Đừng để cơn hen phế quản rình rập trẻ ngày trở lại trường

Theo TS.BS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, khoảng 2-3 tuần sau khai giảng thường ghi nhận số trẻ nhập viện do hen phế quản gia tăng. Một số trường hợp đến viện khi đã khó thở nhiều, lồng ngực co lõm, khò khè hoặc thở rít.

Sau kỳ nghỉ hè, trẻ trở lại lớp học, sinh hoạt trong không gian kín, sử dụng điều hòa và tiếp xúc với nhiều bạn bè. Đây là điều kiện thuận lợi để virus đường hô hấp, đặc biệt Rhinovirus, lây lan. Ở trẻ mắc hen, virus có thể kích hoạt phản ứng viêm đường thở, gây phù nề, co thắt và tắc nghẽn phế quản.

Bên cạnh đó, bụi nhà, mạt bụi và nấm mốc có thể tích tụ tại rèm cửa, phòng học hoặc hệ thống điều hòa nếu không được vệ sinh thường xuyên. Chênh lệch nhiệt độ khi trẻ di chuyển từ ngoài trời vào phòng điều hòa cũng có thể kích thích đường thở.

Một nguyên nhân khiến trẻ mắc hen đến viện muộn là phụ huynh nhầm cơn hen cấp với cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp thông thường. Khi trẻ ho, sổ mũi, mệt mỏi, một số gia đình tự mua thuốc, trong đó có kháng sinh. Tuy nhiên, kháng sinh không điều trị được tình trạng co thắt phế quản do hen.

Phụ huynh cần chú ý cách trẻ thở. Cơn hen cấp có thể biểu hiện bằng ho nhiều, nhất là về đêm, thở khò khè, khó thở. Trường hợp nặng, trẻ có thể co lõm vùng hõm cổ, các khoảng liên sườn, khó nói thành câu dài, bồn chồn hoặc phải ngồi, chống tay để dễ thở.

Để hạn chế nguy cơ tái phát, cha mẹ không tự ý ngừng thuốc kiểm soát hen, kể cả khi trẻ đã ổn định trong thời gian dài. Trẻ cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ.

Gia đình nên thông báo cho giáo viên và nhân viên y tế trường học về tiền sử hen của trẻ. Thuốc cắt cơn theo kế hoạch điều trị, cùng buồng đệm nếu được bác sĩ khuyến cáo, cần được chuẩn bị sẵn khi trẻ đi học.

Nếu trẻ đã sử dụng thuốc cắt cơn theo kế hoạch nhưng triệu chứng không cải thiện, đặc biệt khi khò khè, khó thở tăng lên, không thể nói thành câu dài hoặc xuất hiện co lõm lồng ngực, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Việc kiểm soát bệnh, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cơ sở y tế giúp giảm nguy cơ cơn hen cấp khi trẻ trở lại trường.