Đòn bẩy số hóa và nỗ lực gỡ khó cho hộ kinh doanh từ miễn phí dịch vụ thuế điện tử

Trong bối cảnh nền kinh tế đang có những chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình số hóa, việc ngành Thuế cam kết cung cấp ổn định và miễn phí các dịch vụ khai, nộp thuế điện tử được xem là một luồng gió mới. Chính sách này đặt mục tiêu đạt tỷ lệ 90% hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế qua phương thức điện tử và cài đặt ứng dụng eTax Mobile. Đây không chỉ là con số về mặt cơ học mà là minh chứng cho quyết tâm hiện đại hóa nền quản trị thuế, hướng tới sự minh bạch và công bằng.

Giải phóng áp lực chi phí cho hộ kinh doanh

Thực tế thời gian qua cho thấy, việc chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang kê khai lâu nay vẫn là rào cản tâm lý lớn đối với các hộ kinh doanh. Nỗi lo về chi phí phần mềm, thuê kế toán hay những rắc rối khi đối mặt với các con số đã khiến nhiều chủ hộ chần chừ. Do đó, việc cơ quan Thuế cung cấp miễn phí dịch vụ khai thuế và hỗ trợ thiết bị ban đầu cho các hộ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã đánh trúng vào "tâm điểm" của nỗi lo này.

Chuyên gia thuế Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín nhận định đây là một bước tiến quan trọng. Ông cho biết, việc chuyển đổi mô hình quản lý không chỉ là thay đổi phương pháp tính thuế mà là sự thay đổi về tư duy quản trị. Khi các dịch vụ được cung cấp miễn phí và minh bạch, hộ kinh doanh sẽ tự tin hơn trong việc từ bỏ thuế khoán để tiến tới một nền tài chính rõ ràng, giúp họ dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn vay ngân hàng sau này nhờ vào hệ thống sổ sách chuẩn chỉnh.

Dưới góc nhìn của một hộ kinh doanh, bà Trần Thị Mai, chủ một cửa hàng tạp hóa quy mô lớn tại phố Tô Hiến Thành (Hà Nội) chia sẻ, trước đây bà rất ngại kê khai vì sợ sai sót dẫn đến bị phạt. Tuy nhiên, khi được biết ngành Thuế sẽ có chức năng "kê khai thông minh", tự động tổng hợp dữ liệu từ hóa đơn điện tử để lập tờ khai sẵn, bà cảm thấy an tâm hơn nhiều. Việc xử lý thông tin trong vòng 24 giờ và hạch toán theo thời gian thực giúp chủ hộ nắm bắt chính xác nghĩa vụ tài chính của mình mà không cần phải chờ đợi đối soát thủ công như trước.

Thách thức từ hạ tầng và sự tương thích công nghệ

Tuy nhiên, khảo sát của phóng viên VTV Times cho thấy, bên cạnh những phản hồi tích cực, vẫn còn đó những băn khoăn về tính ổn định của hệ thống công nghệ thông tin. Đại diện một doanh nghiệp cung cấp giải pháp chuyển đổi số cho rằng, khi 100% nhu cầu thu thập và xử lý dữ liệu được tập trung hóa, áp lực lên hạ tầng máy chủ của ngành Thuế sẽ rất lớn. Nếu hệ thống gặp sự cố trong các kỳ cao điểm quyết toán, việc nghẽn mạng có thể gây ức chế cho người nộp thuế, dù dịch vụ có miễn phí hay không.

Thêm vào đó, một số hộ kinh doanh nhỏ lẻ bày tỏ sự lo ngại về "chi phí ẩn". Dù phần mềm kê khai của cơ quan Thuế là miễn phí, nhưng để vận hành trơn tru, họ vẫn cần đầu tư thiết bị di động thông minh, máy tính hoặc đường truyền internet ổn định. Riêng vấn đề này, đối với những hộ kinh doanh ở khu vực vùng sâu vùng xa hoặc những chủ hộ lớn tuổi vốn không thành thạo công nghệ, việc cài đặt và sử dụng eTax Mobile vẫn là một thử thách không nhỏ nếu thiếu đi sự hỗ trợ trực tiếp từ cán bộ thuế.

Ở góc độ khác, một số ý kiến quan ngại rằng, việc kiểm soát chặt chẽ qua dữ liệu điện tử theo thời gian thực sẽ khiến các hộ kinh doanh mất đi sự "linh hoạt" vốn có trong kinh doanh nhỏ lẻ. Mọi biến động về doanh thu đều được ghi nhận ngay lập tức, điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tâm lý và dòng tiền để nộp thuế đúng hạn, tránh các án phạt tự động từ hệ thống cảnh báo sớm.

Hệ thống cảnh báo sớm và chức năng hỗ trợ thông minh

Các chuyên gia trong ngành Thuế đều đánh giá, điểm sáng nổi bật trong chương trình lần này chính là phương thức cảnh báo sớm. Hệ thống sẽ tự động rà soát và gửi thông báo khi phát hiện dấu hiệu rủi ro, cho phép người nộp thuế tự điều chỉnh trước khi bị xử phạt hành chính. Đây là một cách tiếp cận mang tính nhân văn, chuyển từ tư duy "kiểm tra - xử phạt" sang "hỗ trợ - tuân thủ".

Về vấn đề này, trao đổi nhanh với phóng viên, lãnh đạo Cục Thuế nhấn mạnh, việc xây dựng bộ tiêu chí dễ hiểu, dễ áp dụng là ưu tiên hàng đầu. Hiện ngành Thuế cũng đang kiện toàn bộ máy, đào tạo lại đội ngũ công chức để đáp ứng yêu cầu quản lý mới. Mục tiêu giảm số lượng khiếu nại về thái độ phục vụ của công chức thuế cho thấy ngành đang nỗ lực xây dựng hình ảnh một cơ quan phục vụ, thay vì một cơ quan quản lý thuần túy.

Bên cạnh đó, việc gắn liền hóa đơn điện tử với chương trình "Hóa đơn may mắn" cũng là một chất xúc tác thú vị, không chỉ khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn mà còn tạo động lực để hộ kinh doanh minh bạch hóa doanh thu. Khi các lợi ích thiết thực như ưu tiên xử lý thủ tục hành chính và hỗ trợ kỹ thuật được thực thi nghiêm túc, quá trình chuyển đổi số sẽ không còn là mệnh lệnh hành chính mà trở thành nhu cầu tự thân của mỗi cá nhân kinh doanh.

Có thể thấy, chính sách miễn phí dịch vụ thuế điện tử là một bước đi đúng đắn và kịp thời. Để đạt được các mục tiêu tham vọng như 90% hộ kinh doanh cài đặt eTax Mobile hay 100% hồ sơ hoàn thuế được xử lý điện tử, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, các nhà cung cấp dịch vụ hạ tầng và chính bản thân người nộp thuế.

"Ngành Thuế cần tiếp tục lắng nghe những phản hồi từ thực tế, đặc biệt là các hộ kinh doanh cá thể, để hoàn thiện các chức năng hỗ trợ thông minh. Việc đơn giản hóa tối đa giao diện người dùng và đảm bảo an toàn thông tin dữ liệu sẽ là chìa khóa để giữ chân người dùng trên các nền tảng số", chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Trí Hiếu khuyến nghị.

Đồng thời, ông Hiếu nói thêm, trong dài hạn, khi dữ liệu thuế được tích hợp và chia sẻ hiệu quả với các ngành liên quan như ngân hàng, hải quan, hộ kinh doanh sẽ nhận được nhiều lợi ích hơn thế. Đó không chỉ là việc nộp thuế nhanh hơn, mà là cơ hội được xếp hạng tín nhiệm tốt hơn, mở ra cánh cửa cho các cơ hội kinh doanh mới trong nền kinh tế số đầy tiềm năng./.