Dữ liệu số - Chìa khóa nâng sức cạnh tranh cho nông sản

Là một trong những ngành xuất khẩu mũi nhọn của nước ta, ngành thủy sản đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% trong năm nay, với kim ngạch xuất khẩu dự kiến vượt 12 tỷ USD. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu này, ngành đang phải giải nhiều bài toán về lao động, nguyên liệu và thị trường.

Đầu tiên là về lao động. Thủy sản vẫn là ngành thâm dụng lao động. Nhiều doanh nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long đang thiếu nhân công nghiêm trọng. Có doanh nghiệp sở hữu dây chuyền đủ năng lực sản xuất 200 container mỗi tháng, nhưng thực tế chỉ đạt 100 container do không tuyển đủ lao động.

Trong khi đó, các thị trường lớn như Mỹ, EU và Nhật Bản ngày càng siết chặt tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc; riêng mặt hàng tôm, đóng góp khoảng 4 tỷ USD kim ngạch, đang chịu thêm các rào cản bảo hộ từ Mỹ.

Để giải những bài toán này, không chỉ với ngành thủy sản, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đang lựa chọn chuyển đổi số như một hướng đi mới. Khi mỗi vùng trồng, mỗi sản phẩm đều được quản lý bằng dữ liệu, việc kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cũng trở nên thuận lợi hơn. Đây được xem là chìa khóa để nâng cao giá trị, tăng sức cạnh tranh và mở rộng thị trường cho nông sản Việt trong bối cảnh các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.

Chỉ cần quét mã QR, toàn bộ thông tin, lý lịch của từng cây sầu riêng lập tức hiển thị trên hệ thống. Từ vị trí cây trồng, giống cây, thời gian trồng cho đến tình trạng sinh trưởng đều được lưu trữ đầy đủ. Mỗi cây đều có một "hồ sơ điện tử", giúp người sản xuất theo dõi sát quá trình phát triển và kịp thời đưa ra các giải pháp chăm sóc phù hợp.

Hiện nay, nhiều vùng trồng đã ứng dụng đồng bộ hệ thống IoT, cảm biến để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm không khí, độ ẩm đất, độ pH, hàm lượng dinh dưỡng và các chỉ số môi trường. Toàn bộ dữ liệu được cập nhật liên tục, phục vụ quản lý sản xuất và truy xuất nguồn gốc.

Việc số hóa từng công đoạn không chỉ giúp người sản xuất quản lý hiệu quả hơn mà còn tạo ra sự minh bạch cho sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường và từng bước hình thành nền nông nghiệp xanh dựa trên dữ liệu.