Dự kiến siết học bạ, giới hạn phương thức và điểm cộng trong tuyển sinh đại học 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 để lấy ý kiến các cơ sở đào tạo, chuyên gia và xã hội trước khi ban hành chính thức. Dự thảo lần này được điều chỉnh theo các nguyên tắc bảo đảm công bằng, minh bạch, nâng cao chất lượng đầu vào, giảm áp lực và chi phí xã hội, đồng thời hướng tới sự ổn định lâu dài cho công tác tuyển sinh.

Xét học bạ phải gắn với điểm thi tốt nghiệp

Một trong những thay đổi đáng chú ý là quy định chặt chẽ hơn với phương thức xét tuyển bằng học bạ. Theo dự thảo, tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) ở tối thiểu 3 môn, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn. Trọng số của môn bắt buộc này không được thấp hơn 1/3 tổng điểm xét theo thang 30.

Đặc biệt, thí sinh xét học bạ vẫn phải đáp ứng "ngưỡng sàn" từ điểm thi tốt nghiệp THPT. Cụ thể, tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc Toán, Ngữ văn và một môn khác) phải đạt tối thiểu 16/30. Với một số ngành do các Bộ phối hợp quy định ngưỡng đầu vào, mức này có thể từ 20 điểm trở lên. Quy định không áp dụng với thí sinh được miễn hoặc đặc cách thi tốt nghiệp.

Giới hạn số phương thức và nguyện vọng

Dự thảo quy định mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh (thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp), không tính xét tuyển thẳng. Đây là điểm mới nhằm hạn chế tình trạng "nở rộ" phương thức, gây rối cho thí sinh.

Về phía người học, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo khác nhau và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên. Riêng nhóm ngành đào tạo giáo viên chỉ xét các nguyện vọng từ 1 đến 3.

Điểm cộng được khống chế rõ hơn

Điểm cộng trong xét tuyển gồm ba nhóm: điểm thưởng cho thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế (không dùng để xét tuyển thẳng); điểm xét thưởng với thí sinh có thành tích, năng khiếu đặc biệt; điểm khuyến khích với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.

Tổng điểm cộng tối đa là 3/30. Tuy nhiên, điểm thành phần của từng loại không vượt quá 1,5 điểm. Như vậy, mức cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS sẽ không vượt quá 1,5 điểm, thấp hơn so với cách áp dụng linh hoạt trước đây.

Chuẩn hóa tổ hợp và quy đổi chứng chỉ

Tổ hợp xét tuyển từ điểm thi tốt nghiệp THPT phải có ít nhất 3 môn phù hợp với yêu cầu đầu vào, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3 tổng điểm. Với trường hợp thí sinh được miễn thi ngoại ngữ, các trường được quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ theo hướng dẫn của Bộ.

Dự thảo cũng bổ sung đối tượng được xét tuyển đại học là học sinh đang học bậc trung học nghề theo Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, các điều chỉnh lần này nhằm khắc phục bất cập, tăng tính công bằng giữa các phương thức xét tuyển, đồng thời giảm áp lực và chi phí cho xã hội. Sau khi lấy ý kiến, quy chế chính thức sẽ được hoàn thiện và ban hành theo quy định.