Đức ghi nhận ca nhiễm virus hiếm gặp lây từ chuột chù, đặc biệt nguy hiểm

Ca nhiễm virus Borna được phát hiện tại bang Mecklenburg-Vorpommern, miền Đông Bắc nước Đức. Đây là loại virus có khả năng lây truyền từ động vật sang người, gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và có tỷ lệ tử vong rất cao.

Người phát ngôn huyện Ludwigslust-Parchim cho biết bệnh nhân sinh sống tại khu vực Tây Nam của huyện và là trường hợp đầu tiên nhiễm virus Borna được ghi nhận tại địa phương này. Kết quả xét nghiệm dương tính đã được cơ quan y tế bang xác nhận từ đầu tháng 5. Tuy nhiên, giới chức chưa công bố cụ thể tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, chỉ cho biết người này hiện vẫn còn sống và đang được theo dõi y tế chặt chẽ.

Tính từ đầu năm 2026 đến nay, Đức đã ghi nhận tổng cộng 5 ca nhiễm virus Borna. Ngoài trường hợp mới tại Mecklenburg-Vorpommern, 4 ca khác được phát hiện tại bang Bayern - khu vực được xem là tâm điểm lưu hành của loại virus này tại Đức. Trong số đó, một bệnh nhân tại thành phố Augsburg đã tử vong hồi đầu tháng 5 sau thời gian ngắn phát bệnh.

Giới chuyên gia y tế cảnh báo virus Borna có thể gây viêm não - màng não cấp tính nghiêm trọng ở người. Các triệu chứng ban đầu thường bao gồm sốt, đau đầu, mệt mỏi, nhưng chỉ sau vài ngày có thể nhanh chóng chuyển sang rối loạn thần kinh như khó nói, mất khả năng phối hợp vận động, mất thăng bằng khi di chuyển, thay đổi hành vi và ý thức. Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân rơi vào hôn mê sâu do viêm não tiến triển.

Theo các nghiên cứu dịch tễ học, tỷ lệ tử vong của các ca nhiễm virus Borna đã được xác nhận ở người hiện vượt quá 95%. Đến nay, y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hoặc vaccine phòng bệnh đối với loại virus này, khiến công tác phòng ngừa lây nhiễm trở thành biện pháp bảo vệ quan trọng nhất.

Viện Robert Koch (RKI) - cơ quan kiểm soát và phòng chống dịch bệnh hàng đầu của Đức - cho biết mỗi năm nước này ghi nhận trung bình từ 5 - 10 ca nhiễm virus Borna. Mặc dù virus đã được phát hiện ở động vật hơn 100 năm trước, song phải đến năm 2018 các nhà khoa học mới xác định rõ cơ chế lây truyền sang người từ loài chuột chù đồng.

Ổ chứa tự nhiên chính của virus Borna là loài chuột chù răng trắng hai màu (Crocidura leucodon). Những con vật mang mầm bệnh thường không biểu hiện triệu chứng nhưng có thể đào thải virus liên tục qua nước tiểu, phân và nước bọt trong suốt vòng đời. Con người có nguy cơ nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với môi trường ô nhiễm bởi chất thải của loài vật này, đặc biệt tại các khu vực nông thôn, nhà kho, chuồng trại hoặc nơi chứa củi khô.

Các chuyên gia cho rằng cơ chế lây nhiễm chính xác từ động vật sang người vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn và hiện vẫn là chủ đề nghiên cứu. Tuy nhiên, đến nay chưa ghi nhận trường hợp lây truyền trực tiếp từ người sang người trong điều kiện thông thường. Một số ít ca lây nhiễm liên quan đến cấy ghép nội tạng từng được ghi nhận trước đây.

Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố trong tháng 5/2026 trên tạp chí "Emerging Infectious Diseases" cho thấy virus Borna cũng được phát hiện ở 15 cá thể nhím châu Âu hoang dã tại khu vực lưu hành dịch ở Đức. Các nhà khoa học nhận định đây có thể là dấu hiệu cho thấy phạm vi vật chủ trung gian của virus đang mở rộng. Mặc dù các cá thể nhím nhiễm bệnh được xem là "vật chủ ngõ cụt", tương tự con người, song việc phát hiện kháng nguyên virus tại một số mô ngoài hệ thần kinh làm dấy lên lo ngại chúng cũng có khả năng phát tán mầm bệnh trong môi trường.

Trước diễn biến trên, cơ quan y tế Đức khuyến cáo người dân cần đặc biệt thận trọng khi dọn dẹp những khu vực có nguy cơ xuất hiện chuột chù hoặc nhím hoang dã. Người dân được khuyến nghị sử dụng găng tay dùng một lần, khẩu trang đạt chuẩn FFP2 hoặc FFP3 và kính bảo hộ khi tiếp xúc với động vật chết hoặc vệ sinh kho chứa, chuồng trại. Sau khi làm việc, cần tắm rửa và giặt sạch quần áo để hạn chế nguy cơ phơi nhiễm.

Các chuyên gia nhận định số ca mắc virus Borna hiện vẫn nằm trong ngưỡng trung bình hằng năm tại Đức. Tuy nhiên, nguy cơ sẽ gia tăng nếu xuất hiện các ổ dịch tập trung, các ca bệnh ngoài vùng lưu hành truyền thống hoặc xuất hiện những con đường lây truyền mới. Trong bối cảnh biến đổi môi trường sống của động vật hoang dã ngày càng phức tạp, giới khoa học Đức tiếp tục tăng cường giám sát dịch tễ và nghiên cứu nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát của loại virus nguy hiểm này.