi đứng về phía các nghệ sĩ, biên kịch, diễn viên và diễn viên lồng tiếng", ông Frémaux nói. "Chúng tôi sát cánh cùng tất cả những người có công việc có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi AI. Điều này cần có luật pháp điều chỉnh. Chúng ta cần kiểm soát nó".

Ông Scott Mann, cho biết, kể từ năm 2019, công ty Flawless của ông đã cố gắng chứng minh rằng AI có thể được sử dụng một cách thận trọng.

Ông khẳng định dứt khoát rằng AI tạo sinh không được cấp phép là điều tiêu cực nhưng cũng nói thêm: "Chúng tôi nhận ra là việc mọi người chưa hiểu đúng cũng là một phần của vấn đề. AI thường bị xem như một khái niệm bao trùm tất cả, nhưng thực tế không đơn giản như vậy", ông Scott nói.

"Sự thật là ngành công nghiệp của chúng tôi cần được cứu. Nó cần một cuộc tiến hóa công nghệ và AI đang mang lại điều đó", ông nhấn mạnh.