Đề xuất cơ chế hỗ trợ tuân thủ trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Các đại biểu Quốc hội khẳng định việc xây dựng Luật thể hiện tư duy chiến lược trong chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, khẳng định Việt Nam là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Cho ý kiến về nguyên tắc kiểm soát và phạm vi áp dụng của luật, một số đại biểu Quốc hội cho rằng, nhiều vật liệu, thiết bị, công nghệ có tính lưỡng dụng, vừa dùng trong sản xuất, y tế, nông nghiệp, năng lượng, nghiên cứu khoa học, vừa có thể bị lợi dụng cho mục đích nguy hiểm, do vậy cần quan tâm đến căn cứ khi áp dụng biện pháp kiểm soát, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, cần thiết và tương xứng với mức độ rủi ro. Một số đại biểu đề nghị cần thiết kế cơ chế hỗ trợ tuân thủ theo hướng phòng ngừa chứ không chỉ là phát hiện và xử lý vi phạm.

"Tôi đề nghị nghiên cứu thêm cơ chế tham vấn trước khi tổ chức, doanh nghiệp có căn cứ cho rằng một hoạt động có thể liên quan đến đối tượng lưỡng dụng nhưng cũng chưa xác định được một cách chắc chắn nghĩa vụ pháp lý thì họ có thể chủ động đề nghị cơ quan thẩm quyền hướng dẫn hoặc xác nhận phương thức xử lý", bà Nguyễn Thị Việt Nga (đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) đề nghị.

Ông Thạch Phước Bình (đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) cho rằng đối với hàng hóa lưỡng dụng cần quản lý theo danh mục, mã hàng đặc tính kỹ thuật, ngưỡng kiểm soát và mục đích sử dụng; đồng thời có cơ chế kiểm soát ngoài danh mục khi có căn cứ rủi ro; không nên để một UAV phun thuốc, một hóa chất công nghiệp hay một thiết bị xét nghiệm dân sự mặc nhiên trở thành hàng hóa bị kiểm soát chỉ vì về lý thuyết có khả năng sử dụng vào mục đích khác.

Về nghĩa vụ doanh nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước, có đại biểu đề nghị phân định rõ việc gì doanh nghiệp có thể làm và việc gì thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

Ông Nguyễn Thành Trung (đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh) nêu quan điểm: "Những thông tin thuộc cơ sở dữ liệu chuyên biệt của Nhà nước thì cơ quan có thẩm quyền phải có trách nhiệm cung cấp danh sách cảnh báo, tiêu chí nhận diện và cơ chế tra cứu để doanh nghiệp thực hiện. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, tôi đề nghị Chính phủ quan tâm hơn đến cơ chế hỗ trợ; có thể xây dựng biểu mẫu đơn giản, công cụ tra cứu điện tử, tài liệu hướng dẫn và tập huấn; không nên đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải thuê tư vấn, mua phần mềm, thuê tổ chức chứng nhận mới được coi là đáp ứng yêu cầu".

Cũng trong sáng nay, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận cho ý kiến vào Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật quân sự, quốc phòng.