Đến "vua việc làm" cũng lao đao vì AI

Tháng 5 là mùa tốt nghiệp tại Mỹ. Hàng triệu sinh viên rời giảng đường để bước vào đời. Nhưng năm nay, niềm vui cầm bằng lại đi kèm nỗi lo lớn: AI đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường việc làm. Tấm bằng đại học không còn là "tấm vé bảo đảm" như trước.

Mùa tốt nghiệp năm nay tại Mỹ diễn ra trong bối cảnh đặc biệt. Những lễ trao bằng vẫn rộn ràng, nhưng phía sau là áp lực rất rõ ràng khi sinh viên bước vào thị trường lao động đang thay đổi chóng mặt vì AI.

Theo Washington Post, dù kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng và tỷ lệ thất nghiệp chung chưa cao, nhưng với sinh viên mới ra trường, tìm việc lại khó khăn hơn nhiều. Doanh nghiệp tuyển dụng thận trọng, vị trí dành cho người ít kinh nghiệm bị thu hẹp, quy trình nộp hồ sơ kéo dài mà phản hồi thì ít ỏi.

Cử nhân công nghệ Mỹ mất dần lợi thế trước AI

Ở một bài viết khác, Washington Post chỉ ra nghịch lý lớn: Sinh viên khoa học máy tính - nhóm từng được xem là "vua việc làm" trong kinh tế số - nay cũng bước vào thị trường lao động với áp lực nặng nề khi AI đang nhanh chóng thay thế kỹ năng lập trình, phân tích dữ liệu và các công việc cơ bản dành cho người mới ra trường. Một lựa chọn từng được coi là an toàn nhất của sinh viên Mỹ giờ không còn như trước.

Điểm mới năm nay là AI không còn là câu chuyện xa xôi của các tập đoàn công nghệ. Với nhiều sinh viên Mỹ, AI đã trở thành sức ép rất gần và rất thật.

AP ghi nhận tại nhiều lễ tốt nghiệp, những bài phát biểu ca ngợi trí tuệ nhân tạo đã vấp phải phản ứng không mấy vui vẻ. Một khảo sát năm 2025 cho thấy khoảng 70% sinh viên coi AI là mối đe dọa trực tiếp đến triển vọng việc làm của họ.

CBS News cũng cho rằng, phản ứng tại các lễ tốt nghiệp phản ánh tâm lý hoài nghi đối với AI đang tăng lên. Nhiều bạn trẻ đang cảm thấy mâu thuẫn khi còn ngồi trên giảng đường thì được cảnh báo không lạm dụng AI, nhưng khi ra trường lại buộc phải thành thạo AI để có thể cạnh tranh.

Tấm bằng đại học vẫn rất quan trọng, nhưng trong thị trường lao động mới, điều đó là chưa đủ. Sinh viên Mỹ đang bước vào một cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn, nơi khả năng thích nghi và làm việc cùng AI ngày càng trở thành lợi thế quyết định.