Đa dạng sáng tạo từ hình tượng ngựa

Trong văn hóa Á Đông, con ngựa không chỉ là hình ảnh gần gũi trong đời sống mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Ngựa đại diện cho tinh thần kiên trì, bền bỉ, cho sức mạnh dẻo dai và ý chí không ngừng vươn lên trước mọi thử thách. Chính vì vậy, năm Bính Ngọ - năm con ngựa - trở thành một mạch nguồn cảm hứng, khơi gợi nhiều ý tưởng sáng tạo độc đáo trong nghệ thuật và đời sống, từ điêu khắc, mỹ thuật, hội họa đến các sản phẩm làng nghề truyền thống, trong đó có làng gốm Bảo Trúc (Khánh Hòa)

Dưới bàn tay của các nghệ nhân thủ công truyền thống, hình tượng ngựa không chỉ đẹp ở đường nét mà còn hấp dẫn bởi chiều sâu văn hóa và bản sắc vùng miền. Từ gỗ, gốm, sơn mài, đồng hay mây tre, mỗi chất liệu đều mang một ngôn ngữ riêng. Mỗi nhất chạm, mỗi lớp màu là một phần ký ức nghề, kể câu chuyện về làng nghề, về phong tục, về tinh thần Á Đông gửi gắm trong dáng ngựa phi, ngựa đứng, ngựa tung vó hay ngựa cúi đầu trầm mặc.

Triển lãm Ngựa về phố đang diễn ra tại không gian Di tích Văn miếu Quốc Tử Giám - Hà Nội chính là một điểm nhấn giàu cảm hứng, nơi những bức tường ngựa độc đáo từ nhiều chất liệu, nhiều phong cách tạo hình được trưng bày trong không gian đô thị, tạo nên cuộc gặp gỡ thú vị giữa nghệ thuật dân gian và nhịp sống đương đại. Mỗi hình tượng ngựa Tây Nguyên được tạo nên từ những đường nét điêu khắc, phác thảo rất đơn giản, thô ráp như phong cách đẽo tượng của người Tây Nguyên nhưng ẩn chứa rất nhiều ý nghĩa sâu sắc. Từ đây, công chúng sẽ biết thêm về nghề truyền thống tạc tượng gỗ tại Tây Nguyên.

Ở góc độ tạo hình, con ngựa là một hình ảnh có tính thẩm mỹ cao với đường nét phóng khoáng, thân hình săn chắc, bờm tung gió, bốn chân vươn dài, dáng phi nước đại tạo nên chuỗi chuyển động liên tục như một bản nhạc của tốc độ tự do. Bộ tem Tết Bính Ngọ vừa được phát hành đã thể hiện rất thành công vẻ đẹp ấy. Bộ tem lấy cảm hứng từ hình tượng ngựa chín hồng mao trong truyền thuyết Sơn tinh - Thủy tinh mang thông điệp mã đáo thành công. Bộ tem được thể hiện theo phong cách dân gian đương đại, nổi bật là hình tượng ngựa chín hồng mao. Tác giả khai thác hình tượng ngựa từ dân gian như cặp ngựa trắng, ngựa đỏ, ngựa cõng Phượng hoàng trong các đền phủ, song biểu đạt bằng giao diện mới, sử dụng màu sắc hiện đại, bắt kịp xu hướng. Cách tạo hình ngựa mang nét trẻ trung với lông mi cong vút, móng đỏ hoặc đen cùng họa tiết hoa đào, hoa mai trên kiếm, hai bên hông giống như hình ảnh trên những chiếc áo dài lụa gấm thêu trong dịp tết.

Trong khi đó, nếu muốn chiêm ngưỡng những bức tranh ngựa khổ lớn hơn, với cách thể hiện đa dạng sinh động thì có thể đến với không gian phố đi bộ quanh Hồ Hoàn Kiếm, với hình ảnh trung tâm là con ngựa xuất hiện xuyên suốt trong lịch sử, trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của người Việt. Cuộc triển lãm đưa người xem qua một hành trình tìm hiểu, khám phá văn hóa đầy hấp dẫn và thú vị.

Những sáng tạo mỹ thuật từ cảm hứng từ hình tượng ngựa chính là một cách kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ riêng của nghệ thuật. Mỗi tác phẩm không chỉ dừng ở vẻ đẹp tạo hình mà còn chất chứa trong đó ký ức dân tộc, tinh thần thẩm mỹ và chiều sâu bản sắc Việt. Đó cũng là lời nhắc về khát vọng vượt qua mọi giới hạn, chinh phục thử thách để tiến tới năm Bính Ngọ mã đáo thành công.