Công nghệ ADN tiếp sức hành trình tri ân các liệt sĩ chưa xác định danh tính

"Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ đang ở vào giai đoạn cao điểm trên phạm vi cả nước. Trong chiến dịch, hành trình tìm lại tên cho các liệt sĩ vẫn đang được tiếp sức bởi những tiến bộ mới nhất của khoa học công nghệ.

Những mẫu ADN đã bị thời gian bào mòn, từng được coi là rất khó giải mã, nay đang mở ra hy vọng mới để xác định danh tính, góp phần đưa các liệt sĩ được trở về với gia đình. Ngày 23/6, TP Hà Nội bắt đầu chiến dịch lấy hơn 8000 mẫu hài cốt liệt sĩ tại tất cả các nghĩa trang trên địa bàn.

Công tác lấy mẫu, số hóa thông tin và bàn giao mẫu được thực hiện chặt chẽ, cẩn trọng. Kết quả bước đầu sẽ là cơ sở để rút kinh nghiệm trước khi triển khai trên diện rộng tại 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố. Trước mắt, Hà Nội tập trung lấy mẫu tại ba nghĩa trang lớn là nghĩa trang Mai Dịch, nghĩa trang liệt sĩ Nhổn và nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi.

Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cho biết: ''Các liệt sĩ hy sinh trên địa bàn Thủ đô chủ yếu là trong thời kỳ chống Pháp, cho nên cũng khó khăn trong việc xác định ADN. Chúng tôi tổ chức lấy mẫu 8059 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Chúng tôi phấn đấu đến tháng 4/2027 sẽ hoàn thành nội dung này, trước kế hoạch 3 tháng''.

Kết quả so sánh, đối chiếu ADN trong hài cốt liệt sĩ với ADN của thân nhân đang mở ra cơ hội giải mã những thông tin tưởng như đã mất đi theo thời gian. 

Những lá thư người anh trai gửi từ chiến trường cách đây gần 60 năm, bà Ninh Phương Liên gần như đã thuộc lòng. Mỗi lần đọc lại là thêm một lần mong ngóng. Hành trình tìm hài cốt của anh trai cứ đi từ hy vọng rồi lại thất vọng. 

Theo chỉ dẫn của các cựu chiến binh, gia đình bà xác định được nơi an táng, nhưng đó lại là một ngôi mộ tập thể. Hơn 100 ngày kể từ khi chiến dịch được triển khai, niềm hy vọng lại được nhen lên. Bởi mỗi trường hợp giám định ADN thành công không chỉ giúp một liệt sĩ được trả lại tên tuổi, mà một phần ký ức lịch sử của dân tộc được hoàn thiện bằng những chứng cứ khoa học xác thực.

Ngày 24/6, Lễ phát động triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc sẽ được kết nối từ Bộ Công an với Công an các tỉnh, thành phố, Công an cấp xã. Đợt cao điểm đặt mục tiêu đến ngày 25/7 sẽ lấy được 250.000 mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ.