Đề xuất tăng giám sát, minh bạch bữa ăn bán trú trong trường học

Chiều 25/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tổ chức hội thảo góp ý dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông.

Hội thảo có sự tham dự của các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, đại diện một số sở GDĐT và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục.

Tổ chức bữa ăn cần công khai, minh bạch

Theo dự thảo, Thông tư quy định các yêu cầu, điều kiện, hình thức, quy trình tổ chức và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú và căng tin trường học cho trẻ em, học sinh tại các cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông.

Một trong những yêu cầu được đặt ra là bảo đảm an toàn thực phẩm và dinh dưỡng hợp lý, phù hợp với độ tuổi của trẻ em, học sinh, theo quy định và hướng dẫn chuyên môn của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời phù hợp điều kiện thực tế.

Việc tổ chức bữa ăn cần được thực hiện công khai, minh bạch, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị lựa chọn, ký hợp đồng; cơ sở cung cấp dịch vụ; cơ sở giáo dục và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Dự thảo cũng đề xuất lồng ghép giáo dục dinh dưỡng, tạo môi trường để học sinh thực hành kiến thức, kỹ năng về dinh dưỡng hợp lý, an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe và quy tắc ứng xử trong bữa ăn.

Nội dung được thực hiện phù hợp với độ tuổi và chương trình giáo dục, không làm phát sinh chương trình, kế hoạch hoặc hồ sơ riêng.

Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất ứng dụng công nghệ, khai thác hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của ngành giáo dục và địa phương phù hợp điều kiện thực tế; quản lý trên cơ sở phòng ngừa, kiểm soát rủi ro; tăng cường phối hợp, kiểm tra, giám sát giữa chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục, cha mẹ học sinh, đơn vị cung cấp dịch vụ và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Làm rõ yêu cầu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm

Tại hội thảo, bà Lương Thị Thúy Nga, Hiệu trưởng Trường Mầm non Quang Trung, phường Cửa Nam (Hà Nội), cho rằng bậc học mầm non có đặc thù riêng trong chế biến thức ăn và yêu cầu dinh dưỡng.

Do giáo dục và nuôi dưỡng được thực hiện song hành, việc tổ chức bữa ăn cần phù hợp độ tuổi và đặc điểm phát triển của trẻ.

Từ thực tiễn nhà trường tự tổ chức bếp ăn bán trú nhiều năm, bà Chu Thị Kim Chung, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), chia sẻ quy trình từ tiếp nhận thực phẩm, chế biến đến tổ chức bữa ăn cần được thực hiện chặt chẽ, có sự phối hợp với cha mẹ học sinh.

Về xây dựng thực đơn và hợp đồng với đơn vị cung cấp, bà Thạch Thị Lan Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học, THCS, THPT Khoa học Giáo dục thuộc Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục, đề nghị làm rõ thời hạn hợp đồng; đồng thời có hướng dẫn về xây dựng, thẩm định thực đơn trong trường hợp nhà trường không có nhân sự chuyên môn về dinh dưỡng.

Bà Trần Thị Thu Hà, Trưởng phòng Chính trị tư tưởng, học sinh, sinh viên, Sở GDĐT Hà Nội, đề xuất dự thảo quy định một số nội dung cơ bản để các trường có căn cứ tham khảo khi ký hợp đồng, nhất là trách nhiệm và phương án xử lý khi đơn vị cung cấp dịch vụ vi phạm.

Đối với căng tin trường học, bà Hà đề nghị quy định cụ thể hơn các yêu cầu, trong đó xác định rõ những loại hàng hóa, sản phẩm không được kinh doanh tại trường như hàng cấm, đồ uống có cồn, thuốc lá và các sản phẩm không phù hợp.

Đại diện Sở GDĐT Bắc Ninh đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong việc chủ động khai thác, cập nhật tiền sử dị ứng thực phẩm của học sinh; đồng thời quy định rõ trách nhiệm phối hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ để tổ chức bữa ăn phù hợp, bảo đảm an toàn cho học sinh có chế độ ăn đặc thù.

Rõ trách nhiệm khi xảy ra sự cố

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của từng bên trong tổ chức bữa ăn bán trú.

Bà Trần Thị Phương Mai, chuyên viên phụ trách giáo dục thuộc Phòng Văn hóa - Xã hội phường Cửa Nam (Hà Nội), đề nghị làm rõ chủ thể ký nghiệm thu và trách nhiệm của từng bên trong thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Về vai trò của cha mẹ học sinh, đại diện Trường THPT Đỗ Mười đề nghị có quy định về tập huấn cho phụ huynh được phân công giám sát bán trú.

Bà Lê Quỳnh Nga, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội phường Hoàn Kiếm, đề nghị làm rõ phạm vi giám sát của cha mẹ học sinh; đồng thời có phương án xử lý khi nhà trường từ chối tiếp nhận thực phẩm không bảo đảm yêu cầu, tránh làm gián đoạn bữa ăn.

Ông Nguyễn Văn Thuận, Phó Giám đốc Sở GDĐT Ninh Bình, cho rằng quy định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương, nhà trường và đơn vị cung cấp dịch vụ sẽ giúp việc triển khai thống nhất hơn.

Từ thực tiễn địa phương, ông đề nghị làm rõ cơ chế phối hợp khi nhà trường phát hiện thực phẩm, bữa ăn không bảo đảm yêu cầu nhưng nhà trường không phải bên ký hợp đồng; đồng thời quy định phương án thay thế khi đơn vị cung cấp bị tạm dừng hoặc chấm dứt hợp đồng đột xuất.

Trường hợp một đơn vị cung cấp suất ăn cho nhiều trường, nhiều điểm trường, ông Thuận đề nghị quy định rõ trách nhiệm giao nhận và lưu mẫu tại từng cơ sở để thuận lợi truy xuất khi xảy ra sự cố.

Ông cũng đề nghị rà soát quy định về căng tin và thống nhất cơ quan tiếp nhận kế hoạch tổ chức bữa ăn theo phân cấp quản lý.

Đại diện Sở GDĐT Hải Phòng đề nghị làm rõ thẩm quyền của UBND cấp xã trong lựa chọn, ký hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ và trách nhiệm trong trường hợp giao cơ quan, đơn vị khác thực hiện. Đồng thời, Sở đề nghị bổ sung cụm từ "căng tin trường học" vào tên Thông tư để phù hợp với phạm vi điều chỉnh.

Đề xuất tăng truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Ông Phùng Khắc Bình, nguyên Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên, Bộ GDĐT, cho rằng UBND cấp xã cần là chủ thể chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng và sức khỏe học sinh trên địa bàn.

Ông cũng đề nghị nghiên cứu lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ theo địa bàn để thuận lợi tổ chức bữa ăn; tăng cường truy xuất nguồn gốc thực phẩm và quá trình chế biến tại các trường tổ chức nấu ăn tại chỗ.

Theo ông Bình, có thể nghiên cứu ứng dụng mã QR và lưu trữ hình ảnh camera phục vụ kiểm tra, giám sát, đồng thời quy định chặt chẽ việc khai thác thông tin.

Các ý kiến tại hội thảo đề nghị dự thảo tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, thuận lợi cho địa phương và cơ sở giáo dục triển khai.

Qua đó, các quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú và căng tin trường học hướng tới mục tiêu bảo đảm an toàn thực phẩm, dinh dưỡng và chất lượng bữa ăn cho trẻ em, học sinh.