Cục Đường bộ kiến nghị tháo gỡ khó khăn cung ứng vật liệu cho dự án giao thông

Khó khăn về vật liệu trong các dự án cao tốc

Cục Đường bộ vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tổng kết Nghị quyết số 106/2023 của Quốc hội liên quan đến thí điểm chính sách đặc thù trong đầu tư xây dựng công trình đường bộ.

Theo Nghị quyết, Cục Đường bộ được giao quản lý 5 dự án lớn, trong đó có đường cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1), Mỹ An - Cao Lãnh, nâng cấp tuyến Cao Lãnh - Lộ Tẻ tại Đồng Tháp và thành phố Cần Thơ, tuyến Chợ Mới - Bắc Kạn, cùng cao tốc Dầu Giây - Tân Phú theo phương thức PPP.

Việc giao mỏ vật liệu trực tiếp cho nhà thầu đã giúp đẩy nhanh tiến độ. Tính đến nay, Dự án thành phần 2 cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 45% giá trị hợp đồng, dự án Cao Lãnh - Lộ Tẻ đạt 81%, trong khi Mỹ An - Cao Lãnh mới khởi công cuối tháng 7. Hai dự án còn lại là Chợ Mới - Bắc Kạn và Dầu Giây - Tân Phú cũng đã được triển khai từ tháng 3 và tháng 8.

Tuy nhiên, Cục Đường bộ cho biết nhiều dự án vẫn gặp khó khăn về cung ứng vật liệu, đặc biệt là cát san lấp. Cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 106 đã phần nào tháo gỡ, nhưng khi nghị quyết hết hiệu lực từ ngày 30/6, nguy cơ thiếu vật liệu tiếp tục tái diễn.

Bất cập trong quy định về khai thác

Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 đã rút ngắn thủ tục cấp phép khai thác nhóm khoáng sản IV, cho phép nhà thầu trực tiếp khai thác phục vụ dự án quan trọng quốc gia và dự án đầu tư công khẩn cấp.

Tuy nhiên, cát lòng sông, lòng hồ và khu vực biển không thuộc nhóm IV, khiến nguồn cung vật liệu san lấp cho các dự án phía Nam gặp nhiều khó khăn, bởi phần lớn nhu cầu tập trung vào loại vật liệu này.

Thực tế, một số dự án cao tốc dù có tiến độ gấp nhưng lại không thuộc diện "quan trọng quốc gia" hay "khẩn cấp", nên không được áp dụng cơ chế đặc thù, dẫn đến ách tắc nguồn vật liệu.

Kiến nghị sớm ban hành cơ chế mới

Tại phiên họp thứ 19 của Ban Chỉ đạo Nhà nước về các công trình, dự án trọng điểm ngành giao thông, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Bộ Tài nguyên Môi trường khẩn trương trình Chính phủ nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ các vướng mắc khi áp dụng Luật Địa chất và Khoáng sản.

Cục Đường bộ nhấn mạnh, bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng là yếu tố then chốt quyết định tiến độ dự án. Nếu không xử lý kịp thời, nguy cơ chậm trễ sẽ lan sang nhiều công trình trọng điểm khác.

Để khắc phục, cơ quan này kiến nghị trong giai đoạn lập dự án, các chủ đầu tư cần khảo sát kỹ mỏ vật liệu, đánh giá năng lực khai thác và tính toán sự cạnh tranh về nhu cầu trong khu vực. Đồng thời, cần có hành lang pháp lý rõ ràng để giao mỏ cho nhà thầu ngay từ khi khởi công, tránh tình trạng dự án "đói" vật liệu giữa chừng.

Ngoài ra, Cục Đường bộ cũng đề nghị Bộ Xây dựng đôn đốc các chủ đầu tư và ban quản lý dự án thực hiện đúng tiến độ. Bộ Nông nghiệp và Bộ Tài nguyên Môi trường cần sớm hoàn thành dự thảo và trình Chính phủ ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù, theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng.