Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai: Trường học được đánh giá theo 3 mức

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT ngày 3/11/2026, quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học". Thông tư có hiệu lực từ ngày 19/12/2026.

Trước đó, ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045".

Đề án hướng tới mở rộng việc sử dụng tiếng Anh, không chỉ trong dạy và học môn tiếng Anh mà còn trong hoạt động dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục khác. Qua đó, từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên, hiệu quả trong nhà trường.

Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT cụ thể hóa các tiêu chuẩn, tiêu chí để cơ sở giáo dục tự đánh giá mức độ triển khai. Kết quả đánh giá giúp nhà trường xác định những nội dung đã thực hiện, những yêu cầu cần hoàn thiện và lựa chọn giải pháp phù hợp với đội ngũ, cơ sở vật chất, nguồn lực hiện có. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi tiến độ, tổng hợp dữ liệu và xây dựng chính sách hỗ trợ.

Ba mức độ triển khai theo nguyên tắc kế thừa và phát triển

Thông tư quy định hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí riêng cho từng loại hình cơ sở giáo dục, gồm giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, nghề nghiệp và đại học. Các tiêu chuẩn, tiêu chí tương ứng được quy định tại Phụ lục I đến Phụ lục V, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm tổ chức hoạt động của từng loại hình.

Mức độ triển khai Đề án được xác định theo ba mức. Cơ sở giáo dục đạt Mức độ 1 khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của mức này. Để đạt Mức độ 2, cơ sở phải đáp ứng toàn bộ yêu cầu của Mức độ 1 và các yêu cầu bổ sung của Mức độ 2. Tương tự, Mức độ 3 đòi hỏi cơ sở đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hai mức trước và các yêu cầu bổ sung ở Mức độ 3.

Trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Mức độ 1 thì chưa được xác định mức độ triển khai.

Đối với trường có phân hiệu, điểm trường, trường chính và từng phân hiệu, điểm trường được tính là một đơn vị triển khai Đề án. Mức độ chung của nhà trường được xác định trên cơ sở tổng hợp kết quả đánh giá của từng đơn vị.

Cụ thể, trường có từ ba đơn vị trở lên phải có ít nhất 65% tổng số đơn vị đạt mức độ tương ứng trở lên. Với trường có dưới ba đơn vị, tất cả các đơn vị đều phải đạt mức độ tương ứng trở lên.

Cơ sở giáo dục được tự công nhận mức độ cao hơn khi đủ điều kiện

Theo Thông tư, người đứng đầu cơ sở giáo dục thành lập Hội đồng tự đánh giá để tổ chức thực hiện quy trình. Nhà trường có trách nhiệm thu thập, cập nhật, phân tích thông tin, dữ liệu, minh chứng; đối chiếu thực trạng với các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định mức độ đáp ứng.

Sau khi hoàn thành tự đánh giá và xác định đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức tương ứng, người đứng đầu cơ sở giáo dục quyết định tự công nhận mức độ triển khai, đồng thời chịu trách nhiệm về quyết định này.

Đáng chú ý, cơ sở giáo dục được tự công nhận mức độ cao hơn ngay khi kết quả tự đánh giá cho thấy đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu, không phải chờ đến hết giai đoạn hoặc mốc rà soát của Đề án. Kết quả tự công nhận được cập nhật trên hệ thống thông tin quản lý giáo dục và công khai theo quy định.

Việc tự đánh giá được thực hiện theo chu kỳ, gắn với hoạt động quản trị, quản lý và chuyên môn của cơ sở giáo dục. Hằng năm, nhà trường rà soát, cập nhật dữ liệu, tiến độ và những nội dung cần tiếp tục cải thiện. Tuy nhiên, việc rà soát, cập nhật này không đồng nghĩa với yêu cầu thực hiện lại toàn bộ quy trình tự đánh giá.

Không dùng kết quả tự đánh giá để xếp loại thi đua nhà giáo

Thông tư yêu cầu kết quả tự đánh giá phải dựa trên thông tin, dữ liệu xác thực, có thể kiểm chứng và phản ánh đúng thực trạng triển khai. Các thông tin, dữ liệu, hồ sơ, tài liệu đã được cập nhật, lưu trữ trên cơ sở dữ liệu ngành hoặc hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục được khai thác, sử dụng chung, không phải cung cấp lại.

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng trùng lặp hồ sơ trong quá trình tự đánh giá cũng như khi cơ quan quản lý kiểm tra kết quả.

Một nội dung đáng chú ý khác là kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức độ triển khai không được sử dụng để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá, xếp loại thi đua đối với cơ sở giáo dục.

Đối với nhà giáo, kết quả tự đánh giá, xác định và tự công nhận mức độ triển khai Đề án không được sử dụng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm bảo đảm điều kiện, chế độ, chính sách theo quy định đối với nhà giáo tham gia dạy song ngữ, sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy. Đồng thời, nhà trường phải bảo đảm kinh phí bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho nhà giáo khi đây là yêu cầu bắt buộc của cơ sở giáo dục theo quy định pháp luật và thuộc trách nhiệm bảo đảm kinh phí của đơn vị.

Gắn kết quả đánh giá với kế hoạch nâng cao chất lượng

Căn cứ kết quả tự đánh giá, cơ sở giáo dục xác định những nội dung cần tiếp tục thực hiện, điều chỉnh nhiệm vụ và đưa giải pháp vào kế hoạch năm học, kế hoạch phát triển nhà trường hoặc các kế hoạch liên quan.

Tùy điều kiện thực tế, giải pháp có thể tập trung vào bồi dưỡng đội ngũ, phát triển học liệu, đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động giao tiếp bằng tiếng Anh hoặc tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị và hạ tầng công nghệ.

Việc triển khai Đề án cần bám sát lộ trình, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm vùng miền, loại hình cơ sở giáo dục và năng lực đội ngũ. Đối với địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cần chú trọng các điều kiện bảo đảm và giải pháp hỗ trợ phù hợp để người học có cơ hội tiếp cận giáo dục tiếng Anh.

Thông qua hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí và cơ chế tự đánh giá, các cơ sở giáo dục có cơ sở xác định lộ trình, nguồn lực và giải pháp cụ thể, từng bước mở rộng việc sử dụng tiếng Anh trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục.