EU tạm thông qua khoản vay 90 tỷ Euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức khởi động quy trình nội bộ để gỡ bỏ rào cản đối với khoản vay 90 tỷ Euro cho Ukraine và thực hiện gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga, hướng tới kết thúc bất đồng giữa Hungary và Kiev sau nhiều tháng căng thẳng. Quyết định tạm thông qua khoản vay 90 tỷ Euro cho Ukraine được đưa ra sau một thời gian dài trì hoãn do quyền phủ quyết từ phía Hungary, liên quan đến tranh chấp nguồn cung dầu qua đường ống Druzhba.

Quy trình bằng văn bản bắt đầu vào chiều 22/4 trong một cuộc họp của các đại sứ EU tại Brussels, Bỉ. Các quốc gia thành viên EU có tối đa 24 giờ để đưa ra bất kỳ phản đối nào. Cyprus - quốc gia đang giữ chức Chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Âu - dự kiến quy trình sẽ kết thúc vào chiều 23/4, với quyết định cuối cùng có thể được công bố. 

Hungary hoặc Slovakia vẫn có thể ngăn chặn việc thông qua khoản vay 90 tỷ Euro cho Ukraine nếu họ muốn, nhưng các quan chức ngoại giao EU tin rằng điều đó khó xảy ra. Thay vào đó, các lãnh đạo EU tin rằng một thỏa thuận gần như chắc chắn sẽ đạt được sau khi đường ống dẫn dầu Druzhba được khôi phục - vốn là vướng mắc trọng tâm của quyền phủ quyết khoản vay. 

Theo đó, thế bế tắc chỉ được tháo gỡ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo việc sửa chữa đường ống này đã hoàn tất và dầu đã bắt đầu chảy lại sang Hungary và Slovakia.

Tổng thống Zelensky hôm 21/4 cho biết đường ống dẫn dầu Druzhba - có từ thời Liên Xô, bị hư hại vào cuối tháng 1 năm nay do bị tấn công bằng máy bay không người lái - đã được sửa chữa và có thể hoạt động trở lại. Dự kiến dòng chảy dầu sẽ được nối lại trong những giờ tới.

"EU đã yêu cầu Ukraine sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba. Chúng tôi đã sửa chữa nó. Chúng tôi hy vọng EU cũng sẽ thực hiện các cam kết đã thỏa thuận" - Tổng thống Zelensky nói trong bài phát biểu vào tối 21/4.

Khoản vay mới này sẽ giúp Kiev bù đắp khoảng trống ngân sách trầm trọng trong năm thứ tư của cuộc xung đột tại Ukraine. Khoản vay 90 tỷ Euro đã bị Thủ tướng Hungary sắp mãn nhiệm Viktor Orbán chặn lại trong nhiều tháng. Ông Orbán đã cáo buộc Ukraine chặn dòng chảy dầu qua đường ống Druzhba vì lý do chính trị.

Trong khi đó, gói trừng phạt Nga mới đang bị Hungary và Slovakia chặn lại cũng vì vấn đề đường ống Druzhba. Thủ tướng Slovakia Robert Fico vào ngày 22/4 cho biết quyền phủ quyết của ông sẽ chỉ được dỡ bỏ sau khi dầu được vận chuyển trở lại.

Gói trừng phạt Nga thứ 20 bao gồm lệnh cấm hoàn toàn đối với các dịch vụ hàng hải dành cho tàu chở dầu của Nga. Tuy nhiên, biện pháp này phụ thuộc vào một thỏa thuận ở cấp độ G7 sau khi Malta và Hy Lạp - 2 quốc gia ven biển - bày tỏ những lo ngại nghiêm trọng. Thỏa thuận G7 khó có thể đạt được trong thời gian ngắn sắp tới do quyết định gần đây của Mỹ về việc gia hạn nới lỏng trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga.