Đề xuất làm rõ quy trình bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm

Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Chính phủ đã có đề xuất mới về quy định bán lại nhà xã hội sau 5 năm, nhằm ngăn nguy cơ trục lợi chính sách từ loại hình nhà ở an sinh này. Cụ thể, đề xuất sau 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền, bên mua chỉ được bán lại nhà cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định.

Trong khi đó, Luật Nhà ở hiện hành cho phép sau 5 năm, chủ sở hữu nhà xã hội được chuyển nhượng tự do, tức không giới hạn đối tượng mua lại. Đây là nội dung được nhiều người dân quan tâm, đặc biệt là về việc định giá bán và quy trình chuyển nhượng sau 5 năm.

Những căn hộ nhà ở xã hội có giá bán ban đầu chưa đến 20 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, sau 5 năm, chúng có giá bán ra thị trường có thể lên tới 60 triệu đồng/m2, gấp 3 lần so với ban đầu. Với mức giá tăng như vậy, không ít người đã coi nhà ở xã hội như một sản phẩm để đầu cơ thay vì một chính sách an cư dành cho người thu nhập thấp.

Nhiều ý kiến đồng tình với đề xuất chỉ được bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm cho đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội. Bởi vì quy định cho phép bán tự do hiện nay đang làm làm hao hụt quỹ nhà ở xã hội, không còn phục vụ đúng nhóm được hỗ trợ. Nhưng những người đang sinh sống tại các căn hộ này đề xuất, sau 5 năm, giá bán cần được tính toán phù hợp, tránh thiệt thòi cho người mua ban đầu.

Một số ý kiến cho rằng, doanh nghiệp thực hiện dự án hoặc UBND cấp xã có thể thực hiện công việc xác định giá bán căn hộ sau 5 năm và xét duyệt hồ sơ của người mua mới, do doanh nghiệp đã có kinh nghiệm thực hiện công việc này.

Tuy nhiên, một luồng ý kiến khác lại cho rằng, doanh nghiệp chỉ thực hiện xong dự án này rồi chuyển sang dự án khác. Việc xét duyệt chỉ cho vài trường hợp sẽ gây khó cho doanh nghiệp.

Các chuyên gia cho rằng, nếu không có quy định rõ ràng, có thể dễ làm phát sinh giao dịch ngầm, giá trong, giá ngoài hợp đồng khi bán lại nhà sau 5 năm, gây rủi ro cho các bên. Bởi vậy, cần nâng cao hiệu quả quản lý ngay từ khâu xác minh điều kiện mua nhà. Cơ quan chức năng cần kiểm soát tình trạng mua hộ, đứng tên hộ, giao dịch trá hình và xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng chính sách để trục lợi.