Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai: Đánh giá theo mức độ thay cho “đạt” hoặc “không đạt”

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá các cơ sở giáo dục trong triển khai đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Dự thảo nhằm cụ thể hóa Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045", áp dụng đối với các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, từ mầm non, phổ thông đến giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên.

Từ dạy tiếng Anh đến xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh

Theo dự thảo, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai không chỉ được đánh giá qua kết quả dạy và học môn Tiếng Anh mà hướng tới xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường.

Tiếng Anh được định hướng sử dụng rộng rãi, thường xuyên, phù hợp và hiệu quả trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục.

Để thực hiện mục tiêu này, các cơ sở giáo dục cần từng bước phát triển đồng bộ chương trình, đội ngũ, môi trường giáo dục, học liệu, cơ sở vật chất, chuyển đổi số và các nguồn lực liên quan.

Dự thảo không yêu cầu mọi hoạt động trong nhà trường phải sử dụng tiếng Anh ngay từ đầu. Thay vào đó, mỗi cơ sở giáo dục xây dựng lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Bộ GD&ĐT thiết kế bộ tiêu chuẩn, tiêu chí riêng cho 5 nhóm cơ sở giáo dục gồm mầm non, phổ thông, đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên.

Đánh giá theo 3 mức độ

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là kết quả triển khai được đánh giá theo 3 mức độ phát triển, thay vì chỉ xác định "đạt" hoặc "không đạt".

Mức độ 1 - Khởi đầu: Cơ sở giáo dục hình thành các điều kiện cần thiết và tổ chức được những hoạt động cơ bản để triển khai đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai.

Mức độ 2 - Phát triển: Nhà trường củng cố, mở rộng các điều kiện và duy trì thường xuyên việc sử dụng tiếng Anh trong dạy học, giao tiếp và các hoạt động giáo dục.

Mức độ 3 - Phát triển cao: Cơ sở giáo dục triển khai đồng bộ, hiệu quả các điều kiện và hoạt động, hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh toàn diện, bền vững.

Các mức độ được thiết kế theo nguyên tắc kế thừa. Muốn đạt Mức độ 2 phải đáp ứng Mức độ 1; để đạt Mức độ 3, cơ sở giáo dục phải đạt Mức độ 2 và tiếp tục đáp ứng các yêu cầu ở mức cao hơn.

Theo Bộ GD&ĐT, cách tiếp cận này giúp các trường chủ động xây dựng lộ trình, từng bước nâng cao mức độ phát triển thay vì phải đáp ứng một chuẩn chung trong cùng thời điểm.

Không dùng kết quả để xếp hạng trường

Dự thảo quy định kết quả đánh giá không được sử dụng để xếp hạng, so sánh hoặc tạo áp lực giữa các cơ sở giáo dục.

Thay vào đó, kết quả được sử dụng để nhà trường xác định thực trạng, xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng; đồng thời giúp cơ quan quản lý theo dõi, tổng hợp, hỗ trợ, hoạch định chính sách và phân bổ nguồn lực phù hợp.

Việc tự đánh giá cũng được yêu cầu tích hợp vào kế hoạch nhiệm vụ năm học, không tạo thêm một quy trình hành chính độc lập. Trên cơ sở kết quả đánh giá, nhà trường xây dựng kế hoạch cải tiến, huy động và bố trí nguồn lực, định kỳ rà soát để điều chỉnh giải pháp.

Kết quả cải tiến sẽ trở thành căn cứ cho các chu kỳ tự đánh giá tiếp theo, hình thành quá trình cải tiến liên tục.

Ở cấp địa phương, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo triển khai, bảo đảm các điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ngân sách; đồng thời xây dựng cơ chế hỗ trợ, huy động nguồn lực hợp pháp và nhân rộng các mô hình hiệu quả.