Độc đáo tục “lên Bô” tuổi 49 ở làng cổ Triều Khúc

Nét đẹp "kính lão đắc thọ" nghìn đời

Làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt, Hà Nội) vốn nổi tiếng với những nét văn hóa cổ xưa được gìn giữ vẹn nguyên. Trong đó, tục “lên Bô” (hay còn gọi là lễ trưởng thành, lễ lên lão) là một trong những nghi lễ quan trọng nhất đời người.

Người được lựa chọn phải ở độ tuổi cận U50 (49 tuổi), có đạo đức tốt, gia đình văn hóa mới đủ tiêu chuẩn mặc "áo the, đội khăn xếp" ra Đình trình diện Thành hoàng làng. Theo Tiến sĩ Đinh Đức Tiến (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn), hoạt động này không chỉ là cột mốc cá nhân mà còn mang tính giáo dục con cháu về lòng hiếu thảo và sự kính trọng bậc cao niên.

Những "ông Bô", "bà Bô" tuổi 49

Điểm đặc biệt tại Triều Khúc là cách gọi các bậc cao niên. Người 49 tuổi được gọi là "lên Bô", 68 tuổi là "lên Bát", và 88 tuổi là "lên Cửu". Cách tính này vừa mang ý nghĩa động viên, vừa giúp các "cụ non" bước qua những năm vận hạn như "49 chưa qua, 53 đã tới" một cách bình an, suôn sẻ.

Chia sẻ về niềm tự hào này, ông Nguyễn Duy Hà (xóm Đình) – một “tân cụ non” của làng cho biết: “Việc được cộng đồng công nhận trong lễ lên Bô không chỉ là cột mốc ghi nhận thâm niên, đóng góp của chúng tôi với làng xóm, mà còn là cơ hội quý báu để thế hệ đi trước răn dạy con cháu giữ gìn nền nếp, gia phong và bản sắc văn hóa quê hương.”

Rộn ràng ngày hội làng cổ

Ngay từ tinh mơ ngày 25 tháng 11 năm Ất Tỵ (tức 13/1/2026), không khí tại các xóm Lẻ, xóm Chùa, xóm Đình đã vô cùng náo nhiệt. Các gia đình chuẩn bị lễ vật kỳ công gồm heo quay, gà luộc, xôi gấc và hoa quả tươi để làm lễ trình.

Gia đình ông bà Triệu Khắc Hiền và Triệu Thị Thơm (xóm Lẻ) năm nay nhân đôi niềm vui khi cả hai cùng "lên Bát" (tuổi 70), đồng thời có hai con rể cùng "lên Bô". Những chiếc áo dài truyền thống, những phong bao lì xì đỏ thắm và tiếng cười nói râm ran khắp các ngõ nhỏ đã tạo nên một bức tranh xuân ấm áp, đậm đà tình làng nghĩa xóm.

Nghi thức này sẽ tiếp nối bằng lễ tạ ơn diễn ra vào ngày mồng 8 Tết Nguyên Đán tại làng cổ Đường Lâm (Ba Vì) – quê hương của Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng, vị Thành hoàng mà dân làng Triều Khúc đời đời thờ phụng.