Đánh thức du lịch văn hóa Chăm: Từ di sản đến trải nghiệm tại Khánh Hòa

Trong chiến lược phát triển kinh tế di sản theo tinh thần Nghị quyết 80, Khánh Hòa đang từng bước chuyển hướng khai thác di sản văn hóa Chăm theo chiều sâu trải nghiệm, thay vì dừng lại ở tham quan tĩnh như trước đây.

Với lợi thế là địa phương có cộng đồng người Chăm lớn nhất cả nước, Khánh Hòa sở hữu hệ thống di sản đa dạng, từ kiến trúc tháp cổ như Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Pô Rômê đến các lễ hội truyền thống, làng nghề và nghệ thuật trình diễn dân gian đặc sắc. Đây không chỉ là tài nguyên bảo tồn mà còn là nền tảng để phát triển sản phẩm du lịch văn hóa có chiều sâu.

Thay vì khai thác riêng lẻ từng điểm đến, định hướng mới tập trung xây dựng các hành trình liên kết, kết nối di tích với làng nghề và không gian sinh thái. Du khách không chỉ tham quan tháp Chăm mà còn có thể trải nghiệm làm gốm, dệt thổ cẩm, tham gia lễ hội hoặc khám phá đời sống cộng đồng bản địa. Cách tiếp cận này giúp kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu và nâng cao giá trị trải nghiệm.

Đáng chú ý, mô hình du lịch cộng đồng đang được khuyến khích phát triển, với các sản phẩm lưu trú mang bản sắc kiến trúc Chăm, gắn với sinh hoạt văn hóa và nghề truyền thống. Đây được xem là hướng đi nhằm “bản địa hóa” trải nghiệm du lịch, đồng thời tạo sinh kế trực tiếp cho người dân - chủ thể của di sản.

Song song đó, kết nối nghệ nhân với doanh nghiệp và nhà quản lý, được kỳ vọng mở ra hướng phát triển sản phẩm mới, đưa di sản từ giá trị văn hóa sang giá trị kinh tế một cách bền vững.

Việc đăng cai Ngày hội Văn hóa Chăm toàn quốc lần thứ IV vào tháng 6/2026 sẽ là cơ hội để Khánh Hòa quảng bá các sản phẩm du lịch văn hóa đặc thù, đồng thời thử nghiệm các mô hình trải nghiệm mới.

Tuy nhiên, để du lịch văn hóa thực sự trở thành động lực tăng trưởng, bài toán đặt ra không chỉ là “có gì để xem”, mà là “du khách được tham gia như thế nào”. Khi di sản trở thành một phần của hành trình sống, chứ không chỉ là phông nền tham quan - giá trị văn hóa mới có thể chuyển hóa thành lợi ích kinh tế bền vững.