Đưa Trí tuệ nhân tạo và Quản trị tài sản số vào thực chiến tại VTV

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 840/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm đưa công nghiệp công nghệ số trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật nền tảng, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi số quốc gia.

Trong bối cảnh đó, Đài THVN tiếp tục khẳng định vị thế cơ quan báo chí chủ lực, dẫn dắt. Không chỉ tiên phong trong công tác tuyên truyền, Đài Truyền hình Việt Nam còn trực tiếp hiện thực hóa xu hướng này bằng việc triển khai đồng bộ khóa học, một hành động cụ thể, quyết liệt nhằm đưa những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn sinh động của ngành truyền thông. Các hoạt động trao đổi chuyên môn, chương trình góp phần nâng cao nhận thức, cập nhật kiến thức và thúc đẩy việc ứng dụng các giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng, phục vụ hiệu quả quá trình chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Đài THVN.

Đối với Đài Truyền hình Việt Nam, chuyển đổi số trong những năm qua đã tạo nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển mới. VTV hiện đang sở hữu một trong những hệ sinh thái nội dung số lớn nhất Việt Nam, với kho tư liệu truyền hình đồ sộ được tích lũy trong nhiều thập kỷ; nguồn dữ liệu nội dung có giá trị lịch sử, văn hóa, xã hội đặc biệt; cùng đội ngũ nhân lực giàu kinh nghiệm và khả năng sản xuất nội dung đa nền tảng. Đây không chỉ là tài sản của riêng VTV, mà còn là một nguồn tài nguyên tri thức có giá trị đối với quốc gia.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số, thách thức đặt ra là phải chuyển hóa nguồn tài nguyên đó thành năng lực phát triển mới: chuyển hóa dữ liệu thành tài sản chiến lược; chuyển hóa nội dung thành tri thức; chuyển hóa trí tuệ nhân tạo thành năng lực đổi mới sáng tạo cốt lõi của Đài. Trên tinh thần đó, Chiến lược Dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo của Đài Truyền hình Việt Nam đến năm 2030, định hướng những năm tiếp theo được xây dựng nhằm hình thành nền tảng phát triển mới, đưa VTV trở thành tổ chức truyền thông số hiện đại, vận hành dựa trên dữ liệu, tri thức và trí tuệ nhân tạo.

Trang bị "khiên bảo vệ" pháp lý và công nghệ cho cơ quan báo chí chủ lực trong kỷ nguyên AI

Mới đây nhất, Trung tâm Nghiên cứu phát triển, Đài THVN đã tổ chức hai khóa học “Chiến lược quản lý và bảo hộ tài sản số cho cơ quan báo chí chủ lực” và “Ứng dụng AI trong quản trị sự thay đổi”. Các khóa học cho thấy VTV đang không chỉ dừng ở lý thuyết mà đã "đưa AI vào quản trị sự thay đổi", tái thiết kế quy trình làm việc và phân tích dữ liệu đa nền tảng. Điều này trực tiếp đáp ứng yêu cầu nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, người lao động.

Việc triển khai Đề án Searching Eyes (AI phân tích hình ảnh, giọng nói, nhận diện khuôn mặt) là minh chứng cho việc VTV đang ứng dụng các công nghệ chiến lược (Trí tuệ nhân tạo, Big Data) mà Nghị quyết 57 khuyến khích làm chủ. Các khóa học của VTV cũng đặc biệt chú trọng việc quán triệt Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, cũng như nguyên tắc đạo đức AI. Đây chính là sự cụ thể hóa quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 57-NQ/TW về bảo đảm an ninh dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số.

Bước vào hội tụ truyền thông toàn diện, việc dịch chuyển từ mô hình phát hành truyền thống sang hệ sinh thái số dựa trên nền tảng đám mây, Big Data và AI mang lại cơ hội bứt phá về tốc độ nhưng cũng đi kèm vô vàn thách thức. Các nguy cơ về an ninh thông tin, tranh chấp bản quyền và rủi ro pháp lý xuyên biên giới đặt ra bài toán sinh tồn. Do đó, "Chiến lược quản lý và bảo hộ tài sản số" được xác định là nền móng thiết yếu.

Trọng tâm của chương trình đào tạo “Chiến lược quản lý và bảo hộ tài sản số cho cơ quan báo chí chủ lực” là quán triệt 4 bộ luật cốt lõi: Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc cập nhật và hiểu rõ các bộ luật này giúp đội ngũ lãnh đạo, nhà báo thiết lập hành lang pháp lý an toàn, bảo vệ triệt để tài sản trí tuệ – từ tác phẩm báo chí đến mô hình AI, minh bạch hóa quy trình xử lý dữ liệu khán giả, và quan trọng nhất là chuyển dịch tư duy từ làm báo truyền thống sang quản trị tài sản số chuyên nghiệp.

Song song với việc hoàn thiện tư duy pháp lý, VTV nhanh chóng đưa công nghệ vào thực chiến. Trung tâm Nghiên cứu phát triển, Đài THVN cũng tổ chức khóa đào tạo "Ứng dụng AI trong quản trị sự thay đổi và nhân sự" dành cho đội ngũ cán bộ quản lý và chuyên viên khối hành chính - tổng hợp. Khóa học mang đến một lăng kính mới mẻ: chuyển từ việc "dùng AI" như một công cụ hỗ trợ cá nhân sang "làm việc cùng AI", biến công nghệ này thành năng lực vận hành chung của cả tổ chức.

Qua các phiên thực hành Prompt Engineering chuyên sâu, AI được ứng dụng trực tiếp để giải quyết các bài toán sát với hoạt động quản trị của tòa soạn. Từ việc chuyển đổi file ghi âm, ảnh scan thành văn bản; tự động hóa khâu tóm tắt và phân loại mức độ khẩn/mật của luồng công văn; cho đến việc hỗ trợ lập kế hoạch sự kiện, dự trù kinh phí hay rà soát các điều khoản rủi ro trong hợp đồng nhà cung cấp. Đặc biệt, học viên còn được trực tiếp thao tác với mô hình trợ lý pháp lý AI, hỗ trợ toàn diện từ tra cứu quy định đến thẩm định văn bản trước khi trình ký. Tuy nhiên, mọi kết quả do AI tạo ra đều được yêu cầu đặt dưới sự kiểm chứng, phản biện khắt khe của con người nhằm ngăn chặn tình trạng sai lệch hoặc "bịa số liệu".

Điểm giao thoa then chốt giữa hai chương trình đào tạo chính là vấn đề an toàn dữ liệu và đạo đức AI. Việc ứng dụng công nghệ luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt các rào cản pháp lý đã được định hình. Người học được trang bị nguyên tắc bảo mật tối cao, phân định rạch ròi giữa AI công khai và hệ thống AI nội bộ có kiểm soát, tuyệt đối không đưa dữ liệu mật lên các nền tảng công cộng. Đối với khối tài sản đặc thù như kho tư liệu video, các dữ liệu phái sinh do AI tạo ra (metadata, nhận diện khuôn mặt, bóc băng lời nói) cũng được xác định là tài sản số cần phân loại, lưu vết và quản lý chặt chẽ, gắn liền với yêu cầu bảo vệ quyền riêng tư và bản quyền tác giả.

Thành quả của chuỗi đào tạo không chỉ dừng ở mặt nhận thức mà được chuyển hóa thành các sản phẩm có thể áp dụng ngay lập tức. Kết thúc chương trình, các đơn vị đã tự xây dựng thành công Lộ trình 90 ngày tự động hóa công tác tổng hợp - hành chính, đồng thời được bàn giao bộ thư viện hơn 60 Prompt Template chuyên dụng cùng các quy trình vận hành chuẩn (SOP) đã được tối ưu. Thông qua sự kết hợp bài bản giữa việc kiến tạo hành lang pháp lý và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thực chiến, Đài Truyền hình Việt Nam đang từng bước định hình lại quy trình làm việc, kiến tạo một hệ sinh thái báo chí thông minh, an toàn và sẵn sàng bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Đào tạo thực chiến công nghệ cùng các chuyên gia hàng đầu

Một điểm đáng chú ý khác là chương trình đào tạo quy tụ đội ngũ chuyên gia hàng đầu, như TS. Đặng Minh Tuấn, PGS.TS. Nguyễn Thị Ngọc Anh, PGS.TS. Vũ Việt Vũ, PGS.TS. Nguyễn Hữu Quỳnh, TS. Lê Hữu Tôn và PGS.TS. Trương Anh Hoàng…

Trong đó, khóa học Ứng dụng AI trong quản trị sự thay đổi đã diễn ra trong 3 ngày với 9 chuyên đề, với phương pháp giảng dạy 30% định hướng, 50% cầm tay chỉ việc và 20% xây dựng luồng công việc, lớp học trang bị công cụ để tái thiết kế quy trình tác nghiệp. Cụ thể, chuyên đề tư duy AI và mô hình ADKAR do PGS.TS. Nguyễn Hữu Quỳnh dẫn dắt, giúp học viên tiếp cận AI ở cấp độ năng lực tổ chức thay vì công cụ riêng lẻ. Dưới sự chủ trì của PGS.TS. Nguyễn Thị Ngọc Anh, học viên được đào tạo Prompt chuyên sâu, trực tiếp thao tác trên phần mềm Legal AI CLEX để tra cứu pháp luật, sinh dự thảo Tờ trình, Nghị quyết, Quyết định và rà soát mâu thuẫn văn bản. Ứng dụng AI vào số hóa tài liệu, tổng hợp trợ lý biên bản cuộc họp, thiết kế luồng công văn đi/đến, và lập kế hoạch sự kiện do TS. Lê Hữu Tôn, PGS.TS. Vũ Việt Vũ, PGS.TS. Trương Anh Hoàng đảm nhiệm. TS. Đặng Minh Tuấn trực tiếp cung cấp các nguyên tắc đạo đức AI, quy tắc bảo mật dữ liệu nội bộ và quản trị quyền riêng tư khi đưa AI vào lập chỉ mục kho video. Kết thúc khóa học, các học viên bảo vệ thành công Kế hoạch Action Plan 90 ngày và được bàn giao bộ Tool-kit với hơn 60 Prompt văn bản hành chính dùng chung.

Thông qua sự kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện chiến lược pháp lý và kỹ năng vận hành công nghệ chuyên sâu, Đài Truyền hình Việt Nam đang từng bước củng cố vững chắc hệ thống quản trị tài sản số. Đây là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của Đài trong việc đi đầu thực hiện các nghị quyết của Đảng và Chính phủ, chủ động kiến tạo một hệ sinh thái báo chí thông minh, an toàn, hiện đại và phát triển bền vững.