Đừng để trẻ chậm lớn mới phát hiện suy dinh dưỡng

Những năm đầu đời là giai đoạn vàng quyết định sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh chỉ phát hiện con suy dinh dưỡng khi trẻ đã chậm lớn rõ rệt hoặc thường xuyên mắc bệnh.

Theo ThS.BS Lê Thị Tình, Trung tâm Kỹ thuật cao và Tiêu hóa Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, suy dinh dưỡng không chỉ biểu hiện bằng tình trạng thiếu cân mà còn bao gồm thấp còi, gầy còm, thiếu vi chất dinh dưỡng hoặc thậm chí thừa cân, béo phì do chế độ ăn mất cân đối.

Trẻ suy dinh dưỡng thường tăng cân, tăng chiều cao chậm hơn chuẩn lứa tuổi, dễ mệt mỏi, biếng ăn, rối loạn tiêu hóa kéo dài và hay mắc các bệnh nhiễm trùng. Tình trạng này còn ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ, làm giảm khả năng ghi nhớ, tập trung và học tập. Về lâu dài, trẻ có nguy cơ cao mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch khi trưởng thành.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ chậm tăng trưởng, hay ốm vặt, chán ăn kéo dài hoặc chậm đạt các mốc phát triển vận động và ngôn ngữ. Nhiều trường hợp dù cân nặng vẫn trong giới hạn bình thường nhưng thiếu vi chất hoặc tăng trưởng chiều cao kém vẫn có nguy cơ suy dinh dưỡng.

Theo số liệu năm 2024, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi tại Việt Nam là 18,1%, suy dinh dưỡng nhẹ cân 10,4% và gầy còm 5,6%. Bên cạnh đó, tình trạng thừa cân, béo phì ở trẻ em đô thị cũng đang gia tăng, tạo nên gánh nặng kép về dinh dưỡng.

Để phòng ngừa suy dinh dưỡng, cha mẹ cần xây dựng chế độ ăn cân đối, đa dạng các nhóm chất, bổ sung đầy đủ vi chất cần thiết, khuyến khích trẻ vận động thường xuyên và theo dõi chiều cao, cân nặng định kỳ theo biểu đồ tăng trưởng của WHO. Khi trẻ có dấu hiệu chậm lớn hoặc nghi ngờ thiếu dinh dưỡng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và can thiệp sớm.