Đề xuất thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương từ ngày 30/4

Đề xuất thành lập thành phố Đồng Nai với quy mô gần 4,5 triệu người

Chiều 14/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét Đề án thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, Chính phủ đề xuất thành lập 10 phường Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 10 xã: Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh thuộc tỉnh Đồng Nai.

Thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng 12.737,18 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 4.491.408 người và 95 ĐVHC cấp xã (sau khi thành lập 10 phường) của tỉnh Đồng Nai.

Kết quả sau khi thành lập thành phố và 10 phường, thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; có 95 ĐVHC cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã (giảm 10 xã, tăng 10 phường); tỷ lệ đô thị hóa 54,10% (2.429.835/4.491.408 người). Cả nước có 34 ĐVHC cấp tỉnh, gồm 07 thành phố và 27 tỉnh (giảm 01 tỉnh, tăng 01 thành phố).

Trước đó, Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, trình tại Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI theo quy định.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, với vai trò là đầu mối liên kết trực tiếp các hàng lang phát triển và trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước là Thành phố Hồ Chí Minh với khu vực Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, cùng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ, logistics được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại cùng với Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được xây dựng với tiến độ nhanh, dự kiến hoàn thành và khai thác thương mại cuối năm 2026, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị có tiềm năng phát triển lớn, đa trung tâm, đa chức năng và có tính lan toả mạnh trên phạm vi vùng phía Nam và cả nước.

Việc thành lập thành phố Đồng Nai và các phường sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam và cả nước. Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với Thành phố Hồ Chí Minh, đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế, là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh làm cơ sở định hướng không gian phát triển mới cho cả Vùng Đông Nam Bộ theo Kết luận của Bộ Chính trị.

Về điều kiện, tiêu chuẩn, tỉnh Đồng Nai bảo đảm đạt các tiêu chuẩn của thành phố theo quy định: đã đạt và vượt 5/7 tiêu chuẩn; đạt 2/7 tiêu chuẩn còn lại (tỷ lệ số phường trực thuộc và phân loại đô thị loại I) sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định về thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và cho phép áp dụng đặc thù khi phân loại đô thị loại I.

Đồng Nai cần sớm hoàn thành quy hoạch đô thị

Báo cáo thẩm tra các Tờ trình, Đề án, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai.

Đối với việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, khu vực dự kiến thành lập các phường đáp ứng đủ các tiêu chuẩn, điều kiện để trình UBTVQH xem xét, quyết định.

Đối với việc thành lập thành phố Đồng Nai, theo hồ sơ Đề án do Chính phủ trình, thành phố Đồng Nai dự kiến thành lập đáp ứng 6/7 tiêu chuẩn, còn 1 tiêu chuẩn chưa bảo đảm là đã được công nhận là đô thị loại I.

Đa số ý kiến thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành với đề xuất của Chính phủ. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị áp dụng quy định tại khoản 6 Điều 12 của Nghị quyết số 112 để trình Quốc hội xem xét, quyết định thành lập đơn vị hành chính đối với một số trường hợp đặc thù.

Ngoài ra, một số ý kiến thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị cơ quan trình Đề án bổ sung thêm thuyết minh, làm rõ hơn về việc xác định vị trí, chức năng, việc phân loại đô thị và các số liệu về quy mô dân số đô thị của các khu vực dự kiến thành lập phường.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát thành phố Đồng Nai trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị các nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 30/4/2026 theo nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai. Đồng thời, Chính phủ được đề nghị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, gửi đến đại biểu Quốc hội chậm nhất ngày 16/4/2026 để trình Quốc hội xem xét, quyết định ngay tại Kỳ họp thứ Nhất; tỉnh Đồng Nai cần sớm hoàn thành quy hoạch đô thị, xây dựng lộ trình khắc phục các tiêu chuẩn còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức thấp, bảo đảm mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân và phát huy vai trò chiến lược của địa phương đối với vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai như tờ trình của Chính phủ; nhất trí với đề xuất thành lập thành phố Đồng Nai, giao Chính phủ hoàn thiện hồ sơ đề án để trình Quốc hội xem xét, quyết định; thông qua về mặt nguyên tắc Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai.