Điện Biên: Một năm tạo dựng nền hành chính gần dân, vì dân ở xã biên giới Sam Mứn

Bộ máy mới - Khởi đầu cho một hành trình mới

Tháng 7/2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy ở cơ sở khi xã Sam Mứn chính thức được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Pom Lót và Na Ư. Một địa bàn rộng hơn 15.600 ha, gồm 20 thôn, bản, hơn 8.000 nhân khẩu với nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống bắt đầu vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Sự thay đổi ấy không đơn thuần là sáp nhập địa giới hành chính mà là sự thay đổi về tư duy quản trị địa phương.

Là xã biên giới có Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang, đường biên giới giáp với Lào dài hơn 28 km, địa bàn rộng, nhiều bản vùng sâu, vùng xa, điều kiện hạ tầng còn khó khăn; Tỷ lệ hộ nghèo chiếm 6,11%; tỷ lệ hộ cận nghèo 11,28%, Sam Mứn đứng trước không ít áp lực khi phải vừa ổn định tổ chức, vừa bảo đảm mọi hoạt động quản lý Nhà nước không bị gián đoạn.

Điều đáng ghi nhận là ngay sau khi mô hình mới đi vào hoạt động, bộ máy đã nhanh chóng được kiện toàn theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, rõ nhiệm vụ. Ba cơ quan chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công cùng hệ thống đơn vị sự nghiệp được sắp xếp đồng bộ, tạo nền tảng để vận hành thống nhất, hiệu quả.

Việc bố trí cán bộ không còn mang tính cơ học mà dựa trên vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và yêu cầu thực tiễn. Nhờ đó, guồng máy mới nhanh chóng bắt nhịp, hạn chế tối đa khoảng trống trong quản lý và phục vụ người dân.

Một năm chưa phải quãng thời gian dài, nhưng đủ để thấy mô hình chính quyền mới đã giúp bộ máy ở Sam Mứn vận hành linh hoạt hơn, giảm đầu mối trung gian, tăng tính chủ động của từng cơ quan, từng cán bộ.

Lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Điểm nổi bật nhất sau một năm thực hiện mô hình mới không nằm ở số lượng đầu mối giảm đi mà ở chất lượng phục vụ người dân ngày càng được nâng lên.

Ông Phạm Thiết Chùy, Chủ tịch UBND xã cho biết: Ngay từ khi đi vào hoạt động chính quyền địa phương 02 cấp kể từ ngày 01/7/2025, UBND xã luôn đặt nhiệm vụ quán triệt, triển khai các văn bản liên quan đến việc vận hành chính quyền theo mô hình 02 cấp đến từng cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục; gắn với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị theo nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ kết quả. UBND xã xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là hai trụ cột quan trọng.

Trung tâm Phục vụ hành chính công được kiện toàn, quy trình giải quyết hồ sơ được chuẩn hóa, các thủ tục hành chính được số hóa và công khai trên môi trường điện tử, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn.

Song song với đó, đội ngũ cán bộ được bồi dưỡng liên tục để thích ứng với yêu cầu mới.

Từ tháng 7/2025 đến nay, hơn 90 lượt cán bộ, công chức được cử tham gia các lớp đào tạo, tập huấn về quản lý Nhà nước, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, chuyển đổi số và cả ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thực thi công vụ.

Không còn tâm lý làm việc theo thói quen, nhiều cán bộ chủ động cập nhật kiến thức, làm chủ các phần mềm quản lý, từng bước hình thành tác phong hành chính chuyên nghiệp hơn.

Bộ máy mới cũng tạo điều kiện để việc phối hợp giữa các phòng, ban được thông suốt hơn. Những lĩnh vực vốn dễ phát sinh chồng chéo như đất đai, tư pháp, tài chính, an sinh xã hội hay giải quyết thủ tục hành chính đều được xử lý trên tinh thần rõ trách nhiệm, rõ đầu mối, hạn chế tình trạng đùn đẩy công việc.

Hiệu quả ấy đang từng bước được người dân cảm nhận thông qua thời gian giải quyết hồ sơ rút ngắn hơn, quy trình minh bạch hơn và thái độ phục vụ ngày càng chuyên nghiệp.

Vượt qua những "điểm nghẽn" để hướng tới chính quyền số

Dẫu đạt nhiều kết quả tích cực, hành trình xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp ở Sam Mứn vẫn còn không ít thách thức.

Địa bàn rộng, nhiều bản cách xa trung tâm; hạ tầng giao thông và viễn thông chưa đồng bộ; một số khu vực chưa có cáp quang hoặc sóng di động còn yếu khiến việc triển khai dịch vụ công trực tuyến gặp nhiều trở ngại.

Nguồn lực dành cho chuyển đổi số cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Thiết bị phục vụ số hóa hồ sơ còn thiếu, kinh phí đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế trong khi khối lượng dữ liệu cần số hóa ngày càng lớn.

Ở nhiều bản vùng sâu, trình độ tiếp cận công nghệ của người dân còn chưa đồng đều, khiến hiệu quả khai thác các nền tảng số chưa thực sự như kỳ vọng.

Nhìn thẳng vào những tồn tại đó, UBND xã đã xác định giai đoạn 2026-2030 sẽ tiếp tục kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; xây dựng chính quyền điện tử tiến tới chính quyền số; tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và giữ vững quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

Đồng thời, địa phương kiến nghị tỉnh tiếp tục đầu tư hạ tầng công nghệ, hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường đào tạo cán bộ và có chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Một năm nhìn lại, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Sam Mứn đã chứng minh tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính. Từ một địa bàn mới sau sáp nhập, bộ máy đã từng bước vận hành ổn định, hiệu quả hơn; cải cách hành chính và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến tích cực; tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ được nâng lên rõ nét.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm, nhất là trong đầu tư hạ tầng số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng. Song với nền tảng đã tạo dựng trong năm đầu tiên cùng quyết tâm đổi mới của cả hệ thống chính trị, Sam Mứn đang từng bước biến chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước thành những chuyển động cụ thể trong đời sống, để mỗi người dân đều cảm nhận được một nền hành chính gần dân hơn, hiệu quả hơn và phục vụ tốt hơn.