Cuộc thi khoa học, kỹ thuật Quốc gia góp phần hình thành tư duy khoa học cho học sinh

Chiều 20/3, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức lễ khai mạc Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT năm học 2025–2026. Cuộc thi do Sở GD&ĐT Hà Nội đăng cai, quy tụ 457 học sinh đến từ 51 đơn vị trên cả nước.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, sau 14 năm tổ chức, cuộc thi ngày càng khẳng định vai trò trong việc thúc đẩy giáo dục toàn diện, đặc biệt là năng lực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo của học sinh phổ thông.

Năm nay, cuộc thi ghi nhận 242 dự án thuộc 21 lĩnh vực, tăng 30 dự án so với năm học trước. Các lĩnh vực nổi bật gồm phần mềm hệ thống, hệ thống nhúng, robot và máy thông minh – phản ánh xu hướng công nghệ hiện đại và nhu cầu thực tiễn của xã hội.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên 100% tỉnh, thành phố trên cả nước tham gia cuộc thi. Cùng với đó là 17 đơn vị là trường phổ thông trực thuộc Bộ, đại học, viện nghiên cứu, nâng tổng số đơn vị dự thi lên 51.

Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, sự gia tăng cả về số lượng và chất lượng dự án cho thấy phong trào nghiên cứu khoa học trong học sinh đang phát triển mạnh mẽ, ngày càng đi vào chiều sâu. Đây cũng là minh chứng cho sự tin tưởng của học sinh, giáo viên và phụ huynh đối với sân chơi trí tuệ này.

Không chỉ là nơi tranh tài, cuộc thi còn được nhìn nhận như một hành trình trưởng thành của học sinh. "Tất cả các em tham gia đều là người chiến thắng, bởi các em đã dám nghĩ, dám làm và dám theo đuổi đam mê khoa học", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.

Ở góc độ địa phương đăng cai, bà Vũ Thu Hà – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội – cho rằng, cuộc thi không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là nơi khơi nguồn ước mơ khoa học, nuôi dưỡng ý tưởng sáng tạo và mở ra những hành trình lớn cho thế hệ trẻ.

"Mỗi đề tài, dù lớn hay nhỏ, đều bắt đầu từ sự tò mò, tinh thần đặt câu hỏi và khát vọng khám phá. Từ những ý tưởng ban đầu ấy, hoàn toàn có thể hình thành các phát minh có giá trị trong tương lai", bà Hà chia sẻ.

Đại diện đơn vị đăng cai tổ chức, GS.TS Lê Trung Thành – Phó Tổng Giám đốc thường trực, Giám đốc Đại học Phenikaa đánh giá, sự hội tụ của học sinh từ nhiều vùng miền đã tạo nên một diễn đàn học thuật giàu giá trị, nơi các em có thể giao lưu, học hỏi và truyền cảm hứng lẫn nhau.

Theo ông Thành, cuộc thi không chỉ nhằm tìm ra các dự án xuất sắc mà còn góp phần hình thành một thế hệ trẻ biết quan sát, biết đặt câu hỏi, biết vận dụng tri thức vào thực tiễn và giải quyết các vấn đề của cộng đồng.

Trong khuôn khổ cuộc thi, nhiều hoạt động bên lề cũng được tổ chức như hội thảo về giáo dục STEM, tham quan khu trưng bày dự án và trải nghiệm tại phòng thí nghiệm đổi mới sáng tạo. Đây được xem là cơ hội để học sinh tiếp cận môi trường nghiên cứu hiện đại và định hướng nghề nghiệp tương lai.

Cuộc thi diễn ra trong 3 ngày, từ 20 đến 22/3/2026, tại Đại học Phenikaa. Ban tổ chức kỳ vọng, từ sân chơi này sẽ tiếp tục phát hiện và bồi dưỡng những tài năng trẻ, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam trong tương lai.