Điện Biên khai hội ẩm thực, lan tỏa hương sắc vùng cao

Hơn 100 gian hàng, hội tụ hương sắc ba miền

Tối 25/9, phố đi bộ Mường Thanh, phường Điện Biên Phủ trở nên nhộn nhịp hơn thường ngày. Hương thơm từ những gian hàng ẩm thực hòa cùng tiếng trò chuyện, tiếng nhạc và dòng người tham quan, tạo nên một không gian đặc biệt giữa lòng thành phố.

Liên hoan ẩm thực tỉnh Điện Biên năm 2026 với chủ đề “Điện Biên - Hương sắc vùng cao - Tinh hoa ẩm thực” diễn ra từ ngày 25 đến 28/9, quy tụ hơn 100 gian hàng. Sự kiện có sự tham gia của các địa phương, doanh nghiệp, nhà hàng, khách sạn, hợp tác xã, làng nghề, cơ sở sản xuất, kinh doanh và các chuyên gia ẩm thực.

Không gian Liên hoan được bố trí thành các khu vực ẩm thực miền Bắc, miền Trung, miền Nam và Điện Biên. Vì thế, chỉ trong một hành trình dạo quanh phố đi bộ, người dân và du khách có thể bắt gặp nhiều hương vị khác nhau của đất nước, đồng thời khám phá những sản vật đặc trưng của vùng Tây Bắc.

Tại các gian hàng Điện Biên, những sản phẩm gần gũi với đời sống đồng bào vùng cao được giới thiệu theo cách trực quan hơn. Xôi nếp nương, thịt hun khói, cá nướng, khẩu xén, bánh dày cùng nhiều sản phẩm OCOP, nông sản và đặc sản truyền thống trở thành những “đại sứ” mang câu chuyện vùng đất đến với du khách.

Không chỉ để bán một món ăn, các gian hàng còn hướng tới việc giúp du khách hiểu món ăn ấy được làm ra như thế nào, nguyên liệu bắt nguồn từ đâu và gắn với đời sống cộng đồng ra sao.

Đó cũng chính là cách Điện Biên đang tìm một hướng đi mới cho ẩm thực: không dừng lại ở thưởng thức mà chuyển thành trải nghiệm.

Khi món ăn kể câu chuyện văn hóa

Điện Biên là nơi hội tụ nhiều cộng đồng dân tộc với những phong tục, tập quán và cách chế biến món ăn riêng. Vì thế, mỗi món ăn truyền thống không chỉ đơn thuần mang một hương vị mà còn chứa đựng dấu ấn của môi trường sống, sản vật, lao động và văn hóa cộng đồng.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Nguyễn Minh Phú cho rằng, du lịch ngày nay không chỉ là hành trình khám phá cảnh quan, danh thắng mà còn là hành trình trải nghiệm văn hóa và con người của mỗi vùng đất. Trong hành trình đó, ẩm thực giữ vị trí quan trọng, bởi qua mỗi món ăn, du khách có thể khám phá sản vật, tập quán sinh hoạt, phong tục và nét văn hóa của cộng đồng.

Bởi vậy, điểm đáng chú ý của Liên hoan lần này nằm ở những hoạt động trải nghiệm được tổ chức song hành với không gian thưởng thức.

Du khách có thể trực tiếp tìm hiểu quy trình chế biến một số món ăn đặc trưng; xem trình diễn giã bánh dày của đồng bào dân tộc Mông; giao lưu dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống. Những hoạt động ấy khiến món ăn không còn đứng riêng lẻ mà được đặt trong không gian văn hóa đã sản sinh ra nó.

Một chiếc bánh dày vì thế không chỉ được nhìn bằng hình thức hay cảm nhận bằng vị giác. Đằng sau đó là câu chuyện về hạt gạo, về lao động, về phong tục và đời sống của cộng đồng.

Tương tự, xôi nếp nương, cá nướng, thịt hun khói hay những gia vị đặc trưng của núi rừng cũng trở thành những lát cắt nhỏ giúp du khách hình dung rõ hơn về đời sống vùng cao.

Từ góc nhìn ấy, ẩm thực trở thành một “ngôn ngữ” để Điện Biên kể câu chuyện về vùng đất của mình.

Từ đặc sản đến sản phẩm du lịch

Nếu trước đây đặc sản địa phương thường được biết đến chủ yếu qua những món quà mang về sau chuyến đi, thì Điện Biên đang hướng tới việc đưa ẩm thực trở thành một phần trong hành trình khám phá điểm đến.

Liên hoan lần này tạo không gian để các cơ sở sản xuất, kinh doanh ẩm thực gặp gỡ doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và các điểm du lịch cộng đồng. Từ những kết nối đó, địa phương hướng tới việc xây dựng các tour, tuyến có trải nghiệm ẩm thực, mở rộng liên kết tiêu thụ và từng bước nâng cao giá trị của nông sản, đặc sản địa phương.

Đây cũng là một trong những thay đổi đáng chú ý: người làm ẩm thực không chỉ nghĩ đến việc chế biến món ăn ngon mà phải quan tâm hơn đến cách trình bày, chất lượng nguyên liệu, phương thức phục vụ và câu chuyện đi kèm sản phẩm.

Ban Tổ chức Liên hoan dự kiến chấm và trao giải cho những gian hàng có hình thức trưng bày ấn tượng, sản phẩm ẩm thực độc đáo, hoạt động trải nghiệm hấp dẫn và khả năng thu hút khách tham quan. Các đơn vị tham gia đồng thời được yêu cầu bảo đảm chất lượng, nguồn gốc nguyên liệu, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và các điều kiện về an ninh, phòng cháy, chữa cháy.

Điều đó cho thấy mục tiêu của Liên hoan không chỉ nằm ở một sự kiện diễn ra trong vài ngày. Xa hơn, Điện Biên muốn từng bước chuẩn hóa, nâng chất lượng và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm ẩm thực địa phương.

Trước đó, trong năm 2026, tỉnh cũng đã tổ chức Liên hoan “27 phong vị ẩm thực Điện Biên”, giới thiệu những món ăn truyền thống và tạo không gian trình diễn, trải nghiệm gắn với văn hóa các dân tộc. Đây là những hoạt động nối tiếp trong quá trình đưa ẩm thực trở thành một thành tố của sản phẩm du lịch Điện Biên.

Trong những ngày cuối tháng 9, khi dòng người tiếp tục tìm đến phố đi bộ Mường Thanh, những món ăn vùng cao đang làm một công việc đặc biệt: giữ lại ký ức về đất và người, đồng thời mở ra cơ hội để những giá trị ấy đi xa hơn.

Bởi một điểm đến hấp dẫn không chỉ được nhớ bằng cảnh sắc. Đôi khi, đó còn là mùi thơm của một món ăn, vị cay của một loại gia vị, cách người dân chế biến một món truyền thống hay câu chuyện được kể bên mâm cơm.

Và ở Điện Biên, từ những hương vị tưởng như giản dị ấy, một câu chuyện du lịch đang được kể bằng cách rất riêng: kể bằng ẩm thực, bằng văn hóa và bằng chính những con người làm nên hương sắc vùng cao.