Eo biển Bab el-Mandeb trở thành tâm điểm trung chuyển mới

Eo biển Bab el-Mandeb - một vùng nước rộng khoảng 32 km ở rìa phía Nam Biển Đỏ, kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương - là một trong những tuyến vận tải dầu mỏ nhộn nhịp nhất thế giới, đồng thời chiếm khoảng 25% lưu lượng vận chuyển container toàn cầu. Sau khi eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới - bị phong tỏa, dòng chảy năng lượng và thương mại toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào eo biển Bab el-Mandeb.

Saudi Arabia đã chuyển hướng vận chuyển hàng triệu thùng dầu mỗi ngày qua eo biển Bab el-Mandeb, làm gia tăng áp lực lên tuyến vận tải vốn đã nhạy cảm này. Theo đó, Saudi Arabia bắt đầu điều chỉnh các tuyến đường để tránh eo biển Hormuz, giảm thiểu rủi ro, tăng cường xuất khẩu dầu thô từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ.

Đối với các tàu hướng đến châu Á - bên mua dầu lớn nhất của quốc gia này, eo biển Bab el-Mandeb là tuyến đường nhanh nhất. Sự sẵn có của cửa ngõ này đã giúp hạn chế tình trạng dầu tăng giá cho đến nay. Hành lang này cho phép tàu thuyền di chuyển trực tiếp giữa châu Âu và châu Á mà không cần đi vòng qua châu Phi.

Hiện nay, tàu chở dầu đi từ Saudi Arabia đến châu Âu có thể rút ngắn hàng nghìn km - tương đương khoảng 2 tuần thời gian di chuyển - bằng cách sử dụng tuyến đường Biển Đỏ qua eo biển Bab el-Mandeb thay vì đi vòng qua châu Phi.

Giới quan sát lo ngại lực lượng Houthi tại Yemen có thể mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ, trong bối cảnh nhóm này tuyên bố sẽ không cho phép Mỹ và Israel sử dụng khu vực để tấn công Iran. Nếu eo biển Bab el-Mandeb bị gián đoạn, các tàu buộc phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi, kéo dài hành trình và làm tăng chi phí, qua đó gây thêm sức ép lên thương mại và kinh tế toàn cầu.

Cụ thể, việc chuyển hướng vận chuyển vòng qua Mũi Hảo Vọng làm tăng thêm thời gian di chuyển từ 10 - 15 ngày, làm tăng chi phí nhiên liệu và cước phí vận chuyển. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến dầu mỏ mà còn cả thực phẩm, phân bón và các hàng hóa sản xuất khác. Những tác động dây chuyền bao gồm giá năng lượng cao hơn, sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng và lạm phát gia tăng trên toàn cầu.

Khoảng 12% lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua tuyến đường này. Do đó, eo biển Bab el-Mandeb trở nên quan trọng hơn bao giờ hết trong tình hình hiện nay. Nguyên nhân là bởi khi eo biển Hormuz bị gián đoạn, sự chú ý sẽ chuyển sang eo biển Bab el-Mandeb - cửa ngõ quan trọng tiếp theo có thể làm gián đoạn cả dòng chảy năng lượng và thương mại toàn cầu.