Điện Biên sau một năm vận hành chính quyền 2 cấp: Bộ máy gọn hơn, điều hành sát dân hơn

Từ chủ trương lớn đến bước chuyển trong thực tiễn

Tỉnh ủy Điện Biên vừa tiến hành sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là dấu mốc quan trọng để Điện Biên nhìn lại chặng đường triển khai một trong những chủ trương cải cách tổ chức bộ máy lớn nhất những năm gần đây, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tinh gọn, hiệu lực và gần dân hơn.

Theo đánh giá của Tỉnh ủy Điện Biên, ngay từ khi bắt đầu thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể và cấp xã, tỉnh Điện Biên đã bám sát chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ cùng các bộ, ngành; đồng thời huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh tới cơ sở. Từ ngày 1/7/2025, tỉnh đã kết thúc hoạt động của 10 đơn vị cấp huyện; sắp xếp, sáp nhập từ 129 xã, phường còn 45 xã, phường; giảm 7 cơ quan cấp tỉnh và 72 tổ chức trực thuộc.

Sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Điện Biên từng bước cho thấy hiệu quả rõ nét, không chỉ ở khía cạnh tinh giản đầu mối mà còn trong phương thức điều hành và phục vụ người dân. Hiện nay, bộ máy cơ bản vận hành ổn định, thông suốt, không xảy ra gián đoạn trong chỉ đạo, điều hành và triển khai các nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Ông Lê Thành Đô, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết, việc sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai đồng bộ với rà soát chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền và kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Nhiều nội dung chồng chéo, trùng lặp trong quản lý từng bước được tháo gỡ.

Cùng với đó, cải cách hành chính và chuyển đổi số được đẩy mạnh, tạo chuyển biến tích cực trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Điều hành trực tiếp, rút ngắn khoảng cách từ tỉnh tới cơ sở

Một trong những điểm nổi bật sau sáp nhập là phương thức điều hành trực tiếp từ tỉnh tới xã đã phát huy hiệu quả rõ rệt.

Nếu trước đây nhiều nhiệm vụ phải qua nhiều tầng nấc trung gian thì nay việc chỉ đạo, xử lý công việc được rút ngắn đáng kể về thời gian và quy trình. Cấp tỉnh có điều kiện nắm bắt sát hơn những khó khăn từ cơ sở để kịp thời tháo gỡ; trong khi cấp xã chủ động hơn trong phản ánh tình hình, đề xuất giải pháp.

Thực tế cho thấy, chính sự thay đổi trong phương thức điều hành đã góp phần thúc đẩy nhiều chương trình trọng điểm của tỉnh đạt kết quả tích cực. Điển hình là các dự án xây dựng trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới được triển khai nhanh hơn. Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo và hộ khó khăn được đẩy mạnh. Các công trình hạ tầng giao thông liên vùng tiếp tục được tập trung thực hiện, tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi.

Những con số tăng trưởng cũng phản ánh phần nào hiệu quả bước đầu của mô hình mới. Năm 2025, GRDP của Điện Biên tăng 7,34% so với năm trước. Riêng quý I/2026, GRDP theo giá so sánh năm 2010 tăng 9,04% so với cùng kỳ.

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đến ngày 26/5 đạt 28,62% kế hoạch; nhiều thủ tục hành chính được xử lý nhanh hơn, giảm thời gian chờ đợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, trong khu vực miền núi phía Bắc, Điện Biên hiện xếp thứ 4/9 tỉnh về tốc độ tăng trưởng quý và đứng thứ 13/34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Không chỉ là những con số, điều dễ nhận thấy hơn là sự thay đổi trong cách vận hành của bộ máy hành chính địa phương linh hoạt hơn, trực tiếp hơn và sát thực tiễn hơn.

Tại nhiều xã vùng cao, cán bộ cơ sở hiện chủ động hơn trong xử lý công việc, tiếp cận người dân nhanh hơn và giảm đáng kể độ trễ trong truyền đạt chỉ đạo từ cấp trên.

Tiếp tục hoàn thiện bộ máy để phục vụ người dân tốt hơn

Bên cạnh những kết quả tích cực, Tỉnh ủy Điện Biên cũng thẳng thắn nhìn nhận quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn không ít khó khăn.

Tại một số địa phương, hiệu quả hoạt động chưa đồng đều; năng lực tham mưu, quản lý và điều hành của một bộ phận cán bộ cấp xã chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ mới.

Đặc biệt, tình trạng thiếu nhân lực ở các lĩnh vực chuyên môn sâu như công nghệ thông tin, đất đai, nông nghiệp, xây dựng hay tài chính vẫn là thách thức lớn đối với nhiều xã vùng sâu, vùng xa, biên giới.

Việc cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực cũng ảnh hưởng nhất định đến tiến độ và chất lượng xử lý công việc.

Trong khi đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện làm việc tại nhiều địa phương còn thiếu thốn, chật chội; hạ tầng số, đường truyền và phần mềm phục vụ điều hành, giải quyết thủ tục hành chính chưa đáp ứng kỳ vọng.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy trong thời gian tới như: Hiệu quả vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới, công tác phân cấp, phân quyền và những khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất, chuyển đổi số. Đồng thời làm rõ các vướng mắc trong thực hiện nhiệm vụ ở cấp xã, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Tỉnh ủy Điện Biên cũng xác định nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp là nhiệm vụ chiến lược lâu dài của cả hệ thống chính trị.

Thời gian tới, tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục triển khai nhiệm vụ theo hướng đồng bộ, quyết liệt và thống nhất cao; đồng thời phát huy tinh thần chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức thực hiện.

Cùng với việc hoàn thiện bộ máy, Điện Biên sẽ tiếp tục chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính và đầu tư hạ tầng phục vụ điều hành.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Điện Biên Lê Thành Đô đặc biệt nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc xây dựng bộ máy chính quyền thực sự gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân hiệu quả hơn.

Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Điện Biên có thể chưa phải đã hoàn thiện, nhưng những chuyển động bước đầu đang cho thấy hướng đi đúng khi bộ máy tinh gọn hơn, khoảng cách điều hành được rút ngắn hơn và hiệu quả phục vụ người dân ngày càng rõ nét hơn.