Đề xuất nới điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài

Sáng 23/10, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện các chủ trương về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt ra nhu cầu sửa đổi, bổ sung một số quy định để tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư và nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng nguồn lực.

Theo đó, dự thảo hoàn thiện chính sách tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Dự thảo cho phép Chính phủ quy định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với các ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước.

Đối với trường hợp điều kiện tiếp cận thị trường được quy định tại các văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành. Việc nới lỏng phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, công khai, minh bạch, không phân biệt đối xử và phù hợp với các cam kết quốc tế.

Dự thảo sửa đổi chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư theo hướng gắn với cam kết của nhà đầu tư. Theo đó, bổ sung các hình thức hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng, sản xuất sản phẩm công nghệ cao, đầu tư tài sản cố định, hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học; đồng thời mở rộng ưu đãi, hỗ trợ đối với các dự án, lĩnh vực cần khuyến khích đầu tư.

Đáng chú ý, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt được áp dụng có thời hạn và gắn với các cam kết về chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo lao động Việt Nam, phát triển nhà cung ứng trong nước và chuyển đổi xanh. Trường hợp nhà đầu tư không đáp ứng cam kết, ưu đãi, hỗ trợ có thể bị điều chỉnh hoặc thu hồi.

Dự thảo Luật cũng đề xuất cho phép khấu hao nhanh tài sản cố định tại khu công nghiệp sinh thái với mức tối đa bằng 2 lần mức khấu hao theo quy định; kéo dài thời hạn hoạt động của dự án đầu tư hạ tầng lên tối đa 70 năm.

Dự thảo cũng phân định trách nhiệm quản lý nhà nước, theo đó Bộ Tài chính quản lý nhà nước về khu kinh tế, Bộ Công Thương chủ trì quản lý nhà nước về khu công nghiệp, khu chế xuất; đồng thời sửa đổi, bổ sung một số quy định của pháp luật về thi hành án dân sự để bảo đảm tính đồng bộ.

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, nhất là Nghị quyết số 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và Kết luận số 18, đồng thời tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách.

Đối với đề xuất nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, đa số ý kiến cơ bản thống nhất với định hướng mở rộng tiếp cận thị trường. Cơ quan thẩm tra đề nghị việc giao thẩm quyền cho Chính phủ bảo đảm tính hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và không trái với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Ủy ban đề nghị quy định các nguyên tắc, tiêu chí cơ bản để xác định dự án được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt. Đặc biệt, cần làm rõ các tiêu chí về "tác động lan tỏa", "tạo động lực phát triển" và đóng góp nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu làm rõ cơ chế gắn ưu đãi, hỗ trợ với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư; rà soát mối quan hệ giữa thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong quyết định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ vượt trội.