Điện ảnh Việt: Cơn sóng trăm tỷ mở đường cho cuộc đua đa thể loại

Sau năm 2025 bùng nổ với gần 5.600 tỷ đồng doanh thu phòng vé, điện ảnh Việt bước vào 2026 với một trạng thái mới: không chỉ tăng trưởng, mà bắt đầu tái cấu trúc - đa dạng thể loại, tăng tốc sản xuất và định hình một thị trường giàu tiềm năng nhưng cạnh tranh khốc liệt chưa từng có.

Điện ảnh Việt bước vào "chu kỳ tăng trưởng vàng"

Những con số được công bố tại Hội nghị Đối tác Chiến lược ngành điện ảnh do CGV Việt Nam tổ chức vừa qua không chỉ là dữ liệu thống kê, mà còn là tín hiệu rõ nét cho một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ của điện ảnh Việt. Theo đó, năm 2025 khép lại với doanh thu phòng vé gần 5.600 tỷ đồng, hơn 70 triệu lượt vé bán ra, tăng lần lượt 24% và 29% so với năm 2024. So với thời điểm trước đại dịch COVID-19, mức tăng trưởng vượt 35% - đủ để đưa Việt Nam vào nhóm thị trường phục hồi nhanh nhất khu vực.

Đáng chú ý hơn, trong giai đoạn 2023-2025, thị trường duy trì mức tăng trưởng trên 20% mỗi năm - một nhịp tăng ổn định, cho thấy điện ảnh không còn là "cuộc chơi may rủi", mà đang dần định hình như một ngành công nghiệp thực thụ. Sự thay đổi mang tính bản lề nằm ở tỷ trọng phim nội địa. Nếu trước đây phim ngoại chiếm ưu thế tuyệt đối, thì đến năm 2025, phim Việt đã chiếm tới 62% tổng số phim ra rạp, trở thành động lực chính kéo doanh thu toàn thị trường.

Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng và hiệu quả kinh tế của phim Việt cũng được cải thiện rõ rệt. Doanh thu trung bình mỗi phim nội địa giai đoạn 2023-2025 tăng gấp 3,8 lần so với trước dịch. Những "cột mốc trăm tỷ" không còn là hiện tượng hiếm hoi, mà đang dần trở thành chuẩn mực mới.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Sự phân hóa ngày càng rõ: bên cạnh các "bom tấn" thắng lớn, phần lớn phim vẫn loay hoay ở ngưỡng 20-50 tỷ đồng, phản ánh mức độ cạnh tranh khốc liệt và rủi ro cao của thị trường.

Bên cạnh đó, hành vi khán giả cũng đang thay đổi rõ rệt. Theo khảo sát của CGV, người xem ngày càng có xu hướng không ra rạp ngay khi phim vừa công chiếu, mà chờ đợi đánh giá từ mạng xã hội và cộng đồng. Điều này khiến 3 ngày đầu tiên ra rạp không còn là yếu tố quyết định tuyệt đối, mà thay vào đó là hiệu ứng truyền miệng (word-of-mouth). Nói cách khác, chất lượng nội dung đang trở thành "tấm vé thông hành" quan trọng hơn bao giờ hết.

Chờ cơ hội bứt phá

Bước sang năm 2026, đặc biệt trong 3 tháng đầu năm, điện ảnh Việt tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với một đặc điểm nổi bật: liên tiếp xuất hiện các phim trăm tỷ. Những cái tên như: Thỏ ơi, Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho, Thiên đường máu, Quỷ nhập tràng 2 hay Tài liên tiếp cán mốc doanh thu ấn tượng... Dù vậy, không ít phim vẫn gây tranh luận về chất lượng nội dung cũng như chiến thuật cạnh tranh. Các cột mốc doanh thu vẫn mang ý nghĩa quan trọng: vừa là nguồn động lực cho nhà làm phim, vừa đảm bảo bài toán hòa vốn, tạo nền tảng tài chính để tiếp tục đầu tư cho những dự án tiếp theo.

Điều đáng nói không chỉ là con số, mà là nhịp độ phát hành dày đặc và liên tục. Nếu trước đây, thị trường thường im ắng sau Tết Nguyên đán, thì năm nay, các nhà sản xuất đã chủ động kéo dài chuỗi phát hành đến tận dịp lễ 30/4-1/5. Sự thay đổi này phản ánh tư duy mới trong chiến lược phát hành, không còn phụ thuộc vào một "mùa vàng" duy nhất, mà chủ động phân bổ rủi ro và cơ hội theo nhiều giai đoạn trong năm.

Nửa cuối 2026 được kỳ vọng là thời điểm bùng nổ về sự đa dạng thể loại của điện ảnh Việt. Hàng loạt dự án đang trong quá trình sản xuất hoặc chuẩn bị ra rạp cho thấy một bức tranh phong phú chưa từng có, từ tâm lý - gia đình, kinh dị, hành động đến lịch sử, giả tưởng. Có thể kể đến các dự án như Mẹ mìn, Hộ linh tráng sĩ, Hoàng hậu cuối cùng hay Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim… đại diện cho xu hướng khai thác yếu tố lịch sử, văn hóa và huyền bí. Ở mảng giải trí đại chúng, các phim như Nghỉ hè sợ nghỉ hưu hay Lên hương tiếp tục khai thác đề tài đời sống, hài hước. Trong khi đó, dòng phim kinh dị, thể loại đang chứng minh sức hút mạnh mẽ với khán giả trẻ - cũng ghi nhận sự góp mặt của hàng loạt dự án như Thẩm mỹ viện âm phủ, Ốc mượn hồn, Lầu chú Hoả hay Quỷ bắt hồn. Sự đa dạng này phản ánh một chuyển dịch quan trọng: điện ảnh Việt đang thoát khỏi "vùng an toàn" của các thể loại quen thuộc, hướng tới một hệ sinh thái nội dung phong phú hơn.

Dù bức tranh chung đầy triển vọng, các chuyên gia cũng chỉ ra một thực tế không phải dự án nào cũng có cơ hội thành công. Khi thị trường mở rộng, "ngưỡng kỳ vọng" của khán giả cũng tăng lên. Một bộ phim không chỉ cần ý tưởng mới, mà còn phải đầu tư bài bản từ kịch bản, sản xuất đến chiến lược truyền thông. Dữ liệu thị trường sẽ trở thành "kim chỉ nam" cho các nhà làm phim. Trong bối cảnh đó, điện ảnh Việt đang đứng trước một bước ngoặt: hoặc tiếp tục bứt phá để tiệm cận các thị trường phát triển trong khu vực, hoặc bị "lọc lại" trong cuộc cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt. Với tần suất xem phim bình quân hiện đạt 0,7 lần/người/năm - thấp hơn Singapore (1,3 lần/người/năm) và Malaysia (1 lần/người/năm), thị trường Việt Nam vẫn còn dư địa lớn để tăng trưởng.