Đầu tư công là động lực kiến tạo dư địa tăng trưởng mới cho Thanh Hóa

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, địa phương đang chuyển mạnh từ chú trọng quy mô nguồn lực sang nâng cao hiệu quả thực thi, qua đó tạo dựng những dư địa phát triển mới và hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của khu vực Bắc Trung Bộ.

Từ quy mô vốn đến hiệu quả thực thi

Năm 2026, Thanh Hóa được giao tổng nguồn vốn đầu tư công hơn 16.294 tỷ đồng, bao gồm kế hoạch vốn năm 2026 và phần vốn kéo dài từ năm trước chuyển sang. Đây tiếp tục là một trong những địa phương có quy mô đầu tư công lớn của cả nước.

Nguồn lực này được ưu tiên cho các dự án hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục và những công trình trọng điểm có khả năng tạo sức lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư không chỉ được đo bằng quy mô nguồn vốn hay tỷ lệ giải ngân, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa nguồn lực thành các công trình, dự án tạo động lực phát triển lâu dài.

Năm 2026 cũng đánh dấu sự chuyển biến rõ nét trong cách thức điều hành đầu tư công của Thanh Hóa. Từ việc tập trung vào phân bổ nguồn vốn và thúc đẩy giải ngân, tỉnh chuyển sang quản trị theo tiến độ thực hiện của từng dự án, từng khâu công việc và từng chủ thể chịu trách nhiệm.

Tiến độ thi công, công tác giải phóng mặt bằng, giải ngân vốn và những khó khăn phát sinh đều được rà soát thường xuyên. Trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư được gắn chặt với kết quả thực hiện, qua đó nâng cao tính chủ động, hạn chế tình trạng chậm tiến độ kéo dài.

Sự thay đổi trong tư duy điều hành không chỉ nhằm hoàn thành kế hoạch đầu tư công, mà còn hướng tới mục tiêu quan trọng hơn là hình thành những công trình có khả năng dẫn dắt phát triển, mở rộng dư địa tăng trưởng cho những giai đoạn tiếp theo.

Tháo gỡ điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực

Bên cạnh những kết quả đạt được, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Thanh Hóa trong những tháng đầu năm vẫn còn gặp không ít khó khăn.

Đến ngày 22/5/2026, tổng giá trị giải ngân đạt hơn 2.090 tỷ đồng, tương đương 11,35% kế hoạch. Kết quả này phản ánh những vướng mắc trong quá trình triển khai, tập trung ở công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và nguồn cung vật liệu xây dựng.

Năm 2026, toàn tỉnh thực hiện giải phóng mặt bằng gần 2.788 ha phục vụ 667 dự án, trong đó có 476 dự án đầu tư công. Tuy nhiên, đến cuối tháng 5, diện tích hoàn thành mới đạt khoảng 34,8% kế hoạch.

Đằng sau những con số đó là những tồn tại kéo dài nhiều năm như hồ sơ đất đai thiếu đồng bộ, việc xác định nguồn gốc đất phức tạp, công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư còn gặp khó khăn, năng lực thực thi ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu.

Trên cơ sở nhận diện rõ những điểm nghẽn, Thanh Hóa đang tập trung triển khai các giải pháp mang tính căn cơ. Việc xây dựng, làm giàu và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đất đai được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục liên quan đến giải phóng mặt bằng.

Cùng với đó, trách nhiệm của người đứng đầu tiếp tục được siết chặt; việc phân công, phân nhiệm cụ thể đối với từng dự án được tăng cường nhằm hạn chế tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Đối với nguồn vật liệu xây dựng, tỉnh chủ động rà soát năng lực khai thác, quản lý giá vật liệu và tháo gỡ những khó khăn phát sinh để bảo đảm nguồn cung phục vụ thi công. Hiện nguồn đất san lấp và đá xây dựng cơ bản đáp ứng nhu cầu của các dự án, trong khi tình trạng thiếu hụt cát xây dựng đang tiếp tục được tập trung xử lý.

Song song với đó, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thực thi được xác định là giải pháp có ý nghĩa lâu dài nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công trong giai đoạn mới.

Tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn

Đầu tư công không chỉ tạo ra những công trình hạ tầng mới mà còn giữ vai trò dẫn dắt, khơi thông các nguồn lực xã hội và tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Những tuyến giao thông kết nối được mở rộng, hạ tầng kỹ thuật được hoàn thiện cùng các công trình y tế, giáo dục được đầu tư đồng bộ không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân mà còn tạo điều kiện phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics và du lịch, qua đó mở rộng không gian phát triển của địa phương.

Bởi vậy, mục tiêu mà Thanh Hóa hướng tới trong năm 2026 không đơn thuần là hoàn thành kế hoạch giải ngân, mà quan trọng hơn là bảo đảm từng đồng vốn được sử dụng hiệu quả, tạo ra giá trị gia tăng và sức lan tỏa đối với nền kinh tế.

Từ sự đổi mới trong tư duy điều hành đến những giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn trong thực thi cho thấy đầu tư công đang được Thanh Hóa nhìn nhận không chỉ là nguồn lực tài chính, mà còn là công cụ quan trọng để kiến tạo dư địa phát triển mới.

Khi hiệu quả đầu tư tiếp tục được nâng lên, các điểm nghẽn từng bước được tháo gỡ và các công trình trọng điểm phát huy giá trị, đầu tư công sẽ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng để Thanh Hóa phát triển nhanh, bền vững và khẳng định vị thế là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của khu vực và cả nước.