Điểm nghẽn hạ tầng trong thu gom rác thải đô thị

Mỗi ngày, Hà Nội phát sinh khoảng 8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Tuy nhiên, chỉ khoảng 85% lượng rác được xử lý, phần còn lại vẫn phải chôn lấp. Trong khi đó, việc phân loại rác tại nguồn chưa được thực hiện hiệu quả khiến áp lực xử lý rác ngày càng gia tăng.

Tại một điểm tập kết rác ở phường Từ Liêm, hình thành khoảng 10 năm nay gần khu vực CT3A Mễ Trì Thượng, rác thải được người dân mang đến đổ liên tục. Nhiều người dân cho biết khu vực này thường xuyên ô nhiễm, rác vương vãi và nước rỉ rác chảy ra đường.

Theo công nhân môi trường, nhiều người vẫn chưa bỏ rác đúng giờ, không phân loại rác, thậm chí đưa cả đất đá, phế thải xây dựng ra điểm tập kết. Trong khi đó, phương tiện thu gom đã xuống cấp, nhiều xe hư hỏng, không đáp ứng được khối lượng công việc ngày càng tăng.

Không khó để bắt gặp những điểm tập kết rác tạm với xe chứa rác cũ kỹ, rác thải tồn đọng và nước rỉ rác gây ô nhiễm. Việc thiếu các trạm trung chuyển đạt chuẩn, thiết bị thu gom còn thô sơ và hạ tầng tiếp cận hạn chế đang trở thành điểm nghẽn trong công tác thu gom, xử lý rác thải đô thị.

Tại phường Xuân Đỉnh, mỗi ngày công nhân thu gom hàng chục tấn rác. Tuy nhiên, đơn vị thu gom cho biết hiện vẫn chủ yếu sử dụng xe cẩu hỗn hợp để vận chuyển rác đến nơi xử lý. Các loại gỗ, phế thải xây dựng được tách riêng, còn rác sinh hoạt vẫn được thu gom chung.

Theo Quyết định số 50/2025 của UBND thành phố Hà Nội, các đơn vị vệ sinh môi trường phải đầu tư phương tiện thu gom, vận chuyển rác đã được phân loại. Tuy nhiên, tại nhiều nơi, các xe thu gom hỗn hợp vẫn hoạt động hằng ngày, khiến rác được người dân phân loại tại nguồn có nguy cơ tiếp tục bị gom chung trong quá trình vận chuyển, tạo khoảng cách giữa yêu cầu hiện đại hóa và thực tế thu gom hiện nay.

Đồng loạt hành động vì môi trường trên cả nước

Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6 với chủ đề "Kêu gọi toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu", nhiều địa phương trên cả nước đã đồng loạt triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Tại Hà Nội, UBND thành phố khai mạc chuỗi hoạt động kêu gọi cộng đồng chung tay hành động vì một Thủ đô "không khí sạch và giao thông xanh". Bên cạnh các hoạt động làm sạch môi trường tại khu dân cư, trường học và cơ quan, thành phố đang đẩy mạnh đầu tư các giải pháp số nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu, kiểm kê, giám sát nguồn thải và quan trắc môi trường, hướng tới cải thiện chất lượng không khí một cách bền vững.

Tại TP Hồ Chí Minh, 20 khu dân cư bảo vệ môi trường đầu tiên đã chính thức ra mắt. Người dân cùng tham gia dọn dẹp vệ sinh, xóa các điểm đen ô nhiễm. Trong tháng hành động vì môi trường, thành phố tập trung vào các nhiệm vụ như phát triển mảng xanh đô thị, tổng vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa và xây dựng các tuyến đường xanh - sạch - đẹp.

Tại Đắk Lắk, hơn 400 cán bộ, chiến sĩ cùng đoàn viên và người dân địa phương tham gia thu gom rác thải nhựa, ngư cụ hư hỏng và rác sinh hoạt. Hơn 100 xã, phường trên địa bàn tỉnh cũng đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường, xóa các điểm tập kết rác tự phát.

Trong khi đó, tại TP Cần Thơ, các mô hình "Đổi rác lấy quà", "Ngôi nhà xanh" và chương trình biến rác thải nhựa thành bảo hiểm y tế cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn đang góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn mỹ quan đô thị và lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.

Cũng trong dịp này, Hà Nội đã khởi công Nhà máy xử lý rác và phát điện Amaccao - Thành Công tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn. Dự án có công suất xử lý 1.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày đêm, góp phần nâng cao năng lực xử lý chất thải của Thủ đô. Khi đi vào hoạt động, nhà máy sẽ cùng Nhà máy điện rác Seraphin hình thành trung tâm xử lý chất thải hiện đại tại khu vực phía Tây Hà Nội.