Du lịch TP Hồ Chí Minh chuyển đổi xanh để phát triển bền vững

ESG là viết tắt của ba yếu tố: môi trường (E - Environmental), xã hội (S - Social) và quản trị (G - Governance). Trong du lịch, ESG không chỉ là tiết kiệm điện, giảm rác thải hay hạn chế nhựa dùng một lần, mà còn liên quan đến người lao động, cộng đồng địa phương, bảo tồn văn hóa và cách doanh nghiệp tổ chức, quản lý hoạt động một cách minh bạch, có trách nhiệm.

Đưa ESG vào vận hành

Du lịch TP Hồ Chí Minh đang phải giải quyết bài toán tăng trưởng nhưng phải giảm áp lực lên tài nguyên, môi trường và cộng đồng. Bảy tháng đầu năm 2026, thành phố ước đón hơn 7,13 triệu lượt khách quốc tế và gần 31,7 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu du lịch đạt khoảng 237.466 tỷ đồng, tăng 55,3% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu lưu trú và ăn uống đạt hơn 139.000 tỷ đồng

Lượng khách tăng nhanh mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cách vận hành. Khi hàng chục triệu lượt khách sử dụng dịch vụ mỗi năm, điện, nước, thực phẩm, chất thải, phương tiện vận chuyển và nguồn nhân lực đều trở thành những vấn đề mà ngành du lịch phải tính đến nếu muốn tăng trưởng lâu dài.

Ngày 20/8/2026, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh tổ chức lớp đầu tiên trong chuỗi ba lớp tập huấn về quản trị, vận hành và phát triển dịch vụ khách sạn theo tiêu chuẩn xanh và xu hướng hội nhập. Gần 200 học viên đến từ các khách sạn, cơ sở lưu trú trên địa bàn tham dự chuyên đề "Thực hành tiêu chuẩn xanh và ESG trong quản lý".

Nội dung tập huấn đi thẳng vào những vấn đề gắn với hoạt động hằng ngày của cơ sở lưu trú như sử dụng năng lượng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên, giảm chất thải và tác động đến môi trường; đồng thời trao đổi cách đưa các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào quản lý, vận hành và cung ứng dịch vụ. Các báo cáo viên đến từ những khách sạn đã triển khai các tiêu chuẩn, chứng nhận về môi trường và phát triển bền vững, chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong quá trình áp dụng.

Theo ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, ESG không nên được xem đơn thuần là một bộ tiêu chí để doanh nghiệp đạt chứng nhận. Điều quan trọng là chuyển các nguyên tắc về môi trường, xã hội và quản trị thành những giải pháp cụ thể trong hoạt động quản lý, vận hành hằng ngày. Khi thực hiện hiệu quả, ESG không chỉ giúp giảm tác động đến môi trường mà còn có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng chất lượng dịch vụ và tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Thực tế cho thấy những thay đổi không nhất thiết bắt đầu từ những khoản đầu tư lớn. Tại các khách sạn, việc điều chỉnh hệ thống chiếu sáng, kiểm soát điều hòa, sử dụng nước tiết kiệm, giảm đồ dùng một lần hay thay đổi cách xử lý thực phẩm thừa đều có thể tạo ra tác động.

Tại một số cơ sở lưu trú ở TP Hồ Chí Minh, tiêu chuẩn xanh đã được đưa vào những khâu rất nhỏ của hoạt động phục vụ khách. Từ việc thay thẻ phòng nhựa bằng vật liệu khác, sử dụng chai có thể tái sử dụng, khuyến khích khách chỉ thay khăn, ga khi cần đến xử lý thức ăn thừa theo hướng giảm lãng phí, các doanh nghiệp đang thử biến những yêu cầu về môi trường thành một phần của quy trình phục vụ.

Xanh hóa cả điểm đến

Một thành phố không thể trở thành điểm đến bền vững chỉ nhờ những khách sạn tiết kiệm điện hay giảm chai nhựa. Dấu chân của một chuyến đi còn nằm ở phương tiện di chuyển, nhà hàng, tour, điểm tham quan, lượng chất thải phát sinh và cả cách cộng đồng địa phương tham gia vào hoạt động du lịch.

Với TP Hồ Chí Minh, quá trình chuyển đổi xanh vì thế cần được mở rộng từ từng doanh nghiệp sang quy mô điểm đến. Ngày 13/3/2026, UBND TP Hồ Chí Minh ban hành Quyết định 1433/QĐ-UBND phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí rừng phòng hộ Cần Giờ đến năm 2030. Đề án định hướng phát triển các sản phẩm, dịch vụ gắn với bảo tồn, tái sinh hệ sinh thái, du lịch cộng đồng và khai thác các giá trị lịch sử, văn hóa của khu vực. Nhìn dưới góc độ ESG, hướng phát triển này có thể kết nối cả ba yếu tố. Bảo tồn rừng và đa dạng sinh học là câu chuyện môi trường; tạo sinh kế, việc làm và cơ hội kinh doanh cho người dân là yếu tố xã hội; còn quy hoạch, kiểm soát hoạt động khai thác và quản lý tài nguyên thuộc về quản trị.

Phát triển du lịch tại những khu vực nhạy cảm về sinh thái luôn phải đi cùng việc kiểm soát sức chứa, hạn chế tác động đến tài nguyên và bảo đảm nguồn lợi từ du lịch được phân bổ hợp lý. Nếu chỉ tăng lượng khách mà không kiểm soát được những tác động đi kèm, mục tiêu du lịch sinh thái sẽ khó đạt được.

TP Hồ Chí Minh đang phát triển thêm các sản phẩm du lịch đường thủy, du lịch cộng đồng, nông nghiệp, làng nghề, ẩm thực và những sản phẩm gắn với di sản. Đây là những hướng đi có khả năng đưa cảnh quan, văn hóa và giá trị địa phương vào chuỗi sản phẩm du lịch, qua đó tạo thêm cơ hội để người dân tham gia và hưởng lợi từ hoạt động này. Thành phố cũng đang đẩy mạnh các chương trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực vận tải, hướng tới tăng tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Tuy nhiên, để những nỗ lực này trở thành một chiến lược phát triển bền vững, TP Hồ Chí Minh cần một bộ chỉ số ESG thống nhất dùng chung cho toàn ngành du lịch.