Đức - Pháp dừng dự án phát triển tiêm kích chung

Đức và Pháp đã nhất trí dừng dự án phát triển tiêm kích thế hệ mới, sau nhiều tháng bế tắc giữa các doanh nghiệp quốc phòng tham gia chương trình.

Theo các quan chức của Berlin, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thảo luận về dự án bên lề hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu - Tây Balkan tại Montenegro vào tuần trước. Hai nhà lãnh đạo kết luận rằng không có triển vọng tháo gỡ bất đồng kéo dài giữa các công ty vũ khí liên quan.

Văn phòng Tổng thống Pháp cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận kỹ về dự án và lấy làm tiếc khi các đối tác công nghiệp chủ chốt, gồm tập đoàn hàng không vũ trụ Airbus đại diện cho Đức và Tây Ban Nha, cùng hãng Dassault Aviation của Pháp, không đạt được thỏa thuận.

Dự án được Tổng thống Macron và cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel khởi động năm 2017, với sự tham gia của Pháp, Đức và Tây Ban Nha. Chương trình trị giá 100 tỷ Euro này từng được xem là trụ cột trong nỗ lực tăng cường năng lực quốc phòng của châu Âu sau nhiều thập kỷ đầu tư hạn chế.

Nội dung cốt lõi của dự án là phát triển một mẫu tiêm kích thế hệ mới, được hỗ trợ bởi máy bay không người lái và kết nối qua hệ thống “combat cloud” - mạng liên kết dữ liệu tác chiến bảo mật cao, cho phép máy bay, thiết bị bay không người lái và các hệ thống vũ khí phối hợp trong cùng một môi trường tác chiến.

Dù phần phát triển tiêm kích chính bị dừng, một nguồn tin châu Âu cho biết hai bên đang hướng tới phương án giữ thể diện, theo đó các hệ thống bên ngoài tiêm kích, có thể tiếp tục được phát triển dưới tên gọi Hệ thống Không chiến Tương lai (FCAS). FCAS là chương trình nhằm xây dựng hệ thống tác chiến đường không thế hệ mới của châu Âu.

Các bên đã bất đồng trong nhiều tháng về thông số kỹ thuật, quyền kiểm soát giai đoạn phát triển tiếp theo và quyền tiếp cận sở hữu trí tuệ. Hai nước cũng có yêu cầu khác nhau đối với máy bay, trong đó Đức đặt câu hỏi liệu việc phát triển một tiêm kích thế hệ 6 có người lái còn phù hợp với nhu cầu không quân nước này hay không.

Việc dừng dự án diễn ra trong bối cảnh các quan chức quân sự phương Tây cảnh báo về mối đe dọa gia tăng từ Nga, trong khi Mỹ gia tăng sức ép yêu cầu châu Âu tái vũ trang.