Đắk Lắk mở không gian, mở những hành trình du lịch mới

Từ đại ngàn đến biển xanh, Đắk Lắk đang có cơ hội định hình lại không gian du lịch trên một địa bàn rộng lớn hơn. Đà tăng trưởng 9 tháng năm 2026 cho thấy thị trường đang mở rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển lợi thế tài nguyên thành những hành trình có chiều sâu và giá trị cao hơn.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Đắk Lắk ước đón 8,34 triệu lượt khách, tăng 35,94% so với cùng kỳ và vượt 4,25% kế hoạch năm. Khách quốc tế tiếp tục ghi nhận mức tăng cao, đạt khoảng 127.500 lượt, tăng 54,92% so với cùng kỳ. Tổng thu từ du lịch trong 9 tháng ước đạt 15.837 tỷ đồng, tăng 38,13% so với cùng kỳ và hoàn thành 98,98% kế hoạch năm.

Những con số này cho thấy sức hút của điểm đến đang gia tăng, nhưng phía sau đà tăng trưởng là một bài toán lớn hơn: làm thế nào để mỗi dòng khách được chuyển hóa thành những trải nghiệm phong phú hơn, thời gian lưu trú dài hơn và giá trị kinh tế lan tỏa rộng hơn.

Mở rộng không gian, nối dài hành trình

Sau khi không gian tỉnh được mở rộng, Đắk Lắk sở hữu một cấu trúc tài nguyên đặc biệt: cao nguyên và biển cùng nằm trong một điểm đến.

Ở phía Tây là Buôn Ma Thuột và vùng cà phê, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, văn hóa của các cộng đồng dân tộc, rừng, hồ, thác và hệ sinh thái tự nhiên.

Ở phía Đông là biển, đầm vịnh, cảnh quan địa chất, làng biển, nghề truyền thống và đời sống của cư dân duyên hải.

Nếu khai thác riêng, mỗi vùng có một câu chuyện. Nhưng khi được đặt trong cùng một hành trình, sự khác biệt giữa hai không gian có thể trở thành lợi thế.

Anh Trần Quang - du khách từng trải nghiệm cả hai khu vực cho rằng, điều đáng nhớ là sự thay đổi rất rõ của cảnh quan và nhịp sống trong cùng một chuyến đi. Theo du khách này, từ không gian cà phê và buôn làng đến biển tạo cảm giác như đang khám phá nhiều sắc thái của cùng một vùng đất, thay vì đi qua những điểm đến rời rạc.

Các doanh nghiệp lữ hành cũng nhận định, không gian rộng hơn mở ra khả năng thiết kế nhiều dạng tour: hành trình ngắn tập trung vào từng vùng, hoặc những chương trình dài ngày kết nối cao nguyên với biển. Tuy nhiên, để bán được sản phẩm liên tuyến, các điểm đến phải có hoạt động đủ rõ nét, thời gian di chuyển hợp lý và chất lượng dịch vụ tương đối đồng đều.

Đây là điểm mà lợi thế về địa lý cần được chuyển thành lợi thế về sản phẩm.

Nghị quyết 26 đặt ra một cách làm khác

Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển dựa vào số lượng sang chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và tính bền vững. lấy văn hóa, bản sắc và trải nghiệm khác biệt làm lợi thế cạnh tranh.

Với Đắk Lắk, định hướng này có ý nghĩa rõ rệt trong bối cảnh tỉnh đang tổ chức lại không gian du lịch.

Dự thảo Đề án phát triển du lịch Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng hình thành hành lang du lịch Đông - Tây kết nối cao nguyên với biển, hành lang ven biển Bắc - Nam và hành lang sinh thái - văn hóa nội vùng Tây Nguyên. Mục tiêu là xây dựng một điểm đến thống nhất, phát triển các sản phẩm có khả năng bổ trợ thay vì tồn tại tách biệt.

Điều đó đòi hỏi một thay đổi trong cách nhìn về tài nguyên.

Cà phê không chỉ để tham quan vùng trồng hay thưởng thức một tách cà phê. Giá trị có thể nằm trong câu chuyện về đất, người trồng, phương thức canh tác, chế biến và văn hóa thưởng thức.

Cồng chiêng cũng không nhất thiết chỉ xuất hiện trong một chương trình biểu diễn. Khi được đặt trong không gian buôn làng, cùng kiến trúc, nghi lễ và đời sống cộng đồng, trải nghiệm sẽ có chiều sâu khác.

Tương tự, biển không chỉ là cảnh quan nghỉ dưỡng. Các giá trị địa chất, nghề cá, ẩm thực, làng biển và sinh thái có thể tạo thêm những lớp trải nghiệm cho du khách.

Một hướng dẫn viên du lịch chia sẻ: "Khách bây giờ quan tâm nhiều hơn đến câu chuyện phía sau một điểm đến. Họ muốn biết mình đang nhìn thấy gì, vì sao nơi đó đặc biệt và người dân địa phương sống như thế nào."

Chính khả năng kể câu chuyện sẽ quyết định một tài nguyên trở thành điểm tham quan hay trở thành sản phẩm du lịch.

Khi du lịch gặp nông nghiệp, văn hóa và đời sống

Một hướng đi đang ngày càng rõ là đưa những giá trị ngoài du lịch vào trong trải nghiệm du khách.

Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk lần thứ I năm 2026 là một ví dụ. Không chỉ quảng bá sản vật, sự kiện còn mở ra các hoạt động thương mại, văn hóa, trải nghiệm và du lịch nông nghiệp, qua đó đưa vùng sản xuất đến gần hơn với thị trường khách.

Cách tiếp cận này tạo ra một chuỗi giá trị rộng hơn. Người nông dân có thêm cơ hội tiếp cận du khách, sản phẩm địa phương có thêm kênh quảng bá, doanh nghiệp có thêm nội dung để xây dựng tour, còn du khách có thêm lý do để tìm hiểu về vùng đất.

Ở các cộng đồng Tây Nguyên hay những làng ven biển, những giá trị tương tự cũng có thể trở thành sản phẩm: nghề thủ công, ẩm thực, kiến trúc, lễ hội, câu chuyện gia đình, sinh hoạt cộng đồng hay những nghề gắn với môi trường tự nhiên.

Một người làm du lịch cộng đồng chia sẻ rằng du khách ngày càng thích những hoạt động "được làm cùng người địa phương" hơn là chỉ đứng xem. Nhưng để biến nhu cầu ấy thành sản phẩm bền vững, cộng đồng cần được hỗ trợ về kỹ năng đón khách, kể chuyện, tổ chức dịch vụ và bảo vệ tài nguyên.

Đây cũng là lý do phát triển du lịch cộng đồng không thể tách khỏi bài toán sinh kế.

Việc Đắk Lắk hoàn thiện hồ sơ đề cử Làng Lò tham gia mạng lưới "Làng du lịch tốt nhất thế giới" là một tín hiệu đáng chú ý, nhưng giá trị lâu dài không nằm ở danh hiệu. Quan trọng hơn là cách một cộng đồng có thể biến những giá trị vốn có thành sản phẩm, tạo thu nhập và đồng thời duy trì được bản sắc.

Từ tăng lượng khách đến tăng giá trị mỗi chuyến đi

Đà tăng trưởng của 8 tháng đầu năm tạo nền tảng thuận lợi cho bước phát triển tiếp theo.

Khách quốc tế tăng 44,68%, cao hơn tốc độ tăng của khách nội địa. Đây là tín hiệu cho thấy Đắk Lắk có thêm dư địa mở rộng thị trường ngoài nước, đồng thời cần những sản phẩm đủ khác biệt để đáp ứng nhóm khách tìm kiếm trải nghiệm văn hóa, thiên nhiên và bản địa.

Tổng thu từ du lịch đạt 13.472 tỷ đồng, tăng 36,01%. Khoảng cách giữa tăng trưởng lượng khách và tăng trưởng doanh thu không quá lớn, nhưng trong giai đoạn tiếp theo, bài toán quan trọng sẽ là nâng giá trị thu được trên mỗi chuyến đi thay vì chỉ tiếp tục mở rộng số lượng.

Điều này liên quan trực tiếp đến chất lượng sản phẩm: khách ở lại bao lâu, tham gia bao nhiêu hoạt động, sử dụng bao nhiêu dịch vụ địa phương và có sẵn sàng quay trở lại hay không.

Một doanh nghiệp lữ hành cho rằng, nếu cao nguyên và biển được kết nối thành những tuyến có câu chuyện rõ ràng, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở xây dựng tour dài ngày và phân khúc chuyên biệt. Nhưng để điều đó thành hiện thực, cần đồng bộ từ giao thông, lưu trú, điểm dừng chân đến chất lượng dịch vụ tại từng địa phương.

Mở không gian, nhưng phải giữ được bản sắc

Thách thức của Đắk Lắk trong giai đoạn mới vì thế không nằm ở việc tìm thêm tài nguyên.

Tài nguyên đã có khá rõ. Vấn đề là lựa chọn đâu là giá trị cốt lõi để đầu tư, đâu là sản phẩm bổ trợ và làm thế nào để chúng cùng tạo nên một hình ảnh điểm đến thống nhất.

Cao nguyên có thể tạo chiều sâu về văn hóa, nông nghiệp và sinh thái. Biển mở thêm không gian nghỉ dưỡng, khám phá và trải nghiệm cộng đồng. Những vùng nằm giữa hai không gian ấy có thể trở thành mắt xích kết nối.

Nếu làm tốt, du khách không chỉ có thêm một danh sách địa danh để lựa chọn. Họ có một lý do để bắt đầu một hành trình dài hơn.

Với Đắk Lắk, không gian mới đang mở ra một cơ hội hiếm có để định hình lại cách làm du lịch. Từ đại ngàn đến biển xanh, điều cần tạo ra không phải là một chuỗi điểm đến nối bằng những cung đường, mà là một hành trình có câu chuyện, có bản sắc và đủ sức khiến du khách muốn ở lại lâu hơn.